VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN
VỀ MỘT TÁC PHẨM TRUYỆN
(Những đặc điểm trong cách kể
của tác giả)

KHỞI ĐỘNG

Xem video sau và cho biết: Video
thuyết trình về tác phẩm văn học
nào? Người nói đã phân tích, đánh
giá những phương diện nào của tác
phẩm?
https://www.youtube.com/watch?
v=WSvQA7vqiWY&pp=ygUqdGh1eeG
6v3QgdHLDrG5oIGdp4bubaSB0aGnhu
4d1IHTDoWMgcGjhuqlt

VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN
VỀ MỘT TÁC PHẨM TRUYỆN
(Những đặc điểm trong cách kể của tác giả)

Tìm hiểu về yêu cầu kiểu bài

Nội dung

Phân tích kiểu bài
(bài viết mẫu)

Thực hành viết theo quy trình
Vận dụng, mở rộng

1. Tìm hiểu yêu cầu về kiểu bài

HS đọc
Yêu cầu,
và gạch
các từ
nổi bật
cầu về
bài trong
1 phút.

mục
SGK
chân
khóa
yêu
kiểu
vòng

GV gọi 1, 2 HS
trình bày các
từ khóa nhấn
mạnh yêu cầu
về kiểu bài.

GV chốt: nhấn
mạnh vào yêu
cầu trọng tâm:
phân tích, yêu
cầu đánh giá
về các phương
diện nghệ
thuật đặc sắc
của tác phẩm
truyện.

2. Phân tích kiểu bài

Một vài nét về nghệ thuật tự sự
của Nam Cao trong truyện ngắn
Đời thừa.

2. Phân tích kiểu bài

-HS đọc bài mẫu tham khảo
Trao đổi cặp đôi trả lời các câu hỏi
trong SGK trong vòng 3 phút
-Gọi 1,2 cặp trả lời

Nghệ thuật tự sự của Nam Cao trong truyện ngắn
Đời thừa có những phương diện đáng chú ý nào?

- Tổ chức mạch truyện
- Người kể chuyện
- Lối trần thuật hướng nội
- Thái độ của người kể với nhân vật
- Lời trần thuật

Khi phân tích từng phương diện làm nên sức hấp dẫn
của nghệ thuật tự sự trong Đời thừa, tác giả đã đi theo
trình tự nào?
Khi phân tích từng phương diện làm nên sức hấp dẫn của nghệ
thuật tự sự trong Đời thừa, tác giả đã đi theo trình tự:
- Miêu tả yếu tố đó.
- Chỉ ra chức năng, vai trò của nó.
- Thái độ của người kể chuyện với nhân vật.
- Đánh giá hiệu quả nghệ thuật của nó.

Bạn có thể học hỏi được điều gì từ cách phân tích các
phương diện của nghệ thuật tự sự trong Đời thừa? Điều gì
ở bài viết chưa làm bạn thỏa mãn.
- Học hỏi: Khi biết bài văn phân tích các phương diện của nghệ thuật
tự sự cần phải nêu được giá trị của văn bản, chỉ ra phương diện nghệ
thuật cần đánh giá. Mô tả và nêu vai trò chức năng của nó. Chỉ ra được
thái độ của nhân vật và đánh giá hiệu quả nghệ thuật của nó.
- Bài viết chưa đánh giá hiệu quả nghệ thuật của nghệ thuật tự sự.

3. Thực hành viết theo quy trình

Chuẩn bị viết
Tìm ý và lập dàn ý
Viết
Chỉnh sửa, hoàn thiện

ĐỀ BÀI: Viết một bài văn nghị luận phân tích
những đặc điểm trong cách kể chuyện của tác giả
trong một truyện ngắn mà em thích.

CHUẨN BỊ VIẾT
- Chọn một tác phẩm truyện (truyện ngắn, tiểu thuyết)
để lại cho bạn nhiều ấn tượng về cách kể chuyện.
- Lựa chọn một số đề tài:
+ Phân tích nghệ thuật xây dựng tình huống truyện và
nhân vật trong một tác phẩm truyện.
+ Phân tích đặc điểm, vai trò và chức năng của người
kể chuyện trong tác phẩm truyện.
+ Phân tích cách xây dựng truyện kể của một tác phẩm
truyện (cách tổ chức hệ thống sự kiện, điểm nhìn, lời
văn,…).

CHUẨN BỊ VIẾT
1.Tác phẩm truyện mà tôi chọn là tác phẩm nào? Của
ai?
………………………………………………..
2.Cách kể chuyện của tác giả khiến tôi ấn tượng là
gì?
……………………………………………….
3.Vì vậy, tôi sẽ lựa chọn vấn đề nghị luận, đó là
………………………………………..

TÌM Ý
1.Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm
2. Trong truyện ngắn có những đặc điểm kể chuyện nào đáng lưu ý:
+ Tổ chức mạch truyện, người kể chuyện và lối trần thuật hướng nội (sử dụng điểm
nhìn bên trong, nương theo ý thức của nhân vật), thái độ của người kể chuyện với
nhân vật và đặc điểm của lời trần thuật.
+ Từ ngữ, cấu trúc câu, các phương thức tổ chức điểm nhìn trần thuật, nhịp điệu trần
thuật.
+ Cách xây dựng tình huống truyện
3.Hiệu quả của các phương thức, phương tiện nghệ thuật đã giúp bộc lộ cảm quan về
đời sống của nhà văn cũng như khơi gợi suy tưởng và hứng thú diễn giải ở người đọc
như thế nào?
4. Đánh giá giá trị của tác phẩm ban đã chọn trên phương diễn nghệ thuật Tác phẩm
các vị trí như thế nào trong sự nghiệp của nghệ sĩ? Nó đã tạo nên đột phá gì trong
cách biểu đạt đời sống, đem đến những ấn tượng, xúc động thẩm mĩ mới mẻ thế
nào?

LẬP DÀN Ý
1.MỞ BÀI: GIỚI THIỆU NGẮN GỌN VỀ TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT BẠN SẼ PHÂN TÍCH.
NÊU KHÍA CẠNH TRONG NGHỆ THUẬT CỦA TÁC PHẨM MÀ BẠN SẼ TẬP TRUNG LÀM
RÕ.
2.THÂN BÀI: CĂN CỨ VÀO VIỆC XÁC ĐỊNH CÁC YẾU TỐ LÀM NÊN TÍNH NGHỆ THUẬT
CỦA TÁC PHẨM TRUYỆN MÀ BẠN CHỌN PHÂN TÍCH, TRIỂN KHAI BÀI VIẾT THÀNH
CÁC LUẬN ĐIỂM TƯƠNG ỨNG. KHI PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ NÀY CÓ THỂ ĐI THEO
CÁC TRÌNH TỰ: MIÊU TẢ YẾU TỐ ĐÓ, CHỈ RA CHỨC NĂNG, VAI TRÒ CỦA NÓ; ĐÁNH
GIÁ HIỆU QUẢ CỦA NÓ.
3.KẾT BÀI: KHẲNG ĐỊNH GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TÁC PHẨM TRUYỆN.

VIẾT
- Nên triển khai từng ý trong dàn ý thành một đoạn văn; ở từng đoạn văn cần
có câu chủ đề đặt ở vị trí thích hợp.
- Cần dẫn lời văn hay chi tiết trong tác phẩm truyện có thể minh hoạ tốt cho ý
đã được nêu.
- Lời văn cần tránh sự bình tán dễ dãi, lan man. Cách phân tích và đánh giá
tác phẩm nghệ thuật cần có sự kết hợp hài hoà giữa lí (mạch phân tích) và
tình (thái độ của người viết đối với tác phẩm).

CHỈNH SỬA, HOÀN THIỆN
Nội dung kiểm tra

KIỂM TRA ĐÁNH
GIÁ

Đạt

Chưa đạt

 

 

Giới thiệu ngắn gọn về tác phẩm nghệ thuật bạn sẽ phân tích. Nêu khía cạnh
Mở bài

trong nghệ thuật của tác phẩm mà bạn sẽ tập trung làm rõ.
Nêu được khái quát giá trị trong đặc sắc cách kể chuyện của tác phẩm
Miêu tả yếu tố (Sử dụng các định nghĩa và kiến thức lí luận, đồng thời diễn giải
yếu tố đó trong tác phẩm)

Thân bài

Chỉ ra chức năng của yếu tố đó và vai trò của nó trong tác phẩm
Đánh giá hiệu quả của yếu tố đó đối với tác phẩm
Trình bày những suy nghĩ, cảm nhận của bản thân về tác phẩm
Khẳng định giá trị nghệ thuật của tác phẩm truyện.

Kết bài

Nêu ý nghĩa của tác phẩm đối với bản thân và người đọc
Kết hợp các thao tác lập luận, lập luận chặt chẽ, hệ thống luận điểm mạch lạc.

Kĩ năng Có lí lẽ xác đáng, bằng chứng tin cậy lấy từ tác phẩm.
trình
bày, diễn
đạt

Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, đáp ứng yêu cầu của kiểu bài.
Sử dụng các từ ngữ, câu văn tạo sự gắn kết giữa các luận điểm, giữa bằng chứng
với lí lẽ và bảo đảm mạch lạc cho bài viết.

4,Vận dụng, mở rộng

HS về nhà hoàn thiện toàn bộ
bài viết nghị luận phân tích,
đánh giá một tác phẩm truyện
theo dàn ý đã lập.

"XIN CHÂN THÀNH
CẢM ƠN!"