Môn : Tiếng Việt
Lớp 5/4

Nêu cấu tạo bài văn
tả người
Bài văn tả người
gồm có 3 phần: mở
bài, thân bài, kết
bài.

Khi quan sát để viết bài văn
tả người cần lưu ý điều gì?
Cần lựa chọn những chi
tiết tiêu biểu về ngoại hình,
hoạt động, sở thích,... thể
hiện nét riêng giúp phân biệt
người được tả với những
người khác.

1. Đọc các đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.
a. Ông nội của Nhụ đã tám mươi tuổi, nhưng vóc người vẫn gọn
và chắc, dáng đi dứt khoát như một ngọn sóng. Ông có n ước da
nâu sẫm, ghi dấu ấn của cả một đời chèo thuyền trên mặt biển.
Mỗi khi kết thúc một câu nói, ông thường dùng tiếng “hầy”. Đó là
tiếng hô chèo thuyền của người dân chài xưa lúc tr ời s ắp có dông.
Ông thường ra hiệu bằng mắt và bằng tay. Ở trên biển thì đó là
một điều rất bình thường. Nhưng ở nhà, ông cũng “nói” theo cách
đó. Dần dần, con cháu cũng quen.

(Theo Trần Nhuận Minh)

b. Mẹ dẫn tôi về thăm ngoại. Nghe tiếng tôi từ ngoài ngõ,
ngoại lập cập chạy ra cửa, dang hai tay đón tôi ngả vào.
Ngoại mừng vui đến nỗi không ngăn được những giọt nước
mắt rơi trên đôi má nhăn nheo. Ngoại ôm chặt tôi vào lòng,
rồi ngoại dẫn tôi ra sau vườn, cho tôi tự tay hái những trái
bưởi, trái xoài vàng ươm trên những cành chỉ la đà ngang m ắt
tôi. Tôi biết là ngoại để dành những trái cây sà thấp xuống
như thế cho tôi về hái.

(Theo Lê Văn Trường)

c. Chị Hà là một thành viên trong đoàn thanh niên của huy ện đ ến giúp xã tôi ch ống úng ở
cánh đồng chuẩn bị cấy giống lúa mới. Trông chị thật xinh tươi: nước da trắng, môi hồng,
tóc mai dài vắt cong lên như một dấu hỏi lộn ngược. Trên má chị có vài nốt tàn nhang. Mỗi
khi chị cười, nốt tàn nhang lặn đi trên gò má đỏ ửng. Chị cười nói nhi ều, ch ắc tính ch ị v ốn
sôi nổi, cũng có thể là vì hào hứng với chuyến đi giúp bà con xã tôi nên chị vui nh ư th ế.
(Theo Bùi Hiển)

Người được tả trong đoạn văn là ai?
Những từ ngữ nào làm nổi bật đặc
điểm ngoại hình hoặc hoạt động
của người đó?
Trong mỗi đoạn văn, chi tiết nào gây
ấn tượng với em?

a. Ông nội của Nhụ đã tám mươi tuổi, nhưng vóc người vẫn gọn và
chắc, dáng đi dứt khoát như một ngọn sóng. Ông có nước da nâu sẫm,
ghi dấu ấn của cả một đời chèo thuyền trên mặt biển. Mỗi khi kết
thúc một câu nói, ông thường dùng tiếng “hầy”. Đó là tiếng hô chèo
thuyền của người dân chài xưa lúc trời sắp có dông. Ông th ường ra
hiệu bằng mắt và bằng tay. Ở trên biển thì đó là một điều rất bình
thường. Nhưng ở nhà, ông cũng “nói” theo cách đó. Dần dần, con cháu
cũng quen.
(Theo Trần Nhuận Minh)

Người được tả trong đoạn văn là ông nội
của Nhụ.

a. Ông nội của Nhụ đã tám mươi tuổi, nhưng vóc người vẫn gọn và chắc, dáng đi
dứt khoát như một ngọn sóng. Ông có nước da nâu sẫm, ghi dấu ấn của cả một
đời chèo thuyền trên mặt biển. Mỗi khi kết thúc một câu nói, ông thường dùng
tiếng “hầy”. Đó là tiếng hô chèo thuyền của người dân chài xưa lúc trời s ắp có
dông. Ông thường ra hiệu bằng mắt và bằng tay. Ở trên biển thì đó là một đi ều
rất bình thường. Nhưng ở nhà, ông cũng “nói” theo cách đó. Dần dần, con cháu
cũng quen.
(Theo Trần Nhuận Minh)

Ngoại hình: Vóc người vẫn gọn và chắc, dáng đi dứt
khoát như một ngọn sóng, nước da nâu sẫm; Hoạt
động: Ông thường dùng tiếng “hầy” để kết thúc một
câu nói, ông thường ra hiệu bằng mắt và bằng tay cả
khi trên biển và khi ở nhà.

a. Ông nội của Nhụ đã tám mươi tuổi, nhưng vóc người vẫn gọn và
chắc, dáng đi dứt khoát như một ngọn sóng. Ông có nước da nâu sẫm,
ghi dấu ấn của cả một đời chèo thuyền trên mặt biển. Mỗi khi kết
thúc một câu nói, ông thường dùng tiếng “hầy”. Đó là tiếng hô chèo
thuyền của người dân chài xưa lúc trời sắp có dông. Ông th ường ra
hiệu bằng mắt và bằng tay. Ở trên biển thì đó là một điều rất bình
thường. Nhưng ở nhà, ông cũng “nói” theo cách đó. Dần dần, con cháu
cũng quen.
(Theo Trần Nhuận Minh)

Chi tiết em ấn tượng: Ví dụ: Mỗi khi kết thúc một
câu nói, ông thường dùng tiếng “hầy”.

b. Mẹ dẫn tôi về thăm ngoại. Nghe tiếng tôi từ ngoài ngõ, ngoại lập
cập chạy ra cửa, dang hai tay đón tôi ngả vào. Ngoại mừng vui đ ến n ỗi
không ngăn được những giọt nước mắt rơi trên đôi má nhăn nheo.
Ngoại ôm chặt tôi vào lòng, rồi ngoại dẫn tôi ra sau v ườn, cho tôi t ự
tay hái những trái bưởi, trái xoài vàng ươm trên những cành chỉ la đà
ngang mắt tôi. Tôi biết là ngoại để dành những trái cây sà thấp xuống
như thế cho tôi về hái.
(Theo Lê Văn Trường)

Người được tả trong đoạn văn là bà ngoại
của bạn nhỏ.

b. Mẹ dẫn tôi về thăm ngoại. Nghe tiếng tôi từ ngoài ngõ, ngoại lập
cập chạy ra cửa, dang hai tay đón tôi ngả vào. Ngoại mừng vui đ ến n ỗi
không ngăn được những giọt nước mắt rơi trên đôi má nhăn nheo.
Ngoại ôm chặt tôi vào lòng, rồi ngoại dẫn tôi ra sau v ườn, cho tôi t ự
tay hái những trái bưởi, trái xoài vàng ươm trên những cành chỉ la đà
ngang mắt tôi. Tôi biết là ngoại để dành những trái cây sà thấp xuống
như thế cho tôi về hái.
(Theo Lê Văn Trường)

Đoạn văn tập trung miêu tả tình cảm, cảm
xúc, cử chỉ, việc làm của bà khi con cháu về
thăm.

b. Mẹ dẫn tôi về thăm ngoại. Nghe tiếng tôi từ ngoài ngõ, ngoại lập
cập chạy ra cửa, dang hai tay đón tôi ngả vào. Ngoại mừng vui đ ến n ỗi
không ngăn được những giọt nước mắt rơi trên đôi má nhăn nheo.
Ngoại ôm chặt tôi vào lòng, rồi ngoại dẫn tôi ra sau v ườn, cho tôi t ự
tay hái những trái bưởi, trái xoài vàng ươm trên những cành chỉ la đà
ngang mắt tôi. Tôi biết là ngoại để dành những trái cây sà thấp xuống
như thế cho tôi về hái.
(Theo Lê Văn Trường)

Chi tiết em ấn tượng: Ví dụ: Nghe tiếng tôi
từ ngoài ngõ, ngoại lập cập chạy ra cửa,
dang hay tay đón tôi ngả vào.

c.

Chị Hà là một thành viên trong đoàn thanh niên của
huyện đến giúp xã tôi chống úng ở cánh đồng chuẩn bị
cấy giống lúa mới. Trông chị thật xinh tươi: nước da trắng,
môi hồng, tóc mai dài vắt cong lên như một dấu hỏi lộn
ngược. Trên má chị có vài nốt tàn nhang. Mỗi khi chị cười,
nốt tàn nhang lặn đi trên gò má đỏ ửng. Chị cười nói
nhiều, chắc tính chị vốn sôi nổi, cũng có thể là vì hào hứng
với chuyến đi giúp bà con xã tôi nên chị vui như thế.

(Theo Bùi Hiển)

Người được tả trong đoạn văn là chị Hà, một
thành viên trong đoàn thanh niên của huyện
về giúp đỡ dân làng chống úng.

c. Chị Hà là một thành viên trong đoàn thanh niên của huy ện đ ến giúp xã tôi

chống úng ở cánh đồng chuẩn bị cấy giống lúa mới. Trông chị thật xinh tươi:
nước da trắng, môi hồng, tóc mai dài vắt cong lên như một dấu h ỏi l ộn ng ược.
Trên má chị có vài nốt tàn nhang. Mỗi khi chị cười, nốt tàn nhang l ặn đi trên gò
má đỏ ửng. Chị cười nói nhiều, chắc tính chị vốn sôi nổi, cũng có th ể là vì hào
hứng với chuyến đi giúp bà con xã tôi nên chị vui như thế.

(Theo Bùi Hiển)

Ngoại hình: trông chị xinh tươi, nước da trắng, môi
hồng, tóc mai dài vắt cong lên như một dấu hỏi lộn
ngược, có vài nốt tàn nhang trên má; hoạt động: chị c ười
nói nhiều, mỗi khi cười nốt tàn nhang lặn đi trên gò má
đỏ ửng; tính tình: chắc tính chị vốn sôi nổi, cũng có th ể
hào hứng với chuyên đi giúp bà con nên chị vui như thế.

c. Chị Hà là một thành viên trong đoàn thanh niên của huyện đến giúp xã tôi

chống úng ở cánh đồng chuẩn bị cấy giống lúa mới. Trông chị thật xinh tươi:
nước da trắng, môi hồng, tóc mai dài vắt cong lên như một dấu h ỏi l ộn ng ược.
Trên má chị có vài nốt tàn nhang. Mỗi khi chị cười, nốt tàn nhang l ặn đi trên gò
má đỏ ửng. Chị cười nói nhiều, chắc tính chị vốn sôi nổi, cũng có th ể là vì hào
hứng với chuyến đi giúp bà con xã tôi nên chị vui như thế.

(Theo Bùi Hiển)

Chi tiết em ấn tượng: Ví dụ: Trông chị thật
xinh tươi: nước da trắng, môi hồng, tóc mai dài
vắt cong lên như một dấu hỏi lộn ngược.

2. Dựa vào dàn ý trong hoạt động Viết ở Bài 4, viết đoạn văn

tả một người thân trong gia đình em hoặc một người đã để lại
cho em những ấn tượng tốt đẹp.

Ví dụ: Một tháng trước gia đình em đã đón chào một
thành viên mới, đó là bé Bảo Anh. Mới sinh ra Bảo Anh
nhỏ xíu, chân tay ngắn ngủi tròn tròn nhìn vô cùng đáng
yêu. Bé có nước da hồng hào giống mẹ, đôi mắt to tròn
đen lúng liếng, chiếc miệng nhỏ hồng hồng lúc nào cũng
chu lên. Bảo Anh là một em bé rất hiếu động, tay nhỏ
chân nhỏ lúc nào cũng ngọ nguậy, đôi mắt xinh xắn luôn
nhìn chăm chú vào người đối diện như muốn trò chuyện.
Mỗi khi đói bé sẽ khóc thật to để thu hút sự chú ý của mẹ,
đến khi no bụng lại thỏa mãn cười toe rồi chìm vào giấc
ngủ. Từ khi có thêm thành viên mới, gia đình em ai nấy
đều cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc. Em sẽ cùng với bố mẹ
yêu thương, chăm sóc thật tốt cho Bảo Anh.

1. Làm một sản phẩm (viết thiệp, vẽ tranh,...) tặng
người thân hoặc người bạn mà em yêu quý. Chia sẻ
với người nhận điều em muốn thể hiện qua sản phẩm
đó.

2. Tìm đọc bài thơ thể hiện vẻ đẹp cuộc sống (những
việc làm thể hiện sự tận tâm với công việc; tình cảm
yêu thương, sự quan tâm trong gia đình, cộng đồng;...).
Vườn ươm gia đình
Đẹp thay hai tiếng gia đình,
Trong ngần câu hát, lung linh vang hòa.
An vui hạnh phúc, mái nhà,
Có công dưỡng dục mẹ cha tháng ngày.
 
Anh em trên dưới sum vầy,
Nâng niu đùm bọc đong đầy mến thương.
Đường dài có những nắng sương,
Vẫn luôn nồng ấm, ngát hương ân tình.
 
Niềm tin, cậy, mến trung trinh,
Hằng luôn suy ngẫm câu kinh sớm chiều.
Vườn hoa tươi thắm mỹ miều,
Gia đình có Chúa ngợp nhiều Thánh ân.