S? GD&vDT Bình Định
Tru?ng THPT Nguy?n Tr�n
Tập thể 10AB2 kính chào quí thầy cô giáo!
GV: Nguyễn Thị Thịnh
Kiểm tra bài cũ
1) Qúa trình xâm nh?p và phát tri?n c?a phago vào t? bào ch? tr?i qua m?y giai đoạn ? K? tên các giai đoạn đó?
2) So d? du?i đây mô t? giai đoạn nào? Trình bày di?n bi?n c?a giai do?n đó?
Đáp án:
1) Qúa trình xâm nh?p vàphát tri?n c?a phago vào t? bào ch? tr?i qua 5 giai đoạn:
+ Hấp phu
+ xâm nhập
+ sinh tổng hợp
+ lắp ráp
+� phóng thích.
Xaâm nhaäp
Sinh tổng hợp
Bao đuôi của phagơ co lại đẩy bộ gen của phagơ chui vào trong tế bào chủ
Bộ gen của phagơ điều khiển bộ máy di truyền của tế bào chủ tổng hợp ADN và vỏ capsit của mình.
2) Sơ đồ dưới ñaây moâ tả 2 giai ñoaïn:
Virut gây bệnh,
ứng dụng của virut
Bài 45:
I/ Virut gây bệnh
Virút gây bệnh trên những đối tượng nào?
4 ñoái töôïng:
Thöïc vaät
Vi sinh vaät
Coân truøng
Ngöôøi vaø ñoäng vaät
Vài b?nh do virut kí sinh ? th?c v?t
B?nh d?m thu?c lá
B?nh d?m khoai tây
B?nh xoan lá
I/ Virut gây bệnh
B? gen là ARN m?ch don.
Virut xâm nh?p vào t? bào nh? các v?t thuong c?a th?c v?t.
Virut nhân lên trong t? bào r?i lan sang t? bào khác qua c?u sinh ch?t.
Gây t?c m?ch
?hình thái thay d?i: xoan lá, d?m lá (b?nh kh?m thu?c lá, xoan lá khoai tây,.)
?thân b? lùn, còi c?c (cây cà chua.)
- Ch?n gi?ng s?ch b?nh.
- luân canh cây tr?ng.
-V? sinh đ?ng ru?ng.
-Tiêu di?t côn trùng truy?n b?nh.

Virut xâm nhập vào tb thức vật bằng con đường nào?
Sau khi xâm nhập thì phương thức lây nhiễm như thế nào?
Theo em tác hại virut gây ra ở thực vật là gì?
Biện pháp nào ngăn chặn mầm bệnh này?
I/ Virut gây bệnh
- ADN xo?n kép.
- 90% là có đuôi
- Gây ch?t h�ng lo?t vi khu?n trong n?i l�n men
?t?n th?t l?n cho nhi?u ng�nh cơng nghi?p vi sinh: mì chính, sinh kh?i, thu?c tr? s�u sinh h?c, thu?c kh�ng sinh,.
Tuân theo qui trình vô trùng nghiêm ngặt trong quá trình sản xuất.
I/ Virut gây bệnh
-Nhóm virut chỉ kí sinh ở côn trùng.
-Nhóm virut kí sinh ở côn trùng sau đó mới nhiễm vào người và động vật.
-Virut (Baculo) kí sinh ở nhiều sâu bọ ăn lá →sâu bị chết.
-Virut sinh ra độc tố.
-Khi côn trùng (muỗi, bọ chét,…) đốt người và động vật →virut sẽ xâm nhập và gây bệnh (sốt xuất huyết người,…)
- Ñi nguû phaûi maéc maøn,
- Tiêu diệt động vật trung gian truyền bệnh,….

Muỗi Culex
Muỗi culex là vật trung gian gây ra bệnh gì?
=>Bệnh viêm não
Nhật Bản
Muỗi Aedes
Muỗi Aedes là vật trung gian gây ra bệnh gì?
=> Bệnh sốt xuất huyết
Virut sốt xuất huyết (Dengue)
I/ Virut gây bệnh
Virus cúm H5N1
Một số bệnh ở động vật do virut gây nên
B?nh long mĩng ? l?n
Cúm ở gà
I/ Virut gây bệnh
Virut kí sinh gây bệnh và lây lan rất nhanh thành dịch.
Gây tử vong ở người và động vật: AIDS, SARS, viêm não Nhật Bản, dại, cúm gà, lở mồm long móng,…
-Gây ảnh hưởng đến sức khỏe và sản xuất ở người: đau mắt đỏ, sởi, quai bị, sốt xuất huyết,…
Tiêm phòng vacxin phòng bệnh định kì
Một số virut gây bệnh ở người chưa có phương pháp điều trị hiệu quả.
SARS
Virut HIV
Virut Ebola
II/ Ứng dụng của virut trong thực tiễn
1. Bảo vệ đời sống con người và môi trường
Con người:
Virut g�y b?nh ? ngu?i v� d?ng v?t du?c nghi�n c?u d? s?n xu?t vacxin phịng ch?ng nhi?u d?ch b?nh.
Dưới đây là một số ví dụ:
M?t nhà khoa h?c dang th? nghi?m virus tiêu di?t t? bào ung thu trên chu?t trong phòng thí nghi?m.
Duøng virut cuùm vaø virut bệnh đậu muøa để trị bệnh ung thư.
Phuong pháp ch?a tr? b?ng virut này du?c coi nhu "l?y d?c tr? d?c". Tru?c tiên h? tìm cách dua m?t lu?ng nh? virut vào bên trong t? bào ung thu. Do không có s? gây nhi?m c?a h? th?ng mi?n d?ch nên virut s? nhân b?n không h?n ch?, d?n d?n s? chia tách và làm chết tế bào ung thu.
Virut l?i ti?p t?c x�m nh?p vào các tế bào ung thu g?n đấy và l?p l?i quá trình trên.
m?t kh?i u trong co th? ngu?i b?nh ung thu.
Hình ?nh nhu?m màu Virut cúm chim A H5N1 du?i kính hi?n vi di?n t? quét (màu vàng ) nuôi cấy trên tb MDCK (màu xanh ).
Trị bệnh cúm gia cầm :
II/ Ứng dụng của virut trong thực tiễn
b) Môi trường
Virut Pox
Ở châu Úc, người ta dùng virut Pox như một vũ khí sinh học để hạn chế sự phát triển quá mức của đàn thỏ trong tự nhiên, duy trì sự cân bằng sinh thái.
2) Bảo vệ thực vật:

II/ Ứng dụng của virut trong thực tiễn
Virut Baculo
Thuốc trừ sâu sinh học
TH
QUY TRÌNH SẢN XUẤT THUỐC TRỪ SÂU:
2) Bảo vệ thực vật:
-Sản xuất thuốc trừ sâu sinh học có chứa virut Baculo để diệt nhiều loại sâu ăn lá.
-Ưu điểm của thuốc trừ sâu sinh học:
Chỉ diệt một số loại sâu hại nhất định → không độc hại cho con người và môi trường.
Virut được bảo vệ trong một thể bọc → dễ bảo quản, dễ sản xuất, giá thành hạ,…
II/ Ứng dụng của virut trong thực tiễn
II/ Ứng dụng của virut trong thực tiễn
3) Sản xuất dược phẩm

Các nguyên lý kĩ thuật di truyền:
Tách gen mong muốn bằng các enzim cắt.
Gắn gen đã cắt vào ADN của phagơ nhờ enzim gắn.
Đưa phagơ đã gắn gen vào vi khuẩn.
Nuôi vi khuẩn đã mang gen mà ta mong muốn trong các thiết bị lên men, tách, chiết, tinh chế, tạo sản phẩm.
Qui trình sản xuất intefêron
IVAC Feron là ch? ph?m
Interferon 2?-2b s?n xu?t theo công ngh? sinh h?c phân t? k? ngh? gen tái t? h?p, mức d? tinh khi?t cao, d?ng d?ng v?i Interferon t? nhiên.

C?NG C?:
Câu 1: bệnh do virut gây ra không thể chữa bằng kháng sinh vì:
Virut là một dạng sống đặc bệt.
Kháng sinh không phải là interferon
Kháng sinh không thể xâm nhập vào tế bào.
Kháng sinh không đặc hiệu với virut.
Câu 3: Virut thường không xâm nhập vào cơ thể thực vật vì:
Kích thước virut thường không lớn
Thực vật có khả năng miễn dịch cao
Thành tế bào thực vật rất bền vững.
Virut không có thụ thể đặc hiệu với thực vật.
C?NG C?:
Bài tập về nhà
- Trả lời các câu hỏi cuối bài trong sách giáo khoa
- Sưu tầm tư liệu về bệnh truyền nhiễm và miễn dịch.
Chúc các em học sinh học tốt
Cám ơn quý thầy cô đã quan tâm theo dõi.
Câu 2: Intêrferon chống virut bằng cách:
Tổng hợp enzim phá huỷ virut
Ngăn cản sự xâm nhập của virut
Ngăn cản sự nhân lên của virut.
Phá huỷ tế bào chống virut
C?NG C?:
Câu 2: Ba bệnh sốt nào rất phổ biến ở Việt Nam do muỗi là vật trung gian truyền bệnh? Theo em, bệnh nào là bệnh virut? Cần phải làm gì để phòng chống các bệnh đó?
Trả lời:
Ba bệnh sốt:
Bệnh viêm não Nhật Bản: là bệnh lây nhiễm do virut Polio gây nên. Chúng tấn công hệ thần kinh trung ương, gây tỉ lệ tử vong cao. Do muỗi Culex hút máu lợn hoặc chim (ổ chứa virut) sau đó sang đốt người và gây bệnh cho người. Người không phải là ổ chứa nên nếu muỗi Culex có đốt người bị bệnh sau đó sang đốt người không bị bệnh thì cũng không có khả năng truyền bệnh.
Bệnh số rét: không phải do virut mà do động vật nguyên sinh (trùng sốt rét) gây ra.

Muỗi Culex
Muỗi Aedes