Tiết 20: Sự Nở Vì Nhiệt Của Chất Khí.
1. Làm thí nghiệm.
Thí nghiệm với bộ thí nghiệm hình 20.1 và 20.2.
2. Trả lời câu hỏi.
C1: Có hiện tượng gì xãy ra với giọt nước màu trong ống thuỷ tinh khi bàn tay áp vào bình cầu? Hiện tượng này chứng tỏ thể tích không khí trong bình thay đổi thế nào?
Giọt nước màu trong ống thuỷ tinh chạy lên khi ta áp tay vào bình cầu.
Điều này chứng tỏ thể tích khí trong bình cầu tăng lên.
C2: Khi ta thôi áp tay vào bình cầu, có hiện tượng gì xãy ra với giọt nước màu trong ống thuỷ tinh? Hiện tượng này chứng tỏ điều gì?
Giọt nước màu trong ống thuỷ tinh tuột xuống khi ta thôi không áp tay vào bình cầu nữa.
Điều này chứng tỏ thể tích khí trong bình cầu giảm xuống.
C3: Tại sao thể tích khí trong bình cầu lại tăng lên khi ta áp hai bàn tay làm nóng bình cầu?
Vì chất khí gặp hơi nóng ở tay ta thì nở ra nên tăng thể tích.
C4: Tại sao thể tích khí trong bình cầu lại giảm đi khi không áp tay vào bình cầu?
Vì khi ta thôi không áp tay vào bình cầu thì chất khí trong bình nguội đi và co lại nên giảm thể tích.
C5: Hãy đọc bảng 20.1 ghi độ tăng thể tích của 1000cm3 (1 lít) một số chất, khi nhiệt độ của nó tăng thêm 50oC và rút ra kết luận.
Các chất khí khác nhau thì nở vì nhiệt giống nhau.
Chất khí nở vì nhiệt nhiều hơn chất lỏng, chất lỏng nở vì nhiệt nhiều hơn chất rắn.
3. Rút ra kết luận.
C6: Chọn từ thích hợp trong khung để điền vào chổ trống của các câu sau:
nóng lên, lạnh đi
tăng, giảm
nhiều nhất, ít nhất
a) Thể tích khí trong bình khi khí nóng lên.
tăng
b) Thể tích khí trong bình giảm khi khí .
lạnh đi
c) Chất rắn nở vì nhiệt , chất khí nở vỉ nhiệt .
ít nhất
nhiều nhất
4. Vận dụng.
C7: Tại sao quả bóng bàn bị bẹp, khi nhúng vào nước nóng lạI có thể phồng lên?
Vì khi ta nhúng quả bóng vào nước nóng thì khối khí trong quả bóng gặp nóng thì nở ra, nên quả bóng bàn phồng lên trở lại.
C8: Tại sao không khí nóng lại nhẹ hơn không khí lạnh?
Vì không khí nóng có thể tích lớn, nên nhẹ hơn không khí lạnh thể tích nhỏ.
C9: Dụng cụ đo độ nóng, lạnh đầu tiên của loài người do nhà babs học Galiléo sáng chế. Nó gồm một bình cầu có gắn ống thuỷ tinh (hình 20.3). Hơ nóng bình cầu rồi nhúng đầu ống thuỷ tinh vào một bình nước. Khi bình nguội đi, nước dâng lên trong ống thuỷ tinh.
Bây giờ, dựa vào mức nước trong ống thuỷ tinh, người ta có thể biết thời tiết nóng hay lạnh. Hãy giải thích tại sao?
Vì khi trời nóng khí trong bình cầu sẽ nở ra nên đẩy mực nước trong ống thuỷ tinh sẽ thấp xuống, khi trời lạnh khí trong bình cầu sẽ co lại nên kéo mực nước trong ống thuỷ tinh cao lên.
Trời nóng mực nước trong ống thuỷ tinh thấp.
Trời lạnh mực nước trong ống thuỷ tinh cao.