Chào mừng các em học sinh

Đến với tiết học Lich Sử lớp 6
_Quan sát và cho biết nội dung của những bức tranh sau._
Cảnh buôn bán tấp nập trên sông (Chợ nổi)
Đồng lúa chín vàng, trĩu bông
Đầm sen vào mùa hoa nở
Cảnh sông nước và những rặng dừa ven bờ
_Em thử đoán xem, chúng ta đang đi du lịch đến vùng đất nào của Việt Nam? _
Chúng ta đang đi du lịch đến vùng đất Nam Bộ của Việt Nam.
Nam Bộ ngày nay là 1 trong 3 vùng đất ở Việt Nam (Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ). Trước đây, khi những cư dân đầu tiên của vùng đất này bắt đầu tìm đến các gò đất nổi trên vùng trũng sông nước mênh mông để dựng nhà, trồng lúa, trồng khoai. Không chỉ tìm cách thích ứng với điều kiện tự nhiên để tồn tại và phát triển, cư dân Phù Nam còn xây dựng được một vương quốc với những thành tựu phát triển rực rỡ nhất khu vực Đông Nam Á trong 7 thế kỉ đầu Công nguyên. Vậy, Vương quốc Phù Nam được hình thành và phát triển như thế nào ? có những hoạt động kinh tế và tổ chức xã hội và những thành tựu văn hóa tiêu biểu nào ?
Tiết 39 - Bài 20: VƯƠNG QUỐC PHÙ NAM
1. Sự hình thành, phát triển và suy vong của Vương quốc Phù Nam
Hoàn thành nội dung PHT số 1
Yêu cầu

Sản phẩm
Câu 1: Xác định vị trí nước Phù Nam trên lược đồ (Phù Nam nằm ở khu vực nào, giới thiệu 1 vài nét về điều kiện tự nhiên của vùng đất này)
Câu 2: Vương quốc Phù Nam được hình thành ở đâu và từ khi nào?
Câu 3: Lập trục thời gian thể hiện các mốc hình thành, phát triển suy vong của Vương quốc Phù Nam.
Hoàn thành nội dung PHT số 1
Yêu cầu

Sản phẩm
Câu 1: Xác định vị trí nước Phù Nam trên lược đồ (Phù Nam nằm ở khu vực nào, giới thiệu 1 vài nét về điều kiện tự nhiên của vùng đất này)

vị trí của nước Phù Nam (chủ yếu vùng đất Nam Bộ và nhiều vùng đất thuộc 1 số nước ĐNÁ Việt Nam, như đông nam Campuchia, Thái Lan, Lào, Malaysia)

- Điều kiện tự nhiên: + Có mạng lưới sông ngòi dày đặc và lượng lớn phù sa bồi đắp hằng năm của hệ thống sông Đồng Nai, sông Cửu Long.

+ Vị trí nằm sát biển, đường bờ biển dài với những vịnh biển. Phần lớn vùng đất này thường bị ngập vào mùa mưa khi nước sông Mê Công dâng lên và bị xâm nhập mặn từ biển vào mùa khô.
Câu 2: Vương quốc Phù Nam được hình thành ở đâu và từ khi nào?
Câu 3: Lập trục thời gian thể hiện các mốc hình thành, phát triển suy vong của Vương quốc Phù Nam.
Hoàn thành nội dung PHT số 1
Yêu cầu

Sản phẩm
Câu 1: Xác định vị trí nước Phù Nam trên lược đồ (Phù Nam nằm ở khu vực nào, giới thiệu 1 vài nét về điều kiện tự nhiên của vùng đất này)
Câu 2: Vương quốc Phù Nam được hình thành ở đâu và từ khi nào?

- Khoảng thế kỉ I, Vương quốc Phù Nam ra đời.

- Địa bàn chủ yếu là khu vực Nam Bộ nước ta hiện nay. Thời kì đỉnh cao, phạm vi của Phù Nam được mở rộng, có thể bao gồm nhiều vùng đất thuộc một số nước Đông Nam Á ngày nay.
Câu 3: Lập trục thời gian thể hiện các mốc hình thành, phát triển suy vong của Vương quốc Phù Nam.
- Vương quốc Phù Nam ra đời khoảng thế kỉ I; phát triển hùng mạnh khoảng thế kỉ III - V; đến thế kỉ VI thì suy yếu; bị người Chân Lạp xâm chiếm vào đầu thế kỉ VII.
- Óc Eo (An Giang, Việt Nam) và Ăng-co Bo-rây (Cam-pu-chia) là những trung tâm chính trị, kinh tế quan trọng.
_? So sánh hoàn cảnh ra đời của Vương quốc Phù Nam với Vương quốc Chăm-pa?_
So với Vương quốc Chăm-pa thì Vương quốc Phù Nam ra đời muộn hơn va suy vong sớm hơn (TK I-TK VII), Chăm-pa ra đời sớm hơn và suy vong muộn hơn (TK II-X).
_? Theo em, điều gì khiến cho 1 vương quốc hùng mạnh trong thế kỉ III-V lại suy yếu và sụp đổ sớm như vậy?_
Từng là một vương quốc hùng mạnh trong thế kỉ III - V nhưng đến đầu thế kỉ VI Vương quốc Phù Nam lại bị suy yếu và bị xâm chiếm vì: đất đai bị nhiễm mặn bởi những lần nước biển xâm nhập, diện tích đất canh tác cũng mất dần; tuyến đường giao thương trên biển không còn đi qua Phù Nam,... tác động đến tình hình kinh tế, xã hội của cư dân nơi đây, là nguyên nhân chính dẫn đến sự suy vong của Vương quốc Phù Nam.
*Vương quốc Phù Nam ra đời vào khoảng thế kỉ I gắn liến với sự phát triển của văn hoá Óc Eo (giống như văn hoá Đông Sơn với Nhà nước Văn Lang - Âu Lạc, văn hoá Sa Huỳnh với Nhà nước Chăm-pa). Sự ra đời của Phù Nam được phản ánh qua truyền thuyết về Hỗn Điển và Liễu Diệp (củng giống như huyền thoại Con Rồng, cháu Tiên lập nước Văn Lang). Từ thế kỉ III đến thế kỉ V, Phù Nam là quốc gia phát triển nhất trong khu vực Đông Nam Á, là trung tâm kết nối giao thương và văn hoá giữa các cộng đồng dân cư trong khu vực với Ấn Độ, Trung Quốc. Thế kỉ VI, Phù Nam bắt đầu suy yếu và bị Chân Lạp thôn tính vào thế kỉ VII. Các thành thị cổ nói tiếng một thời như Ốc Eo (An Giang) cũng đột ngột biến mất.

2. Hoạt động kinh tế và tổ chức xã hội a. Hoạt động kinh tế:
Hoàn thành nội dung PHT số 1
Yêu cầu

Sản phẩm
Câu 1: Theo em, với điều kiện tự nhiên của vùng đất Nam Bộ nước ta, cư dân Phù Nam có thể phát triển được những hoạt động kinh tế nào?
Câu 2: Hãy cho biết những hoạt động kinh tế chính của cư dân Phù Nam.
Yêu cầu

Sản phẩm
Câu 1: Theo em, với điều kiện tự nhiên của vùng đất Nam Bộ nước ta, cư dân Phù Nam có thể phát triển được những hoạt động kinh tế nào?

- Với mạng lưới sông ngòi dày đặc và lượng

lớn phù sa bồi đắp hằng năm của hệ thống sông Đồng Nai, sông Cửu Long thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp trồng lúa nước

- Vị trí nằm sát biển, đường bờ biển dài với những vịnh biển thuận lợi cho việc đánh bắt thủy-hải sản; trao đổi buôn bán hàng hóa với nước ngoài...
Câu 2: Hãy cho biết những hoạt động kinh tế chính của cư dân Phù Nam.

- Người Phù Nam làm nhiều nghề khác nhau như: trồng lúa nước, chăn nuôi gà, lợn, đánh bắt thuỷ - hải sản, làm

đồ thủ công như đồ gốm, trang sức, đồ đựng bằng thuỷ tinh, luyện đồng và rèn sắt, chế tạo công cụ sản xuất, vũ khí,...

- Đặc biệt, người Phù Nam rất giỏi nghề buôn bán. Không chỉ trao đổi hàng hoá để tiêu dùng trong nước, người Phù Nam còn buôn bán với các thương nhân nước ngoài đến từ Trung Quốc, Chăm.. thông qua các cảng thị, tiêu biểu là óc Eo.
a. Hoạt động kinh tế:
- Người Phù Nam làm nhiều nghề khác nhau như: trồng lúa nước, chăn nuôi gà, lợn, đánh bắt thuỷ - hải sản, làm đồ thủ công như đồ gốm, trang sức, đồ đựng bằng thuỷ tinh, luyện đồng và rèn sắt, chế tạo công cụ sản xuất, vũ khí,...
- Ngoại thương đường biển rất phát triển thông qua các cảng thị, tiêu biểu là óc Eo.
Hình 4. 5 và đoạn tư liệu trên cho em biết điều gì về cư dân Phù Nam? (chú ý các từ cụm từ)
Đoạn tư liệu trên được ghi lại bởi người Trung Quốc. Qua việc tiếp xúc khi sinh sống và giao thương buôn bán, họ có những nhận xét về tính cách, bản chất của người dân Phù Nam “mưu lược, nhưng tốt bụng và thật thà”. Nghề nghiệp chủ yếu là buôn bán các mặt hàng chủ yếu là vàng, bạc, lụa...
So sánh hoạt động kinh tế của cư dân Phù Nam và cư dân Chăm-pa?
Chăm-pa
Phù Nam
Giống

- Nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp trồng lúa nước, sử dụng sức kéo của trâu bò. Ngoài ra,

cư dân còn chăn nuôi, làm các mặt hàng thủ công, đánh cá….
Khác

- Nông nghiệp trồng lúa, công cụ sắt và sức kéo trâu bò, đã biết sử dụng guồng nước

- Các nghề thủ công khai thác làm thổ sản khá phát triển, đóng gạch, kĩ thuật xây tháp đạt trình độ cao.
- Sản xuất nông nghiệp, kết hợp làm nghề thủ công, đánh cá và buôn bán…

- Ngoại thương đường biển phát triển hơn.
b. Tổ chức xã hội :
Quan sát thông tin SGK (Tr93), hoạt động cá nhân, thời gian 4 phút.
Yêu cầu

Sản phẩm
Câu 1: Xã hội Phù Nam gồm những giai cấp và tầng lớp nào?
Câu 2: Xã hội Phù Nam có nét tương đồng nào với xã hội Chăm-pa?
Yêu cầu

Sản phẩm
Câu 1: Xã hội Phù Nam gồm những giai cấp và tầng lớp nào?

- Đứng đầu là vua có quyền lực cao nhất.

- Dưới vua là hệ thống quan lại giúp việc cho vua với nhiều cấp bậc.

- Xã hội được phân chia thành 5 thành phần chính: quý tộc, tăng lữ, thương nhân, thợ thủ công

và nông dân.
Câu 2: Xã hội Phù Nam có nét tương đồng nào với xã hội Chăm-pa?

- Vua là người đứng đầu nhà nước

có quyền lực tối cao. Dưới vua là hệ thống quan lại với nhiều cấp bậc.

- Trong xã hội tồn tại các tầng lớp: quý tộc, tăng lữ, thương nhân, thợ thủ công và nông dân.
b. Tổ chức xã hội :
- Nhà nước quản chủ chuyên chế: vua đứng đầu vương quốc và có quyền lực cao nhất; dưới vua là hệ thống quan lại trong một hệ thống quan lại với nhiều cấp bậc.
- Xã hội phân thành 5 thành phần chính: quý tộc, tăng lữ, thương nhân, thợ thủ công và nông dân.
Dặn dò
- Về nhà học bài cũ
- Đọc trước mục 3 một số thành tựu văn hóa tiêu biểu
+ Lập bảng niên biểu về các thành tựu văn hoa của người Chăm pa theo bảng sau:
Lĩnh vực

Thành tựu
Chữ viết
Tín ngưỡng, tôn giáo
Lễ hội
Kiến trúc, điêu khắc
CẢM ƠN CÁC EM!

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!