Lược sử loài người

Nếu
không có
điện thì
sao?

A. KHỞI ĐỘNG

BÀI 4: XÃ HỘI NGUYÊN THỦY

I. Các giai đoạn tiến triển của xã
hội nguyên thủy
NỘI
DUNG
BÀI
HỌC

II. Đời sống vật chất của người
nguyên thủy.
III. Đời sống tinh thần của người
nguyên thủy.

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.

Giai đoạn đầu tiên => dài nhất

Xã hội nguyên thủy bắt đầu và kết thúc khi nào?

Xã hội nguyên thủy diễn ra trong
khoảng thời gian nào?

Xã hội
nguyên thủy

Từ khi
con người
xuất hiện

Xã hội có giai
cấp và nhà
nước

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.

Xã hội nguyên thủy đã trải qua
những giai đoạn phát triển nào?
Đặc điểm của những giai đoạn đó
là gì?

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.
- Bầy người nguyên thủy (Người tối cổ)

Gồm 5-7 gia đình sống cùng nhau

Phân công lao động giữa nam và nữ

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.
- Công xã thị tộc (Người tinh khôn)

- Gồm vài chục gia đình
có quan hệ huyết thống
sinh sống cùng nhau. Gọi
là thị tộc. Đứng đầu thị
tộc là Tộc trưởng.

- Bộ lạc là tập hợp các
thị tộc sinh sống trên
cùng địa bàn. Đứng
đầu là Tù trưởng.

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.

Các tộc trưởng và Tù
trưởng là những
người như thế nào?
- Là những người có uy
tín nhất.
- Có tài lãnh đạo

Bầy người nguyên
thủy
Gồm vài gia đình sinh sống
cùng nhau
Có sự phân công lao động
giữa nam và nữ

Công xã thị tộc
Gồm các gia đình có quan hệ
huyết thống sống cùng nhau
Đứng đầu là tộc trưởng
Nhiều thị tộc sống cạnh nhau,
có quan hệ họ hàng và gắn bó
với nhau hợp thành bộ lạc

Của cải chung, làm chung, hưởng thụ bằng
4.1 Sơ đồ mô phỏng tổ chứcnhau
xã hội của người nguyên thủy

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.

Đặc điểm căn bản trong quan hệ của
con người với nhau thời kì nguyên
thủy là gì?

I. Các giai đoạn tiến triển của xã hội nguyên thủy.
- Xã hội nguyên thủy đã trải qua 2 giai đoạn phát triển:
+ Bầy người nguyên thủy:
• Gồm vài gia đình sống cùng nhau
• Có sự phân công lao động giữa nam và nữ
+ Công xã thị tộc:
• Gồm các gia đình có quan hệ huyết thống sinh sống cùng nhau.
• Đứng đầu là tộc trưởng.
• Nhiều thị tộc sống cạnh nhau, có quan hệ họ hàng, gắn bó với nhau
hợp thành bộ lạc.

- Đặc điểm: con người ăn chung, ở chung và
giúp đỡ lẫn nhau => Bình đẳng.

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy

Thời kì đồ đá

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động

Lao động là gì?
Lao động là hoạt động có mục đích của con
người nhằm tác động, biến đổi các vật chất tự
nhiên thành những vật phẩm nhằm đáp ứng
nhu cầu sinh tồn của con người.

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động

Người nguyên thủy
đã dùng công cụ lao
động được làm từ
chất liệu gì?

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động

Người nguyên thủy
đã cải tiến công cụ
bằng đá như thế
nào?

Mảnh tước đá, rìu tay ( Sơ kì đồ đá cũ)

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động

Ở Việt Nam, công cụ
bằng đá của Người tối cổ
được phát hiện ở đâu?

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động

Từ những công cụ bằng đá
thì người nguyên thủy còn
sáng tạo ra những công cụ
nào phục vụ cho cuộc sống
sinh hoạt và lao động?

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động

Lao động có vai trò như thế
nào đối với quá trình phát
triển của người nguyên thủy?

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động

Người nguyên thủy
phát hiện ra lửa như
thế nào?

Núi lửa phun trào

Những tia sét tạo nên cháy rừng

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động
Người nguyên thủy
tạo ra lửa như thế
nào?

Người tối cổ tạo ra lửa bằng cách ghè hai mảnh

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động
Việc tìm ra lửa có vai
trò như thế nào đối
với cuộc sống của
người nguyên thủy?

Quan sát Hình 4.7 và đọc
phần em có biết trang 23
SGK, em có đồng ý với ý
kiến: Bức vẽ trong hang
La-xcô (Lascaux) mô tả
những con vật là đối
tượng săn bắt của người
nguyên thuỷ khi họ đã có
cung tên. Tại sao?

- Đồng ý với ý kiến Bức vẽ trong hang La-xcô
(Lascawx) mô tả những con vật là đối tượng
săn bắt của người nguyên thuỷ khi họ đã có
cung tên. Khi người nguyên thủy có cung tên,
họ đã săn bắt những con vật chạy nhanh như
hươu, nai, ngựa. Vì vậy, những con vật này đã
xuất hiện trong những bức vẽ của họ.

II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
1. Lao động và công cụ lao động
- Sự phát triển của công cụ đá: Từ công cụ thô sơ như rìu
cầm tay hay mảnh tước (dùng để cắt gọt) dần dần họ biết
dùng bàn mài để mài lưỡi rìu, họ cũng biết sử dụng lao,
cung tên trong săn bắt động vật.
- Phát minh ra lửa
- Nhờ quá trình lao động con người đã từng bước tự cải
biến và hoàn thiện mình

Hãy sắp xếp các hình LUYỆN TẬP
ảnh dưới đây theo
đúng tiến trình chế tác
công cụ lao động
bằng đá của người
nguyên thuỷ

KIỂM TRA BÀI CŨ
1.Phát minh đặc biệt quan trọng của Người tối cổ đánh dấu bước
tiến nhảy vọt trong lịch sử loài người là gì?
=> Phát minh ra lửa
2. Điền từ vào chỗ trống:
Nhờ quá trình …………..
lao động con người đã từng bước tự cải tiến và hoàn
thiện mình
3. Xã hội nguyên thủy đã trải qua những giai đoạn phát triển nào?
Từ giai đoạn bầy người nguyên thủy phát triển lên thành Công xã thị
tộc.

BÀI 4: XÃ HỘI NGUYÊN THỦY ( TIẾP THEO)
II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
2. Từ hái lượm, săn bắt đến trồng trọt, chăn nuôi

Quan sát hình
4.8, em hãy liệt
kê các hình
thức lao động
của người
nguyên thủy ở
Việt Nam, và
nhắc lại vai trò
của lửa trong
đời sống của
họ.

Săn bắt, hái lượm

Phân công lao động giữa nam và nữ

Vậy địa bàn
cư trú của
người nguyên
thủy ở đâu?

Hang động, mái đá

=> Không cố định,
thường xuyên thay đổi
chỗ ở

BÀI 4: XÃ HỘI NGUYÊN THỦY ( TIẾP THEO)
II. Đời sống vật chất của người nguyên thủy
2. Từ hái lượm, săn bắt đến trồng trọt, chăn nuôi
Em hãy nhận xét đời sống của người
nguyên thủy?
=> Bấp bênh, hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên

Biết trồng trọt

“Thuần dưỡng” động vật

Những chi
tiết nào
chứng tỏ con
người đã biết
thuần dưỡng
động vật?

Biết làm các túp lều để ở

=> Trong quá trình lao động người
Nguyên thủy chủ động nguồn thức ăn,
không lệ thuộc quá nhiều vào tự nhiên

Săn bắt

Hái lượm

Chăn nuôi

Trồng trọt

Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy
những dấu vết, dấu tích gì của nguyên
thủy, những dấu tích đó ở đâu tại Việt
Nam?
Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy dấu vết những hạt
thóc, vỏ trấu, hạt gạo cháy, có cả bàn nghiền hạt và
chày. Những dấu tích của họ ở nhiều vùng khác nhau
như Bàu Tró (Quảng Bình), Cái Bèo, Hạ Long (Quảng
Ninh), Quỳnh Văn (Nghệ An).

2. Từ hái lượm, săn bắt đến trồng trọt, chăn nuôi
- Giai đoạn đầu
+ Hái lượm, săn bắt thú rừng.
+ Sống trong các hang động, mái đá.
+ Họ đã biết dùnglửa...
Þ Bấp bênh, hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên
- Giai đoạn sau
+ Họ biết chăn nuôi,trồng trọt =>Nền nông nghiệp sơ khai
cũng xuất hiện
+ Người nguyên thủy bắt đầu sống định cư.

BÀI 4: XÃ HỘI NGUYÊN THỦY ( TIẾP THEO)
III. Đời sống tinh thần của người nguyên thủy

Việc người
nguyên thủy
chôn người
chết cùng các
công cụ lao
động có ý
nghĩa gì?
Họ quan niệm người chết qua thế giới bên kia vẫn phải
lao động.