Kiểm tra bài cũ :
Câu1: Tại sao cuộc khởi nghĩa Hương Khê lại được coi là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất của phong trào Cần Vương ?
Câu 2 : Cuộc khởi nghĩa Yên Thế có những đặc điểm gì khác so với các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương?
Câu 3: Các cuộc khởi nghĩa trong thời kỳ này chủ yếu do tầng lớp nào lãnh đạo? Tại sao các cuộc khởi nghĩa đó đều thất bại ?
Chương II : Việt Nam Từ ĐầuThế Kỉ XX Đến Hết Chiến Tranh Thế Giới Thứ Nhất (1918)

Bài 22: Xã hội Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp
- Sau khi thực dân Pháp đã cơ bản bình định xong Việt Nam (1885-1896), những đợt sóng cuối cùng của phong trào CầnVương đã bị dập tắt, thực dân Pháp bắt đầu tiến hành công cuộc khai thác thuộc địa ở nước ta .
- Dưới tác động của chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất ,nền kinh tế- xã hội Việt Nam đã có những chuyển biến lớn .Đặc biệt là về mặt xã hội , xã hội Việt Nam chuyển từ xã hội phong kiến sang xã hội thuộc địa nửa phong kiến cùng với sự ra đời của các giai cấp mới trong xã hội .

1.Những chuyển biến về kinh tế
- Năm 1897 Pháp cử bộ trưởng bộ tài chính Pon-đu – me sang làm toàn quyền ở Đông Dương. Pon-đu-me đã thiết kế và tiến hành cuộc khai thác thuộc địa ở nước ta .
- Pháp đã đưa ra một loạt các chính sách về: Kinh tế- xã hội , chính trị ,văn hoá , giáo dục....
- Với chương trình khai thác này nền kinh tế nước ta đã thay đổi .
+ Nông nghiệp : Là lĩnh vực được Pháp tập trung đầu tư nhiều nhất .
. Pháp thực hiện chính sách cướp đất lập đồn điền trồng cây công nghiệp để xuất khẩu .
. 1897 Pháp buộc triều đình Huế nhượng quyền khai khẩn đất hoang .
+ Công nghiệp :
. Pháp muốn biến Việt Nam thành thị trường tiêu thụ .
. Kìm hãm sự phát triển của công nghiệp nặng .
. Công nghiệp phục vụ đời sống ra đời .
+ Tài chính:
. Pháp biến Đông Dương thành kho thu thuế khổng lồ với nhiều loại thuế khác nhau .
+ Giao thông vận tải :
. Pháp trú trọng xây dựng hệ thống vận tải để phục vụ cho công cuộc khai thác thuộc địa và các hoạt động quân sự .
. Các tuyến đường quan trọng ở Bắc Kỳ được xây dựng .
Năm 1912 Việt Nam đã có 2059 km đường sắt .
Đường bộ được phát triển từ thủ đô , các thành phố lớn đến các hầm mỏ ,đồn điền , vùng biên giới trọng yếu .
Nhiều cầu lớn, bến cảng được xây dựng ,sửa sang .
* Kết luận :
- Với cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của Pháp có nhu cầu kinh tế Việt Nam đã có những biến đổi bất ngờ .Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa dã xâm nhập vàonhiều nghành kinh tế .Đồng thời phương thức bóc lột cũvẫn được duy trì để mang lại lợi ích cho Pháp.
- Sự kết hợp giữa hai phương thức bóc lột đã hình thành phương thức bóc lột siêu lợi nhuận cho thực dân Pháp và phong kiến tay sai.
- Những chính sách kinh tế mà Pháp áp dụng làm cho nền kinh tế Việt Nam phát triển yếu ớt què quặt, cuộc sống nhân dân lầm than cực khổ.
2. Những chuyển biến về xã hội
Dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa của Pháp đã làm cho xã hội Việt Nam phân hóa sâu sắc. Bên cạnh các giai cấp cũ không ngừng bị phân hóa là các giai cấp mới ra đời.
- Giai cấp địa chủ-phong kiến
+ Bộ phận đại địa chủ được Pháp dung dưỡng làm tay sai cho Pháp.
+ Bộ phận trung nông tiểu chủ bị đế quốc chèn ép, ít nhiều có tinh thần yêu nước.
- Giai cấp nông dân: là bộ phận đông đảo trong xã hội, ngày càng bần cùng hóa vì sưu cao thuế nặng, bị tước đoạt tư liệu sản xuất.


- Giai cấp công nhân:
+ Được hình thành dưới tác động của cuộc khai thác xuất thân từ nông dân họ mang đầy đủ đặc điểm của giai cấp công nhân thế giới.
+ Chủ yếu làm việc trong các xí nghiệp hầm mỏ đồn điền bị áp bức bóc lột nặng nề.
=> Trong thời gian này ý thức giai cấp còn non trẻ chỉ đấu tranh đòi quyền lợi kinh tế.
Chưa ý thức rõ được sứ mệnh lịch sử của mình chưa thể hiện là một lực lượng chính trị độc lập.

- Tầng lớp tư sản:
+ Được hình thành trong quá trình khai thác thuộc địa. Là những người làm trung gian tiêu thụ hàng hóa, bao mua cho Pháp và trở nên giàu có.
+ Một số sĩ phu chịu ảnh hưởng của tư tưởng tư sản Trung Quốc và Nhật Bản tràn vào, họ đứng ra lập các hiệu buôn và cơ sở sản xuất riêng.
=> Tuy vậy số lượng còn ít, tiềm lực kinh tế yếu phụ thuộc vào Pháp nên ý thức giai cấp chưa biểu hiện rõ.
- Tầng lớp tiểu tư sản:
Dưới tác động của cuộc khai thác đôi khi xuất hiện cùng với tầng lớp thị dân đầu tiên.
+ Tầng lớp này có thành phần phức tạp: Tiểu thương,tiểu chủ...
+ Họ có cuộc sống bấp bênh, bị Pháp ngược đẫi nên có ý thức dân tộc rất cao, đặc biệt là tầng lớp tri thức.
+ Đây là một lực lượng đáng kể trong các phong trào dân tộc ở đầu thế kỉ này.

Tóm Lại:
+ Dưới tác động của chương trình khai thác lần thứ nhất của Pháp đã dẫn tới những biến đổi trong lòng xã hội Việt Nam. Trong đó nổi lên là sự xuất hiện các tầng lớp mới.
+ Mối mâu thuẫn trong lòng xã hội Việt Nam ngày càng phát triển. Đó là mâu thuẫn của cả dân tộc Việt Nam với đế quốc Pháp và tay sai, giữa nông dân và địa chủ phong kiến
+ Chính hai mối mâu thuẫn này đã quy định nhiệm vụ chiến lược của cách mạng nước ta thời kì này: chống đế quốc dành độc lập dân tộc, chống phong kiến đem lại ruộng đất cho dân cày.
=> Sự biến đổi trong lòng xã hội đã tạo điều kiện cho cuộc vận động giải phóng dân tộc theo xu hướng mới đầu thé kỉ XX.
Câu hỏi củng cố:
Câu 1: Nêu những chuyển biến về kinh tế, xã hội Việt Nam trong thời kì Pháp tiến hành khai thac thuộc địa.
Câu 2: Nhận xét về những biến đổi trong xã hội Việt Nam đầu thế kỉ XX.
Bài tập: So sánh tình hình kinh tế xã hội Việt Nam trước và trong cuộc khai thác thuộc địa của Pháp lần thứ nhất.
Bài Giảng : Xã Hội Việt Nam Trong Cuộc Khai Thác Thuộc Địa Lần Thứ Nhất Của Thực Dân Pháp
SVTH :
MSSV : 0511561
Lớp : LS K29