CHƯƠNG VI: VIỆT NAM TỪ
NĂM 1954 ĐẾN NĂM 1975
BÀI 28: XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở
MIỀN BẮC, ĐẤU TRANH CHỐNG ĐẾ QUỐC
MĨ VÀ CHÍNH QUYỀN SÀI GÒN Ở MIỀN NAM
(1954-1965)

I/ Mục tiêu bài học
1/ Kiến thức, kĩ năng, thái độ:
a/ Kiến thức:
- Cung cấp cho HS những hiểu biết về tình hình nước ta sau Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 về Đông
Dương, nguyên nhân của việc đất nước bị chia cắt làm 2 miền với 2 chế độ chính trị- xã hội
khác nhau.
- Nhiệm vụ của CM miền Bắc và miền Nam trong giai đoạn từ 1954 1965; miền Bắc tiếp tục
thực hiện những nhiệm vụ còn lại của CM dân tộc dân chủ nhân dân, vừa bắt đầu thực hiện
những nhiệm vụ của cuộc CMXHCN; miền Nam thực hiện những nhiệm vụ của CM dân tộc
dân chủ nhân dân, tiến hành đấu tranhchống đế quốc Mĩ xâm lược và chính quyền Sài Gòn.
b/ Kĩ năng:
- Rèn luyện cho HS kĩ năng phân tích, nhận định, đánh giá tình hình đất nước, nhiệm vụ CM 2
miền, âm mưu thủ đoạn của đế quốc Mĩ và chính quyền Sài Gòn miền Nam ; kĩ năng sử dụng
bản đồ chiến sự.
c/ Thái độ:
- Bồi dưỡng cho HS lòng yêu nước gắn với CNXH , tình cảm ruột thịt Bắc Nam, niềm tin vào sự
lãnh đạo của Đảng vào tiền đồ của CM.

2/ Năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh
- Năng lực hợp tác: thông qua hoạt động của HS khi GV yêu cầu HS thảo luận
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực phân tích, đánh giá sự kiện lịch sử, nhận định được đúng đắn vai trò của ĐCSVN và
chủ tịch HCM
II/ Chuẩn bị về tài liệu và phương tiện dạy học
- Cho HS sưu tầm tranh ảnh.
III/ Tổ chức hoạt động của học sinh
Ổn định lớp:
Kiểm tra bài cũ:
Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ?
1/Hoạt động dẫn dắt vào bài: (Khởi động):
Sau chiến thắng ĐBP, Hiệp định Giơ-ne-vơ được kí kết, miền Bắc hoàn toàn giải phóng đi lên
CNXH, miền Nam phải sống dưới ách thống trị của bọn Mĩ – Diệm tiếp tục hoàn thành CM dân
tộc dân chủ nhân dân. Nhiệm vụ chủ yếu của miền Bắc thời kì đầu xây dựng CNXH (1954 1960) là hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế và cải XHCN.
2/Hoạt động hình thành kiến thức

Cầu Hiền Lương

Những tên Pháp cuối cùng rút khỏi Hải Phòng (5/1955)

Trùng trùng quân đi như sóng,
Lớp lớp đoàn quân tiến về.

Đồng bào Hà Nội đón bộ đội vào tiếp quản Thủ đô

I. Tình hình nước ta sau hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 về Đông Dương:
1. Miền Bắc:

- 10/10/1954, Hà Nội được giải phóng, quân Pháp lần lượt rút
khỏi miền Bắc.
- Từ 5/1955, Miền Bắc hoàn toàn giải phóng, đi lên xây dựng
CNXH.
2. Miền Nam:

Mĩ dựng Ngô Đình Diệm lập chính quyền tay sai ở miền Nam

I. Tình hình nước ta sau hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 về Đông
Dương:
1. Miền Bắc:
- 10/10/1954, Hà Nội được giải phóng.
- Pháp lần lượt rút khỏi miền Bắc (5/1955)
=> MB hoàn toàn giải phóng, đi lên xây dựng CNXH.

2. Miền Nam:

- Mĩ nhảy vào và đưa Ngô Đình Diệm lên nắm quyền, âm mưu biến miền
Nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của chúng.

II. Miền Bắc hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế,
cải tạo quan hệ sản xuất (1954 – 1960): (HS tự học)

Nông dân Phú Bình được chia ruộng trong cải cách ruộng đất
ĐẤU TỐ ĐỊA CHỦ CẢI CÁCH RUỘNG ĐẤT

III. MIỀN NAM ĐẤU TRANH CHỐNG CHẾ ĐỘ MĨ - DIỆM
GIỮ GÌN VÀ PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG CÁCH MẠNG,
TIẾN TỚI “ĐỒNG KHỞI” (1954- 1960)
1.Đấu tranh chống chế độ Mĩ - Diệm, giữ gìn và phát triển lực
lượng cách mạng (1954 -1959):

Nhân dân miền Nam nổi dậy chống kìm kẹp

Phong trào đấu tranh đòi hoà bình

III. MIỀN NAM ĐẤU TRANH CHỐNG CHẾ ĐỘ MĨ DIỆM
GIỮ GÌN VÀ PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG CÁCH MẠNG,
TIẾN TỚI “ĐỒNG KHỞI” (1954- 1960)
1. Đấu tranh chống chế độ Mĩ - Diệm, giữ gìn và phát triển lực lượng cách
mạng 1954 -1959.

- Tháng 8-1954, “phong trào hòa bình" diễn ra ở Sài Gòn - Chợ
Lớn.
- 11-1954, Mĩ - Diệm tiến hành khủng bố đàn áp, nhưng phong
trào vẫn tiếp tục dâng cao, lan rộng.
 - Từ 1958-1959, ta chuyển từ đấu tranh chính trị kết hợp đấu tranh
vũ trang.

III. MIỀN NAM ĐẤU TRANH CHỐNG CHẾ ĐỘ MĨ DIỆM
GIỮ GÌN VÀ PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG CÁCH MẠNG,
TIẾN TỚI “ĐỒNG KHỞI” (1954- 1960)
2. Phong trào “Đồng khởi'' (1959-1960):
a) Hoàn cảnh:

Với chủ trương “thà giết nhâm còn hơn bỏ sót” Chính quyền
Diệm Nhu lê máy chém đi khắp mọi nơi chém chết hơn 2000
người.

2. Phong trào “Đồng khởi” (1959-1960):
a) Hoàn cảnh:
- Mĩ - Diệm ban hành “đạo luật 10-59”, chiến dịch “tố cộng",
“diệt cộng", sắc lệnh “đặt cộng sản ngoài vòng pháp luật”, công
khai chém giết những người vô tội khắp miền Nam …..
 - Con đường cách mạng miền Nam: khởi nghĩa giành chính
quyền, kết hợp lực lượng chính trị với lực lượng vũ trang.

Đường mòn Hồ Chí Minh

2. Phong trào “Đồng khởi'' (1959-1960):
b) Diễn biến:

 - Nhân dân nổi dậy ở Bác Ái (2-1959), Trà Bồng (81959), lan ra khắp miền Nam thành cao trào “Đồng khởi”
tiêu biểu nhất là ở Bến Tre (17-1-1960).

Phong trào “Đồng khởi” lan khắp miền Nam.

Đài tưởng niệm phong trào
Đồng Khởi ngày nay.

Nữ tướng Nguyễn Thị Định,
khởi xướng phong trào “ Đồng
Khởi”.
23

2. Phong trào “Đồng khởi'' (1959-1960):
c) Ý nghĩa:
- Giáng đòn nặng nề vào chính sách thực dân mới của Mĩ ở miền
Nam, làm lung lay chính quyền Ngô Đình Diệm.
- Đánh dấu bước phát triển của cách mạng miền Nam: chuyển cách
mạng từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công.
- Ngày 20-12-1960, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt
Nam ra đời.

IV. MIỀN BẮC XÂY DỰNG BƯỚC ĐẦU CƠ SỞ VẬT CHẤT
– KĨ THUẬT CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI (1961 – 1965).
1. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9-1960):
a) Hoàn cảnh:

25

Nhà máy phân đạm Hà Bắc.

IV. MIỀN BẮC XÂY DỰNG BƯỚC ĐẦU CƠ SỞ VẬT CHẤT –
KĨ THUẬT CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI (1961 – 1965).
1. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9-1960):
a) Hoàn cảnh:
- Miền Bắc: giành được những thắng lợi quan trọng trong nhiệm vụ
cải tạo và phát triển kinh tế.
- Miền Nam: cách mạng có bước nhảy vọt với phong trào “Đồng
khởi”.
27

28

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng

1. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9-1960):
b) Nội dung:
- Tháng 9-1960, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của
Đảng họp tại Hà Nội.
+ Miền Bắc: tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa.
+ Miền Nam: đẩy mạnh cách mạng dân tộc dân chủ nhân
dân, giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà.

1. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9-1960):
c) Ý nghĩa:
- Nghị quyết của Đại hội là nguồn ánh sáng mới cho toàn
Đảng, toàn dân xây dựng thắng lợi CNXH ở miền Bắc và đấu
tranh thống nhất nước nhà ở miền Nam.

V. MIỀN NAM CHIẾN ĐẤU CHỐNG CHIẾN LƯỢC
“CHIẾN TRANH ĐẶC BIỆT” CỦA MĨ (1961 – 1965)
1. Chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mĩ ở miền Nam

Tổng thống Mĩ Ken-nơ-đi, người đề ra “chiến tranh
đặc biệt”.

Mĩ ào ạt đầu tư vào chiến tranh Việt Nam, với phương tiện
chiến tranh hiện đại

Mĩ ném bom bắn phá miền Bắc và phong tỏa vùng biển bằng
không quân

Trực thăng vận

Phương tiện chiến tranh hiện đại

Hành quân càn quét dồn dân lập “Ấp chiến lược”

Ấp chiến lược nhìn từ trên không

1. Chiến lược “ Chiến tranh đặc biệt” của Mĩ ở miền Nam:
- Chiến lược “ Chiến tranh đặc biệt” được thực hiện bằng quân đội
tay sai, do “cố vấn” Mĩ chỉ huy cùng vũ khí, trang bị kĩ thuật và
phương tiện chiến tranh của Mĩ.
- Quân đội Sài Gòn mở các cuộc hành quân càn quét, tiêu diệt lực
lượng cách mạng, lập “ ấp chiến lược”
- Phá hoại miền Bắc, phong tỏa biên giới…..

V. MIỀN NAM CHIẾN ĐẤU CHỐNG CHIẾN LƯỢC
“CHIẾN TRANH ĐẶC BIỆT” CỦA MĨ (1961 – 1965)

Chiến đấu chống chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của

Ấp chiến lược mà Mĩ lập nên ở miền Nam

Nhân dân phá “Ấp chiến lược”.

Máy bay địch bị bắn hạ tại Ấp Bắc (1/1963)

Nguỵ quân rút chạy

Tăng ni, phật tử biểu tình phản đối chính quyền Ngô Đình Diệm

Vào ngày Phật Đản năm 1963 (nhằm 8/5)

Hoà thượng Thích Quảng Đức toạ thiền
tự thiêu vì đạo pháp

Có những phút làm nên lịch sử
Có những con người hóa thành bất tử.
Có những lời hơn mọi bài ca
Có những con người như chân lý sinh ra.

Cuộc đảo chính lật đổ Ngô Đình Diệm (1/11/1963)

Thời gian
1962

Sự kiện tiêu biểu
Ta đánh bại nhiều cuộc càn quét của quân đội Sài Gòn.

2/1/1963

Chiến thắng Ấp Bắc

8/5/1963

2 vạn tăng ni phật tử Huế biểu tình

11/6/1963
16/6/1963

Hoà thượng Thích Quảng Đức tự thiêu, phản đối chế độ
70 vạn nhân dân Sài Gòn biểu tình, phản đối chế độ Diệm

1/11/1963

Đảo chính anh em Diệm, Nhu

Giữa 1965

“Chiến tranh đặc biệt” của Mĩ thất bại

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Mục tiêu cơ bản của chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” là gì?
A. “Bình định” miền Nam trong vòng 8 tháng.
B. “Bình định” miền Nam trong vòng 18 tháng.
C. “Bình định” miền Nam có trọng điểm.
D. “Bình định” trên toàn miền Nam.

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Trong “Chiến lược chiến tranh đặc biệt” (19611965) ở miền Nam Việt Nam, Mĩ và chính quyền Sài
Gòn không thực hiện biện pháp nào dưới đây?
A. Triển khai hoạt động chống phá miền Bắc.
B. Tiến hành các cuộc tấn công càn quét.
C. Mở những cuộc hành quân “tìm diệt”
D. Tiến hành dồn dân lập “ấp chiến lược”