Bài 20: Xây dựng và phát triển văn hóa dân tộc trong các thế kỉ X-XV

Bài 20: Xây dựng và phát triển văn hóa dân tộc trong các thế kỉ X-XV
II. Giáo dục, văn học, nghệ thuật, khoa học – kĩ thuật
Giáo dục
1070, vua Lý Thánh Tông cho lập Văn Miếu, năm 1075, tổ chức khoa thi đầu tiên.
-> Từ đó giáo dục được tôn vinh, quan tâm phát triển.
- Từ thế kỉ XI-XV, giáo dục từng bước được hoàn thiện, tổ chức các kì thi hương, hội, đình.
=> Tác dụng của giáo dục đào tạo: người làm quan, người tài cho đất nước, nâng cao dân trí, song không có điều kiện cho phát triển kinh tế.


Bước vào thế kỷ độc lập, nhà nước phong kiến đã quan tâm đến sự phát triển của giáo dục.
2. Văn học
- Phát triển mạnh từ thời nhà Trần, nhất là văn học chữ Hán. Tác phẩm tiêu biểu: Hịch tướng sĩ, Bạch Đằng giang phú, Bình Ngô đại cáo...
- Từ thế kỷ XV, văn học chữ Hán và chữ Nôm đều phát triển.
- Đặc điểm:
+ Thể hiện tinh thần dân tộc, lòng yêu nước, tự hào dân tộc.
+ Ca ngợi những chiến công oai hùng, cảnh đẹp của quê hương đất nước.
 
3. Nghệ thuật
+ Kiến trúc phát triển chủ yếu ở giai đoạn Lý - Trần - Hồ thế kỷ X - XV theo hướng Phật giáo gồm chùa, tháp, đền.
+ Bên cạnh đó có những công trình kiến trúc ảnh hưởng của Nho giáo: Cung điện, thành quách, thành Thăng Long.

Chùa Dâu
(được xây dựng dưới thời Trần)
Chùa Một cột
(được xây dựng dưới thời Lý)
+ Điêu khắc: Gồm những công trình chạm khắc, trang trí ảnh hưởng của Phật giáo và Nho giáo song vẫn mang những nét độc đáo riêng.
+ Nghệ thuật sân khấu ca, múa, nhạc mang đậm tính dân gian truyền thống như chèo, tuồng, múa rối nước...
=> + Văn hóa Đại Việt thế kỷ X - XV phát triển phong phú đa dạng.
+ Chịu ảnh hưởng của yếu tố ngoài song vẫn mang đậm tính dân tộc và dân gian.

Múa rối nước
4. Khoa học – kĩ thuật
Lập bảng thống kê theo các tiêu chí sau
LUYỆN TẬP
Vì sao Phật giáo rất phát triển dưới thời Lý, Trần nhưng đến thời nhà Lê lại không phát triển ?