Kiểm tra bài cũ
1)Viết ptp­ theo sơ đồ sau:
2) Viết pt và gọi tên phản ứng trong các trường hợp sau:
b/Nung nóng 1 mol isobutan với xúc tác Cr2O3 để tạo thành C4H8.
a/Lấy 1 mol isobutan tác dụng với 1 mol clo có chiếu sáng.
c/Đốt isobutan trong không khí.
3.Viết cơ chế phản ứng thế của etan với Clo
Viết pt và gọi tên phản ứng trong các trường hợp sau:
a/Lấy 1 mol isobutan tác dụng với 1 mol clo có chiếu sáng.
b/Nung nóng 1 mol isobutan với xúc tác Cr2O3 để tạo thành C4H8.
c/Đốt isobutan trong không khí.
Cơ chế phản ứng thế của etan với Clo
* Bước khơi mào:
as
Cl-Cl ? Cl*+Cl*
* Bước đứt dây chuyền:
as
CH3-CH2-H + Cl* ? *CH2-CH3 + HCl
as
*CH2-CH3 + Cl-Cl ? CH3-CH2-Cl + Cl*
* Bước đứt dây chuyền:
Cl* + Cl* ? Cl2
*CH2-CH3 + Cl* ? CH3-CH2-Cl
*CH2-CH3 + *CH2-CH3 ? CH3-CH2-CH2-CH3
Bài 36:
XICLOANKAN

II ) Tính chất.
1. TÝnh chÊt vËt lý
2. TÝnh chÊt ho¸ häc
III) Điều chế
IV) Ứng dụng
I) Cấu trúc, đồng phân, danh pháp:
I) Cấu trúc, đồng phân, danh pháp:
1. Cấu trúc phân tử của một số monoxicloankan
Hãy quan sát công thức cấu tạo của một số phân tử xicloankan? Cho biết thế nào là xicloankan ?
- Xicloankan là những hiđrocacbon no mạch vòng
Có 2 loại xicloankan :
+ Monoxicloankan : CnH2n (n>=3)
+ Polixicloankan.
Có các loại xicloankan nào?
CT chung của monoxicloankan?
Hãy quan sát mô hình cấu tạo của một số monoxicloankan, các nguyên tử cacbon trong các phân tử đó có cùng nằm trên một mặt phẳng không ?
- Trừ propan, ở phân tử xicloankan các nguyên tử C không cùng nằm trên 1 mặt phẳng.
I) Cấu trúc, đồng phân, danh pháp:
1. Cấu trúc phân tử của một số monoxicloankan
- Xicloankan là những hiđrocacbon no mạch vòng
Có 2 loại xicloankan :
+ Monoxicloankan : CnH2n (n ≥ 3)
+ Polixicloankan.
- Trừ propan, ở phân tử xicloankan các nguyên tử C không cùng nằm trên 1 mặt phẳng.
I) Cấu trúc, đồng phân, danh pháp:
2. Đồng phân :
Các monoxicloankan có mấy C thì có đồng phân ?
- Mono xicloankan từ 4C trở lên có đång ph©n mạch C
Hãy viết các đồng phân xicloankan của C6H12 ?
I) Cấu trúc, đồng phân, danh pháp:
3. Gọi tên :
Quy tắc :
số chỉ vị trí – tên nhánh + xiclo + tên mạch chính + an
- Mạch chính là mạch vòng, đánh số sao cho tổng các chỉ số vị trí các mạch nhánh là nhỏ nhất.
Hãy gọi tên các đồng phân xicloankan của C6H12 ?
1,1,2-trimetylxiclopropan
1,2-dimetylxiclobutan
metylxiclopentan
xiclohexan
II.Tính chất .
1.Tính chất vật lý.
2) Tính chất hóa học :
So sánh đặc điểm cấu tạo của ankan và xicloankan ?
-Giống :Chỉ có liªn kÕt đơn .
-Khác : ankan mạch hở ; xicloankan mạch vòng .
Xicloankan có phản ứng nào giống ankan?
Phản ứng thế
a. Phản ứng thế
Viết phương trình chứng minh ?
(Cloxiclopentan)
(bromxiclohexan)
Br
Br
H
toC
toC
2) Tính chất hóa học :
b. Phản ứng cộng mở vòng của xiclopropan và xiclobutan
Xicloankan có phản ứng hóa học nào khác với ankan không ? Vì sao ?
Có, vì có cấu tạo khác nhau .
Xiclopropan và xiclobutan có vòng kém bền nên cho được ph¶n øng cộng mở vòng(một trong các liên kết C-C bị bẻ gãy và tác nhân cộng vào hai đầu liên kết vừa bị gãy.)

(1-brompropan)
(propan)
-Xiclopropan cộng với H2, Br2, axít.
- Xiclobutan chỉ cộng với H2
(butan)
1,3-®ibrompropan
H
H
Xúc tác, toC
Xúc tác, toC
c. Phản ứng tách:
metylxiclohexan
+3H2
Toluen(metylbenzen)
2) Tính chất hóa học :
d. Phản ứng oxi hóa
Giống như hầu hết các hîp chÊt hữu cơ khác xicloankan còn cho được ph¶n øng nào?
Phản ứng cháy
Viết ptpư cháy của xicloankan d¹ng TQ và viÕt cô thÓ víi xiclohexan.
Ta có: nCO2 = n H2O
Xicloankan không làm mất màu dung dịch KMnO4
III. Điều chế
Tách trực tiếp từ quá trình chưng cất dầu mỏ.

- Tách H2 từ ankan tương ứng
Ngoài ra xicloankan còn được điều chế bằng cách:
IV. Ứng dụng
Xicloankan dùng làm gì?
- Dùng làm nhiên liệu, dung môi
- Làm nguyên liệu để điều chế các chất khác:
xiclohexan
xiclohexanon
benzen
xiclohexan
CỦNG CỐ BÀI
Hãy ghi chữ Đ (đúng) hoặc S (sai) vào dấu [ ] ở mỗi câu sau :
a) Xiclo ankan là loại hiđrocacbon mạch vòng. [ ]
b) Hiđrocacbon mạch vòng là xicloankan . [ ]
c) Công thức phân tử của monoxicloankan là (CH2)n.[ ]
g) 6 nguyên tử C của xiclohexan cùng nằm trên một mặt phẳng. [ ]
d) Công thức phân tử của xicloankan là CnH2n. [ ]
e) Công thức phân tử của monoxicloankan là CnH2n .[ ]
h) 6 nguyên tử C của xiclohexan không cùng nằm trên một mặt phẳng. [ ]
Đ
S
S
S
Đ
S
Đ
2. Hãy phân biệt propan và xiclopropan bằng phương pháp hóa học.
- Lấy mẫu thử, đánh dấu. Dẫn hai khí trong hai mẫu thử qua dd nước brôm.
- Mẫu nào làm nhạt mất màu nước brôm là xiclopropan, mẫu còn lại là propan.
- Phản ứng :
Giải :
Làm bài tập 2,3,5,6/ trang 150-151 SGK