Ngữ văn 7
Người thực hiện: Vũ Thị Bích Thủy
Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô giáo về dự giờ
I. Đọc hiểu chú thích
1. Tác giả.
- Ho�i Thanh (1909 - 1982), tờn th?t l� Nguy?n D?c Nguyờn, quờ ? Nghi Trung - Nghi L?c - Ngh? An.
Ho�i Thanh (1909 - 1982)
- ễng l� nh� phờ bỡnh van h?c xu?t s?c.
- Tỏc ph?m n?i ti?ng : Thi nhõn Vi?t Nam.
- Van b?n du?c in trong cu?n Van chuong v� h�nh d?ng.
- Năm 2000 ông được nhà nước phong tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật
Thể loại: Nghị luận văn chương

Bố cục: Hai phần:
-Từ đầu ... muôn loài: Nguồn gốc của văn chương
-Còn lại: Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
Văn bản ý nghĩa văn chương thuộc kiểu nghị luận nào trong các kiểu nghị luận sau:
a. Nghị luận văn chương
b. Nghị luận chính trị xã hội
GiảI thích lí do?
Văn bản ý nghĩa văn chương thuộc kiểu nghị luận nào trong các kiểu nghị luận sau:
a. Nghị luận văn chương
b. Nghị luận chính trị xã hội
Vì nội dung nghị luận nhằm làm sáng tỏ một vấn đề của văn chương , đó là ý nghĩa văn chương.
- Van chuong: cỏc tỏc ph?m van h?c, ngh? thu?t ngụn t? (tho, truy?n, ti?u thuy?t.).
- Thi si: ngu?i l�m tho (thi nhõn).
1) Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
“ Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trông thấy một con chim bị thương rơi xuống bên chân mình. Thi sĩ thương hại quá, khóc nức lên, quả tim cùng hoà nhịp với sự run rẩy của con chim sắp chết. Tiếng khóc ấy, dịp đau thương ấy chính là nguồn gốc của thi ca.
Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song không phải không có ý nghĩa. Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. (...)”
Con chim sắp chết. Thi sĩ thương hại, khóc nức lên.

Tiếng khóc ấy, dịp đau thương ấy chính là nguồn gốc của thi ca.

Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật muôn loài.
Câu chuyện


Giải thích
Nguồn gốc cốt yếu của văn chương
- Cách vào đề tự nhiên, hấp dẫn, độc đáo.
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương chính là lòng yêu thương con người và muôn loài.

- Cách lập luận theo lối quy nạp
Dẫn chứng
Lí lẽ
Luận điểm
Có ý kiến cho rằng, quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc của văn chương như vậy là đúng nhưng chưa đủ. Em có đồng ý với ý kiến trên không ? Vì sao ?
2. Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
a. Nhiệm vụ của văn chương.
“ Văn chương sẽ là hình dung, của sự sống muôn hình vạn trạng. Chẳng những thế, văn chương còn sáng tạo ra sự sống.(...)”
- Văn chương phản ánh hiện thực cuộc sống.
+ Cuộc sống của con người, của xã hội vốn muôn hình vạn trạng, văn chương có nhiệm vụ phản ánh cuộc sống đó.
+ Văn chương dựng lên những hình ảnh, đưa ra những ý tưởng mà cuộc sống hiện tại chưa có để mọi người phấn đấu xây dựng, biến chúng thành hiện thực tương lai tốt đep.
Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.
Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền.
 Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống lao động.
*Trâu ơi, ta bảo trâu này.
Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta.
*Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
2. Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
a. Nhiệm vụ của văn chương.
-> Văn chương bắt nguồn từ thực tế đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, chống giặc ngoại xâm.
Đêm nay Bác không ngủ.
Bác thương người chiến sĩ đứng gác...
Bác thương đoàn dân công...
O du kích nhỏ giương cao súng
Thằng Mĩ lênh khênh bước cúi đầu
2. Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
a. Nhiệm vụ của văn chương.
“Vụt qua mặt trận đạn bay vèo vèo”.
( Lượm - Tố Hữu)
-> Văn chương bắt nguồn từ văn hoá, lễ hội, trò chơi...
2. Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
a. Nhiệm vụ của văn chương.
1. Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương chính là lòng yêu thương.
 Nêu vấn đề tự nhiên, hấp dẫn, từ việc kể một câu chuyện đời xưa dẫn đến kết luận.
2. Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
a. Nhiệm vụ của văn chương.
- Văn chương là hình dung của sự sống
- Văn chương sáng tạo ra sự sống
Truyện “Thạch Sanh”
Truyện “ Cây bút thần”
 Phản ánh ước mơ công lý, cải tạo hiện thực xã hội, sự công bằng cho người lao động của người xưa.
Trong Bài ca nhà tranh bị gió thu phá, nhà thơ Đỗ Phủ ước mơ gì ? Điều đó có thể thành hiện thực không ?
2. Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
a. Nhiệm vụ của văn chương.
- Văn chương là hình dung của sự sống
- Văn chương sáng tạo ra sự sống
b. Công dụng của văn chương.
- Văn chương giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha.
b. Công dụng của văn chương.
- Văn chương giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha.
Ví dụ: (Dế Mèn phiêu lưu kí – Tô Hoài)
Ví dụ: “ Cuộc chia tay của những con búp bê “ ( Khánh Hoài)

- Văn chương gây cho ta những tình cảm không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
“ Một người hàng ngày chỉ lo cặm cụi vì mình, thế mà khi xem truyện hay ngâm thơ có thể vui, buồn, mừng, giận cùng những người ở đâu đâu ... hay sao “ ( Hoài Thanh)

 Văn chương làm giàu tình cảm của con người.
b. Công dụng của văn chương.
- Văn chương giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha.
- Văn chương gây cho ta những tình cảm không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
“Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai
Côn Sơn có đá rêu phơi
Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm”
( Côn Sơn Ca - Nguyễn Trãi )
“ Cuộc đời phù phiếm và chật hẹp của cá nhân vì văn chương mà trở nên thấm đẫm và trở nên rộng rãi đến trăm nghìn lần” ( Hoài Thanh)
“ Tôi yêu sông xanh, núi tím; tôi yêu đôi mày ai như trăng mới in ngần và tôi cũng xây mộng ước mơ, nhưng tôi yêu nhất mùa xuân”
(Mùa xuân của tôi - Vũ Bằng)
-> Văn chương làm đẹp làm hay những
thứ bình thường
 Văn chương làm giàu tình cảm của con người.
Đời sống tinh thần của nhân loại nếu
thiếu văn chương thì rất nghèo nàn.
 Văn chương làm đẹp cho cuộc đời, cuộc đời đáng yêu hơn.
 Các thi sĩ, văn nhân làm giàu sang cho lịch sử nhân loại.
II. §äc hiÓu v¨n b¶n.
1. Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
2. Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
a. Nhiệm vụ của văn chương.
- Văn chương là hình dung của sự sống
- Văn chương sáng tạo ra sự sống
b. Công dụng của văn chương.
- Văn chương giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha.
- Văn chương gây cho ta những tình cảm không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
III. Tổng kết.
1. Nghệ thuật.
- Lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc sảo, cảm xúc dồi dào, giàu hình ảnh.
Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là là lòng yêu thương.
Văn chương là hình ảnh của sự sống muôn hình vạn trạng và sáng tạo ra sự sống, làm giàu tình cảm con người. -
2. Nội dung.
 Văn chương làm giàu tình cảm của con người.
-> Văn chương làm đẹp làm hay những thứ bình thường.
* Đời sống tinh thần của nhân loại nếu thiếu văn chương thì rất nghèo nàn.
Văn bản: ý nghĩa văn chương ( Hoài Thanh )
Xin chân thành cảm ơn
Xin chân thành cảm ơn