Biên soạn và thực hiện: NinhThị Loan
Trường THCS Cẩm Phúc
PHÒNG HỌC NGỮ VĂN 7 CHÀO MỪNG CAC EM HỌC SINH LỚP 7B, 7C
NỘI DUNG BÀI HỌC
I. GIỚI THIỆU CHUNG
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
- Đọc, chú thích
- Tìm hiểu bố cục
- Phân tích nội dung, nghệ thuật văn bản
- Tổng kết – Ghi nhớ
III. LUYỆN TẬP
Tiết 90, 91 - Văn bản Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG (Hoài Thanh)
Tiết 90, 91 - Văn bản Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG (Hoài Thanh)
I GIỚI THIỆU CHUNG
1. Tác giả
- Ho�i Thanh (1909 - 1982), tờn th?t l� Nguy?n D?c Nguyờn, quờ ? Nghi Trung - Nghi L?c - Ngh? An.
- ễng l� nh� phờ bỡnh van h?c xu?t s?c. Năm 2000 ông đuược nhà nước phong tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.
- Tỏc ph?m n?i ti?ng : Thi nhõn Vi?t Nam
.
2. Tác phẩm
- Xuất xứ: -Văn bản được in trong cuốn Văn chương và hành động. Viết văn 1939
- ThÓ lo¹i: NghÞ luËn v¨n chư­¬ng
- Vấn đề nghị luận: Ý nghi văn chương
Tiết 90, 91 - Văn bản Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG (Hoài Thanh)
I GIỚI THIỆU CHUNG
1. Tác giả
- Ho�i Thanh (1909 - 1982), tờn th?t l� Nguy?n D?c Nguyờn, quờ ? Nghi Trung - Nghi L?c - Ngh? An.
- ễng l� nh� phờ bỡnh van h?c xu?t s?c. Năm 2000 ông đuược nhà nước phong tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật. Tỏc ph?m n?i ti?ng : Thi nhõn Vi?t Nam
.
2. Tác phẩm
- Xuất xứ: -Văn bản được in trong cuốn Văn chương và hành động. Viết văn 1939
- ThÓ lo¹i: NghÞ luËn v¨n chư­¬ng
- Vấn đề nghị luận: Ý nghi văn chương
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc, chú thích
- Thi sị
- Th Ca:
- Văn chương
- Hình dung:
- Thi nhân:
Tiết 90, 91 - Văn bản Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG (Hoài Thanh)
I GIỚI THIỆU CHUNG
1. Tác giả: Hoài Thanh (1909 - 1982)
2. Tác phẩm: Kiểu bài nghị luận văn chương
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc, chú thích
2. Bố cục: 3 phần
- Phần 1: Từ đầu đến “muôn loài”
=> Nguồn gốc văn chương
- Phần 2: Tiếp đến “sự sống
= > Nhiệm vụ của văn chương
- Phần 3: Còn lai => Công dụng của văn chương
3. Phân tích
a. Nguồn gốc văn chương
“Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trông thấy một con chim bị thương rơi xuống bên chân mình. Thi sĩ thương hại quá, khóc nức lên, quả tim cùng hoà nhịp với sự run rẩy của con chim sắp chết. Tiếng khóc ấy, dịp đau thương ấy chính là nguồn gốc của thi ca.
Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song không phải không có ý nghĩa. Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. (...)”
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. (...)”
- Cách lập luận: Từ câu chuỵện - Giải thích – Kết luận = > Lập luận tự nhiên, theo cách qui nạp
Tiết 90, 91 - Văn bản Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG (Hoài Thanh)
I GIỚI THIỆU CHUNG
1. Tác giả: Hoài Thanh (1909 - 1982)
2. Tác phẩm: Kiểu bài nghị luận văn chương
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc, chú thích
2. Bố cục: 3 phần
- Phần 1: Từ đầu đến “muôn loài”
=> Nguồn gốc văn chương
- Phần 2: Tiếp đến “sự sống
= > Nhiệm vụ của văn chương
- Phần 3: Còn lai => Công dụng của văn chương
3. Phân tích
a. Nguồn gốc văn chương
“Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trông thấy một con chim bị thương rơi xuống bên chân mình. Thi sĩ thương hại quá, khóc nức lên, quả tim cùng hoà nhịp với sự run rẩy của con chim sắp chết. Tiếng khóc ấy, dịp đau thương ấy chính là nguồn gốc của thi ca.
Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song không phải không có ý nghĩa. Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. (...)”
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. (...)”
- Cách lập luận: Từ câu chuỵện - Giải thích – Kết luận = > Lập luận tự nhiên, theo cách qui nạp
Tiết 90, 91 - Văn bản Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG (Hoài Thanh)
I GIỚI THIỆU CHUNG
1. Tác giả: Hoài Thanh (1909 - 1982)
2. Tác phẩm: Kiểu bài nghị luận văn chương
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc, chú thích
2. Bố cục: 3 phần
- Phần 1: Nguồn gốc văn chương
- Phần 2: Tiếp đến “sự sống
= > Nhiệm vụ của văn chương
- Phần 3: Còn lai => Công dụng của văn chương
3. Phân tích
a. Nguồn gốc văn chương
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. (...)”
b. Nhiệm vụ của văn chương
“ Văn chương sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng. Chẳng những thế, văn chương còn sáng tạo ra sự sống.(...)”
=> Cuộc sống của con người, của xã hội vốn muôn hình vạn trạng, văn chương có nhiệm vụ phản ánh cuộc sống đó.
=> Văn chương dựng lên những hình ảnh, đưa ra những ý tưởng mà cuộc sống hiện tại chưa có để mọi người phấn đấu xây dựng, biến chúng thành hiện thực tương lai tốt đep.
- Văn chương phản ánh hiện thực cuộc sống.
- Văn chương là hình dung của sự sống
Con cò lặn lội bờ sông
Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non. (Ca dao)
-> Văn chương ghi lại cuộc sống lao động.
-> Văn chương ghi lại cuộc sống chiến đấu.
Văn chương ghi lại văn hóa, lễ hội, trò chơi, giải trí...
Truyện “Thạch Sanh”
Truyện “ Cây bút thần”
 Phản ánh ước mơ công lý, cải tạo hiện thực xã hội, sự công bằng cho người lao động của người xưa.
Tiết 90, 91 - Văn bản Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG (Hoài Thanh)
I GIỚI THIỆU CHUNG
1. Tác giả: Hoài Thanh (1909 - 1982)
2. Tác phẩm: Kiểu bài nghị luận văn chương
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc, chú thích
2. Bố cục: 3 phần
- Phần 1: Nguồn gốc văn chương
- Phần 2: Tiếp đến “sự sống
= > Nhiệm vụ của văn chương
- Phần 3: Còn lai => Công dụng của văn chương
3. Phân tích
a. Nguồn gốc văn chương
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. (...)”
b. Nhiệm vụ của văn chương
“ Văn chương sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng. Chẳng những thế, văn chương còn sáng tạo ra sự sống.(...)”
=> Cuộc sống của con người, của xã hội vốn muôn hình vạn trạng, văn chương có nhiệm vụ phản ánh cuộc sống đó.
=> Văn chương dựng lên những hình ảnh, đưa ra những ý tưởng mà cuộc sống hiện tại chưa có để mọi người phấn đấu xây dựng, biến chúng thành hiện thực tương lai tốt đep.
- Văn chương phản ánh hiện thực cuộc sống.
- Văn chương là hình dung của sự sống
=> Văn chương làm giàu tình cảm của con người. Văn chương làm đẹp làm hay những thứ bình thường

Tiết 90, 91 - Văn bản Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG (Hoài Thanh)
I GIỚI THIỆU CHUNG
1. Tác giả: Hoài Thanh (1909 - 1982)
2. Tác phẩm: Kiểu bài nghị luận văn chương
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc, chú thích
2. Bố cục: 3 phần
- Phần 1: Nguồn gốc văn chương
- Phần 2:Nhiệm vụ của văn chương
- Phần 3: Công dụng của văn chương
3. Phân tích
a. Nguồn gốc văn chương
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người
b. Nhiệm vụ của văn chương
=> Văn chương làm giàu tình cảm của con người. Văn chương làm đẹp làm hay những thứ bình thường
c. Công dụng của văn chương
Vậy thì, hoặc hình dung sự sống, hoặc sáng tạo ra sự sống, nguồn gốc của văn chương đều là tình cảm, là lòng vị tha. Và vì thế, công dụng của văn chương cũng là giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha.[…. ]
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có; cuộc đời phù phiếm và chật hẹp của cá nhân vì văn chương mà trở nên thâm trầm và rộng rãi đến trăm nghìn lần.
Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay. Lời ấy tưởng không có gì là quá đáng.
[…] Nếu trong pho lịch sử loài người xóa các thi nhân, văn nhân và đồng thời trong tâm linh loài người xóa hết những dấu vết họ còn lưu lại thì cái cảnh tượng nghèo nàn sẽ đến bậc nào!...
=>Văn chương giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha.
=> Văn chương gây cho ta những tình cảm không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
=> Đời sống tinh thần của nhân loại nếu thiếu văn chương thì rất nghèo nàn.
- Văn chương làm giàu tình cảm của con người.
-- Văn chương làm đẹp làm hay những thứ bình thường.
. Công dụng của văn chương.
“Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai
Côn Sơn có đá rêu phơi
Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm”
( Côn Sơn Ca - Nguyễn Trãi )
“ Cuộc đời phù phiếm và chật hẹp của cá nhân vì văn chương mà trở nên thấm đẫm và trở nên rộng rãi đến trăm nghìn lần” ( Hoài Thanh)
“ Tôi yêu sông xanh, núi tím; tôi yêu đôi mày ai như trăng mới in ngần và tôi cũng xây mộng ước mơ, nhưng tôi yêu nhất mùa xuân”
(Mùa xuân của tôi - Vũ Bằng)
 Văn chương làm đẹp cho cuộc đời, cuộc đời đáng yêu hơn.
 Các thi sĩ, văn nhân làm giàu sang cho lịch sử nhân loại.
Tiết 90, 91 - Văn bản Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG (Hoài Thanh)
I GIỚI THIỆU CHUNG
1. Tác giả: Hoài Thanh (1909 - 1982)
2. Tác phẩm: Kiểu bài nghị luận văn chương
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc, chú thích
2. Bố cục: 3 phần
- Phần 1: Nguồn gốc văn chương
- Phần 2:Nhiệm vụ của văn chương
- Phần 3: Công dụng của văn chương
3. Phân tích
a. Nguồn gốc văn chương
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người
b. Nhiệm vụ của văn chương
=> Văn chương làm giàu tình cảm của con người. Văn chương làm đẹp làm hay những thứ bình thường
c. Công dụng của văn chương
- Văn chương làm giàu tình cảm của con người. Văn chương làm đẹp làm hay những thứ bình thường.
4. Tổng kết
- Nghệ thuật: Lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc sảo, cảm xúc dồi dào, giàu hình ảnh.
Nội dung: Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là là lòng yêu thương.
Văn chương là hình ảnh của sự sống muôn hình vạn trạng và sáng tạo ra sự sống, làm giàu tình cảm con người.
* Ghi nhớ - SGK, trang 63.
III. LUYỆN TẬP
Bài 2: Hoài Thanh viết: “Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có”. Hãy dựa vào kiến thức văn học đã có, giải thích và tìm dẫn chứng để chứng minh cho câu nói đó
=> Học sinh làm ở nhà theo gợi ý sau.
Bài 1: Đọc thêm đoạn văn – SGK. Tr. 63,64
Gợi ý bài tập 2: Hoài Thanh viết: “Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có”. Hãy dựa vào kiến thức văn học đã có, giải thích và tìm dẫn chứng để chứng minh cho câu nói đó.
* Giải thích:
- Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có: văn chương có khả năng rung động, khơi gợi những xúc cảm bên trong con người như nỗi buồn, niềm vui, sự đồng cảm,…
- Văn chương luyện những tình cảm ta sẵn có: văn chương diễn tả sâu sắc những tình cảm của con người, khiến những tình cảm sẵn có trong ta trở nên rõ ràng hơn, sắc nét hơn, phong phú hơn.
* Dẫn chứng:
- Bài Sông nước Cà Mau của Đoàn Giỏi: tạo cho người đọc sự xúc động trước vẻ đẹp sông nước Cà Mau dù người đọc chưa một lần được đến nơi này, tác phẩm còn bồi dưỡng trong người đọc tình yêu với cảnh sắc quê hương, đất nước.
- Bài thơ Lượm gây cho người đọc sự xúc động, xót thương trước sự hi sinh của chú bé liên lạc trong một thời chiến tranh đã qua, khiến người đọc cảm thấy quý trọng cuộc sống hòa bình mà mình đang sống.
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI, LÀM BÀI Ở NHÀ
Đọc lại văn bản Ý nghĩa văn chương. Học thuộc ghi nhớ, trang 63
2.Làm bài tập 2, theo hướng dẫn. Nộp bài qua zalo nhóm trước buổi học tiếp theo.
3. Chuẩn bị bài: Sống chết mặc bay –SGK trang 4,75,76,77.
CẢM ƠN CÁC EM. CHÚC CÁC EM THÀNH CÔNG
Xin chân thành cảm ơn
Xin chân thành cảm ơn