TRƯỜNG TIỂU HỌC MINH TÂN
BÀI:Luật tục xưa
của người Ê-đê.
GV: Trần Thi Sách
GV: NGUYỄN THỊ QUỲNH MAI
Ôn bài cũ
Em hãy cho biết người chiến sĩ đi tuần trong hoàn cảnh như thế nào ?
Bài thơ nói lên điều gì ?
Hoàn cảnh: đêm khuya, gió rét, mọi người đã yên giấc ngủ say.
Tình cảm và mong ước của người chiến sĩ đối với các cháu học sinh
Thứ hai ngày 01 tháng 03 năm 2021
Bài:
(Theo Ngô Đức Thịnh- Chu Thái Sơn)
Luật tục xưa của người Ê - đê
TẬP ĐỌC:
1. Luyện đọc:
Tập đọc
Luật tục xưa của người Ê- đê
Theo Ngô Đức Thịnh- Chu Thái Sơn
Tập đọc
Luật tục xưa của người Ê - đê
- Bài được chia làm mấy đoạn ?
Bài được chia làm 3 đoạn:
+ Đoạn 1: Về cách xử phạt
từ Chuyện nhỏ thì xử nhẹ…phải chịu chết
+ Đoạn 2: Về tang chứng và nhân chứng
từ Phải nhìn tận mặt … mới chắc chắn.
+ Đoạn 3: Về các tội
từ Tội không hỏi mẹ cha … diều tha quạ mổ
* Luyện đọc
LUẬT TỤC XƯA CỦA NGƯỜI Ê-ĐÊ
              Về cách xử phạt
    Chuyện nhỏ thì xử nhẹ, chuyện lớn thì xử nặng; chuyện giữa những người bà con, anh em cũng xử như vậy.
    Nếu là chuyện nhỏ thì phạt tiền một song, chuyện lớn thì phạt tiền một co. Nếu là chuyện quá sức con người, gánh không nổi, vác không kham thì người phạm tội phải chịu chết.
                  Về tang chứng và nhân chứng:
     Phải nhìn tận mặt, phải bắt tận tay kẻ phạm tội; phải lấy được, giữ được gùi, khăn, áo, dao,... của kẻ phạm tội. Phải khoanh một vòng tròn dưới đất, khắc một dấu trên cột nhà; nếu ở trong rừng phải bẻ nhánh cây, khắc dấu vào cây rừng để làm dấu nơi xảy ra sự việc.
    Phải có bốn năm người hoặc vài ba người có mặt khi việc xảy ra. Mọi người tai đều đã nghe, mắt đều đã thấy. Có như vậy, các tang chứng mới chắc chắn.
                   
LUẬT TỤC XƯA CỦA NGƯỜI Ê-ĐÊ
                                 Về các tội:
- Tội không hỏi cha mẹ:
     Có cây đa phải hỏi cây đa, có cây sung phải hỏi cây sung, có mẹ cha phải hỏi mẹ cha. Đi rừng lấy củi mà không hỏi cha, đi suối lấy nước mà chẳng nói với mẹ; bán cái này, mua cái nọ mà không hỏi ông già bà cả là sai; phải đưa ra xét xử.
- Tội ăn cắp:
     Kẻ thò tay ra để đánh cắp của người khác là kẻ có tội. Kẻ đó phải trả lại đủ giá; ngoài ra phải bồi thường gấp đôi số của cải đã lấy cắp.
- Tội giúp kẻ có tội:
    Kẻ đi cùng đi, bước cùng bước, nói cùng nói với kẻ có tội cũng là có tội.
- Tội dẫn đường cho địch đến đánh làng mình:
    Kẻ mà địch không đi được thì cõng, địch không ăn được thì mớm, địch không biết thì nói cho biết, làm hàng trăm dân làng bị địch bắt, hàng nghìn dân làng bị địch giết là kẻ có tội lớn. Phải xử kẻ đó bằng dao sắc, gươm lớn và bỏ xác hắn cho diều tha quạ mổ.
LUẬT TỤC XƯA CỦA NGƯỜI Ê-ĐÊ
              Về cách xử phạt
    Chuyện nhỏ thì xử nhẹ, chuyện lớn thì xử nặng; chuyện giữa những người bà con, anh em cũng xử như vậy.
    Nếu là chuyện nhỏ thì phạt tiền một song, chuyện lớn thì phạt tiền một co. Nếu là chuyện quá sức con người, gánh không nổi, vác không kham thì người phạm tội phải chịu chết.
                  Về tang chứng và nhân chứng:
     Phải nhìn tận mặt, phải bắt tận tay kẻ phạm tội; phải lấy được, giữ được gùi, khăn, áo, dao,... của kẻ phạm tội. Phải khoanh một vòng tròn dưới đất, khắc một dấu trên cột nhà; nếu ở trong rừng phải bẻ nhánh cây, khắc dấu vào cây rừng để làm dấu nơi xảy ra sự việc.
    Phải có bốn năm người hoặc vài ba người có mặt khi việc xảy ra. Mọi người tai đều đã nghe, mắt đều đã thấy. Có như vậy, các tang chứng mới chắc chắn.
                   Về các tội:
- Tội không hỏi cha mẹ:
     Có cây đa phải hỏi cây đa, có cây sung phải hỏi cây sung, có mẹ cha phải hỏi mẹ cha. Đi rừng lấy củi mà không hỏi cha, đi suối lấy nước mà chẳng nói với mẹ; bán cái này, mua cái nọ mà không hỏi ông già bà cả là sai; phải đưa ra xét xử.
- Tội ăn cắp:
     Kẻ thò tay ra để đánh cắp của người khác là kẻ có tội. Kẻ đó phải trả lại đủ giá; ngoài ra phải bồi thường gấp đôi số của cải đã lấy cắp.
- Tội giúp kẻ có tội:
    Kẻ đi cùng đi, bước cùng bước, nói cùng nói với kẻ có tội cũng là có tội.
- Tội dẫn đường cho địch đến đánh làng mình:
    Kẻ mà địch không đi được thì cõng, địch không ăn được thì mớm, địch không biết thì nói cho biết, làm hàng trăm dân làng bị địch bắt, hàng nghìn dân làng bị địch giết là kẻ có tội lớn. Phải xử kẻ đó bằng dao sắc, gươm lớn và bỏ xác hắn cho diều tha quạ mổ.
Luyện đọc
Vòng tròn
Khắc dấu
Cây rừng
Chắc chắn
Khoanh
Tìm hiểu bài
Luật tục
Ê – đê
Song, co
Tang chứng
Nhân chứng
Trả lại đủ giá
Tập đọc
Luật tục xưa của người Ê- đê
-Gánh không nổi, nhìn tận mặt
- Có cây đa phải hỏi cây đa, có cây sung phải hỏi cây sung, có mẹ cha phải hỏi mẹ cha.
Theo Ngô Đức Thịnh- Chu Thái Sơn
Gùi là một vật dụng bằng tre, mây đan thủ công rất phổ biến trong các khu vực sinh sống của cộng đồng dân tộc thiểu số ở Việt Nam, đặc biệt là vùng cao Tây Nguyên. Gùi dùng để đựng đồ, nhưng đặc biệt có thêm hai quai để tiện mang vác trên vai .
Tập đọc
Luật tục xưa của người Ê- đê
Theo Ngô Đức Thịnh- Chu Thái Sơn
Cây sung là loại thân cây gỗ lớn, mọc nhanh, thuộc họ Dâu tằm. Cây mọc hoang dại ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới tại những nơi đất ẩm bìa rừng, nhiều nhất là ven các bờ nước ao, hồ, sông, suối.
Tập đọc
Luật tục xưa của người Ê- đê
Theo Ngô Đức Thịnh- Chu Thái Sơn
Người xưa đặt ra luật tục để trừng phạt những người có tội , bảo vệ cuộc sống bình yên cho buôn làng .
1.Người xưa đặt ra luật tục để làm gì ?
Tập đọc
Luật tục xưa của người Ê- đê
Tìm hiểu bài
Theo Ngô Đức Thịnh- Chu Thái Sơn
2. Kể những việc mà người Ê-đê xem là có tội .
Tập đọc
Luật tục xưa của người Ê- đê
Tội không hỏi mẹ cha
Tội ăn cắp
Tội giúp kẻ có tội
Tội dẫn đường cho địch đến đánh làng mình
Theo Ngô Đức Thịnh- Chu Thái Sơn
Đồng bào Ê-đê quy định các mức xử phạt rất công bằng : chuyện nhỏ thì xử nhẹ ( phạt tiền 1 song ) , chuyện lớn thì xử nặng ( phạt tiền 1 co ), người phạm tội là bà con anh em cũng phải xử như vậy .
Tang chứng phải chắc chắn (phải nhìn tận mặt, bắt tận tay , lấy và giữ được gùi, khăn, áo, dao ,… của kẻ phạm tội , phải có vài ba người làm chứng , tai nghe , mắt thấy thì tang chứng mới có giá trị) .
Tập đọc
Luật tục xưa của người Ê- đê
3. Tìm những chi tiết cho thấy đồng bào Ê-đê xử phạt rất công bằng .
Hãy kể tên một số luật của nước ta hiện nay mà em biết .
Tập đọc
Luật tục xưa của người Ê- đê
Luật Giáo dục, Luật Đất đai, Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Thương mại , Luật Giao thông , Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, …
Theo Ngô Đức Thịnh- Chu Thái Sơn
Nội dung:
Người Ê-đê từ xưa đã có luật tục quy định xử phạt rất nghiêm minh, công bằng để bảo vệ cuộc sống yên lành của dân làng .
Đọc diễn cảm
- Tội không hỏi mẹ cha .
Có cây đa phải hỏi cây đa, có cây sung phải hỏi cây sung, có mẹ cha phải hỏi mẹ cha. Đi rừng lấy củi mà không hỏi cha, đi suối lấy nước mà chẳng nói với mẹ ; bán cái này, mua cái nọ mà không hỏi ông già bà cả là sai; phải đưa ra xét xử.
- Tội ăn cắp .
Kẻ thò tay ra để đánh cắp của người khác là kẻ có tội. Kẻ đó phải trả lại đủ giá ; ngoài ra phải bồi thường gấp đôi số của cải đã lấy cắp.
- Tội giúp kẻ có tội .
Kẻ đi cùng đi, bước cùng bước, nói cùng nói với kẻ có tội cũng là có tội .
Tập đọc
Luật tục xưa của người Ê- đê
Theo Ngô Đức Thịnh- Chu Thái Sơn
-Về nhà ôn tập lại kiến thức bài.
Chuẩn bị trước bài:Hộp thư mật
Dặn dò: