THÍ SINH DỰ THI: NGUYỄN HÀ NGỌC HIÊN
BỘ MÔN: SINH HỌC
NĂM HỌC 2020-2021
THI VIÊN CHỨC GIÁO VIÊN
Câu 1: Các bạch cầu tham gia bảo vệ cơ thể bằng cơ chế
Quay về
HẾT GIỜ
a) Phá hủy các tế bào đã nhiễm khuẩn
b) Thực bào
c) Tiết ra kháng thể
d) Theo cả ba cơ chế trên
Câu 2: Khi được tiêm phòng vacxin thủy đậu, chúng ta sẽ không bị mắc căn bệnh này trong tương lai. Đây là dạng miễn dịch nào?
Quay về
HẾT GIỜ
a) Miễn dịch tự nhiên
b) Miễn dịch nhân tạo
c) Miễn dịch tập nhiễm
d) Miễn dịch bẩm sinh
Câu 3: Khi chúng ta bị ong chích, thì nọc độc của ong được xem là:
Quay về
HẾT GIỜ
a) Chất kháng sinh
b) Kháng thể
c) Kháng nguyên
d) Prôtein độc
ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC
TRUYỀN MÁU
Tiết 15_Bài 15
I- Đông máu
II- Các nguyên tắc truyền máu
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
I- Đông máu
Quan sát vị trí đứt tay cho tới khi vết thương liền lại?
Đứt tay ↠ chảy máu ↠ máu không chảy nữa ↠ vết máu đông…
Ý nghĩa của quá trình đông máu?
Ngăn chặn quá trình bị mất máu
Bảo vệ vết thương
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
- Trả lời các câu hỏi sau
- Xem video
3) Vai trò của tiểu cầu trong quá trình đông máu?
Câu hỏi
Trả lời
- Hình thành nút tiểu cầu tạm thời bịt kín miệng vết thương, giải phóng emzim tham gia hình thành tơ máu
- Khối máu đông bịt kín vết thương
Tiết 15_Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
I- Đông máu
1) Sự đông máu liên quan tới yếu tố nào của máu?


- Hoạt động của tiểu cầu là chủ yếu
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
2) Máu không chảy ra khỏi mạch nữa là nhờ đâu?
- Quan sát sơ đồ cơ chế đông máu trong sgk trang 48, hoàn thành hoạt động 1 trong phiếu học tập.
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
I- Đông máu
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
I- Đông máu
Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn thiện đoạn mô tả cơ chế đông máu sau:
Sự đông máu liên quan đến hoạt động của (1)……………...là chủ yếu. (2) ……………..bị vỡ ra khi va chạm vào vết rách trên thành mạch máu để tạo thành (3) …………………bịt tạm thời vết rách. Giải phóng (4) ………………….. để biến (5) ………………….. ( trong (6) ……………………..) thành (7) ………………….. Tơ máu kết mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông bịt kín vết thương.
Máu lỏng
Tế bào máu
Huyết tương
vỡ
enzim
Chất sinh tơ máu
Ca2+
Huyết thanh
Khối máu đông
Tơ máu (fibrin)
Hồng cầu
Bạch cầu
Tiểu cầu
Sơ đồ cơ chế đông máu
Tiết 15_Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
I- Đông máu
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
Sự đông máu liên quan đến hoạt động của (1)……………...là chủ yếu. (2) ……………..bị vỡ ra khi va chạm vào vết rách trên thành mạch máu để tạo thành (3) …………………bịt tạm thời vết rách. Giải phóng (4) ………………….. để biến (5) ………………….. ( trong (6) ……………………..) thành (7) ………………….. Tơ máu kết mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông bịt kín vết thương.
tiểu cầu
Tiểu cầu
Tiết 15_Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
I- Đông máu
Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn thiện đoạn mô tả cơ chế đông máu sau:
nút tiểu cầu
enzym
chất sinh tơ máu
huyết tương
tơ máu
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
I- Đông máu
- Cơ chế: SGK.
- Vai trò: Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.
- Đông máu: là hiện tượng hình thành khối máu đông hàn kín vết thương.
- Ý nghĩa của sự đông máu là gì?
- Đông máu là hiện tượng gì?
- Cơ chế đông máu là gì?
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
+ Vì sao máu lưu thông trong mạch không bị đông, hễ ra khỏi mạch là đông ngay ?
MỞ RỘNG
+ Mặt trong của hệ mạch rất nhẵn và trơn  tiểu cầu không bị vỡ .
+ Bạch cầu tiết ra yếu tố chống đông tự nhiên: muối oxalat, xitrat…
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
+ Khi bị chảy máu, vấn đề đầu tiên cần giải quyết là gì ?
Khi bị chảy máu:
+ Đối với vết thương lớn: phải cầm máu ngay, có thể truyền máu nếu cần thiết
+ Vết thương nhỏ: giữ miệng vết thương, máu có thể tự đông.
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
I- Đông máu
Tiết 15_Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
I- Đông máu
II- Các nguyên tắc truyền máu
1) Các nhóm máu ở người
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
Thí nghiệm của Các Lanstâynơ
Tiết 15_Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
II- Các nguyên tắc truyền máu
1) Các nhóm máu ở người
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
Thí nghiệm Các Lanstaynơ (Kaarl Landsteiner)
Hồng cầu không bị kết dính

Hồng cầu bị kết dính
Tổng hợp lại : có 4 nhóm máu.
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
II- Các nguyên tắc truyền máu
1) Các nhóm máu ở người
Chia lớp thành 4 nhóm, thảo luận:
+ Nhóm 1: Nhóm máu O truyền được cho các nhóm máu (O, A, B, AB). Giải thích?
+ Nhóm 2: Nhóm máu A truyền được cho các nhóm máu (O, A, B, AB). Giải thích?
+ Nhóm 3: Nhóm máu B truyền được cho các nhóm máu (O, A, B, AB). Giải thích?
+ Nhóm 4: Nhóm máu AB truyền được cho các nhóm máu (O, A, B, AB). Giải thích?
? Yếu tố nào gây nên sự kết dính trong khi truyền máu?
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
II- Các nguyên tắc truyền máu
1) Các nhóm máu ở người
Nhóm 1: Nhóm O truyền được cả 4 nhóm máu. Vì không chứa kháng nguyên A, B nên không gây kết dính
Nhóm 2: Nhóm A truyền được cho A và AB. Vì chứa kháng nguyên A nên không gây kết dính với α
Nhóm 3: Nhóm B truyền được cho B và AB. Vì chứa kháng nguyên B nên gây kết dính với β
Nhóm 4: Nhóm AB không truyền được cho cả 4 nhóm máu. Vì chứa kháng nguyên A, B nên gây kết dính với cả α và β
Tiết 15_Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
II- Các nguyên tắc truyền máu
1) Các nhóm máu ở người
- Quan sát kết quả thí nghiệm phản ứng giữa các nhóm máu (hình 15), để hoàn thành hoạt động 2 trong phiếu học tập:
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
Hãy đánh dấu mũi tên để phản ánh mối quan hệ cho và nhận giữa các nhóm máu để không gây kết dính hồng cầu trong sơ đồ:
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
1) Các nhóm máu ở người
Bắt đầu
Hết giờ
Hoạt động 2-Phiếu học tập
O O
A A
B B
AB AB
Sơ đồ mối quan hệ giữa cho và nhận
các nhóm máu
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
1) Các nhóm máu ở người
Tiết 15_Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
II- Các nguyên tắc truyền máu
1) Các nhóm máu ở người
- Ở người có 4 nhóm máu : O, A, B, AB.
- Sơ đồ mối quan hệ cho và nhận giữa các nhóm máu:
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
Truyền máu cần tuân thủ những nguyên tắc nào để không gây ra tai biến?
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
Tiết 15_Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
I- Đông máu
II- Các nguyên tắc truyền máu
1) Các nhóm máu ở người
2) Các nguyên tắc cần tuân thủ khi truyền máu
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
Câu hỏi
Trả lời
1) Máu có cả kháng nguyên A và B có thể truyền cho người có nhóm O được không? Vì sao?
2) Máu không có kháng nguyên A và B có thể truyền cho người có nhóm máu O được không? Vì sao?
3) Máu có nhiễm các tác nhân gây bệnh (virut viêm gan B, virut HIV...) có thể truyền cho người khác được không? Vì sao?
- Không được, vì bị kết dính hồng cầu
- Được, vì không bị kết dính hồng cầu.
- Không được, vì sẽ gây nhiễm các bệnh này cho người được truyền máu
Tiết 15_Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
I- Đông máu
II- Các nguyên tắc truyền máu
1) Các nhóm máu ở người
2) Các nguyên tắc cần tuân thủ khi truyền máu
- Khi truyền máu cần xét nghiệm trước để :
+ Truyền nhóm máu phù hợp đảm bảo hồng cầu người cho không bị ngưng kết trong máu người nhận gây tắc mạch
+ Truyền máu không có mầm bệnh .
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
Trước khi truyền máu cần phải làm gì?
Bài tập vận dụng
Trong một gia đình người bố có nhóm máu A, người mẹ có nhóm máu O, người con trai có nhóm máu A.
Người con trai bị tai nạn giao thông mất rất nhiều máu, cần truyền máu gấp. Vậy ai là người trong gia đình có thể truyền máu?
Bài 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
II- Các nguyên tắc truyền máu

1
2
3
4
5
6
7
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Hàng 1: Có 7 chữ cái
Đây là môt loại tế bào máu chứa huyết sắc tố Hb tạo màu đỏ cho máu, có chức năng vận chuyển O2, CO2
Hàng 2: Có 7 chữ cái
Đây là một loại tế bào máu khi vỡ giải phóng ra enzim làm chất sinh tơ máu biến thành tơ máu
Hàng 3: Có 10 chữ cái
Đây là một thành phần máu có 90% là nước, 10% là các chất khác: chất dinh dưỡng, kháng thể......
Hàng 4: Có 11 chữ cái
Tên một thành phần có trên hồng cầu dựa vào sự có măt của nó để xác định nhóm máu
Hàng 5: Có 7 chữ cái
Đây là hiện tượng máu chảy ra khỏi mạch vón lại thành cục
Hàng 6: Có 8 chữ cái
Tên một thành phần có trong huyết tương gây kết dính kháng nguyên tương ứng trên hồng cầu.
Hàng 7: Có 7 chữ cái
Tên một loại tế bào máu tham gia bảo vệ cơ thể khi vi khuẩn, vi rút xâm nhập vào.
Ngày 7/4 là ngày hiến máu nhân đạo ở Việt Nam.
LUYỆN TẬP
Phóng sự: Người hiến máu nhiều nhất tại TPHCM
Hướng dẫn về nhà
Học bài và trả lời các câu hỏi SGK trang 50
Đọc mục “Em có biết”.
Chuẩn bị lệnh  bài 16: Tuần hoàn máu và lưu thông bạch huyết.