Tiết 39 - Bài 36
QUẦN THỂ SINH VẬT
VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ
TRONG QUẦN THỂ
I. QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ
Khái niệm quần thể
- Ví dụ
Quần thể sinh vật là gì?
I. QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ
Khái niệm quần thể
- Khái niệm
Quần thể
Tập hợp các cá thể cùng loài
Cùng sống trong khoảng không gian
xác định,vào thời gian nhất định
Có khả năng sinh sản và tạo ra
những thế hệ mới
I. QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ
Khái niệm quần thể
Gà trong lồng
Cá trong chậu
Quan sát hình ảnh và cho biết
tập hợp nào là quần thể?
Gà trong lồng và cá trong chậu đều không phải là quần thể
I. QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ
Đàn cá chép trong ao là quần thể
Khái niệm quần thể
Đàn voi ở Đăc lăc
Hoa trong vườn
Đàn voi ở Đăclăc là quần thể
Tổ ong ở trên cây
Xương rồng ở sa mạc
Tổ ong ở trên cây là quần thể
- Đầu tiên 1 số cá thể cùng loài phát tán tới môi trường sống mới.
2. Quá trình hình thành quần thể
Những cá thể không thích nghi
→bị tiêu diệt hoặc phải di cư đi nơi khác
Những cá thể thích nghi được
→ tồn tại, và giữa chúng thiết lập mối quan hệ sinh thái
→ dần hình thành quần thể ổn định.
II. QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
QUAN HỆ HỖ TRỢ
QUAN HỆ CẠNH TRANH
1. Quan hệ hỗ trợ
- Quan hệ hỗ trợ trong quần thể là quan hệ giữa các cá thể cùng loài hỗ trợ lẫn nhau trong các hoạt động sống như lấy thức ăn, chống lại kẻ thù, sinh sản...
1. Quan hệ hỗ trợ
- Ý nghĩa: Quan hệ hỗ trợ giữa các cá thể trong quần thể đảm bảo cho quần thể tồn tại một cách ổn định và khai thác được tối ưu nguồn sống của môi trường, làm tăng khả năng sống sót, sinh sản của các cá thể.
Các cây dựa vào nhau nên chống
được gió bão
Hút dưỡng chất tốt hơn, sinh trưởng nhanh, chịu hạn và chịu gió tốt hơn
Tiêu diệt được con mồi có kích
thước lớn hơn, tự vệ tốt hơn
Bắt được nhiều cá hơn
a. Nguyên nhân
- Khi mật độ cá thể của quần thể tăng lên quá cao, nguồn sống của môi trường không đủ cung cấp cho mọi cá thể trong quần thể.
2. Quan hệ cạnh tranh
a.Nguyên nhân:
b. Các hình thức:
+ Ở thực vật: Cạnh tranh giành ánh sáng, chất dinh dưỡng… → hiện tượng tự tỉa thưa
2. Quan hệ cạnh tranh
Hiện tượng tự tỉa thưa ở thưc vật .
Mật độ dày khi cây còn nhỏ
Mật độ thưa khi cây lớn
Sau vài năm
Các hình thức cạnh tranh ở động vật
Cá đực ký sinh trên cơ thể cái
Cá mập hổ cát mới nở ăn các trứng chưa nở
b. Các hình thức:
+ Ở thực vật:Cạnh tranh giành ánh sáng, chất dinh dưỡng… → hiện tượng tự tỉa thưa
+ Ở động vật: Tranh giành nơi ở, thức ăn, con đực(cái)…→ đánh nhau, ăn thịt lẫn nhau
→ mỗi nhóm bảo vệ 1 khu vực riêng hoặc 1 số cá thể buộc phải tách khỏi đàn…
c. Ý nghĩa
Nhờ cạnh tranh mà số lượng và sự phân bố của các cá thể trong quần thể duy trì ở mức phù hợp, đảm bảo sự tồn tại và phát triển ổn định cá thể trong quần thể.
→Cạnh tranh là đặc điểm thích nghi của quần thể sinh vật
Vận dụng hiểu biết về các mối quan hệ sinh thái trong trồng trọt, chăn nuôi như thế nào?
Chăn nuôi với số lượng vật nuôi phù hợp
B. Các con cá cùng ao.
C. Các con ong mật cùng tổ.
D. Các cây thông cùng một rừng.
CỦNG CỐ
B. Các con cá cùng ao.
C. Các con ong mật cùng tổ.
B. Các con cá cùng ao.
D. Các cây thông cùng một rừng.
C. Các con ong mật cùng tổ.
D. Các cây thông cùng một rừng.
B. Các con cá cùng ao.
C. Các con ong mật cùng tổ.
D. Các cây thông cùng một rừng.
B. Các con cá cùng ao.
C. Các con ong mật cùng tổ.
D. Các cây thông cùng một rừng.
Câu 1: Tập hợp sinh vật nào sau đây không phải là quần thể?
A. Cây cỏ gấu cùng bãi.
C. Các con ong mật cùng tổ.
D. Các cây thông cùng một rừng.
B. Các con cá cùng ao.
CỦNG CỐ
B. Các con cá cùng ao.
D. Quan hệ tương tác.
C. Đấu tranh sinh tồn.
B. Quan hệ hỗ trợ.
A. Quan hệ cạnh tranh.
Câu 2: Sự giúp đỡ nhau của các cá thể cùng quần thể trong kiếm ăn, sinh sản hay chống kẻ thù được gọi là?
CỦNG CỐ
B. Quan hệ hỗ trợ.
D. Có thiên tai.
C. Xuất hiện kẻ thù
B. Có nhiều cá thể.
A. Nguồn sống thiếu.
Câu 3: Sự cạnh tranh cùng loài ở quần thể diễn ra mạnh nhất khi ?
CỦNG CỐ
A. Nguồn sống thiếu.