KIỂM TRA BÀI
Nêu đặc điểm của ảnh tạo bởi thấu kính hội tụ?
Vật ở rất xa thấu kính: Ảnh nằm ở tiêu điểm.
d = 2f: Ảnh lớn bằng vật.
TIẾT 48 - 49: THẤU KÍNH PHÂN KÌ - ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
2. Các yếu tố quang học.
a. Trục chính.
O
b. Quang tâm.
- Giao của trục chính và thấu kính
- Tia tới qua quang tâm, tia ló truyền thẳng theo phương của tia tới.
c. Tiêu điểm.
- Tia tới song song với trục chính, tia ló kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm.
- Hai tiêu điểm đối xứng nhau qua quang tâm O.
d. Tiêu cự.
f = OF = OF’
TIẾT 48 - 49: THẤU KÍNH PHÂN KÌ - ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
2. Các yếu tố quang học.
a. Trục chính.
O
b. Quang tâm.
- Giao của trục chính và thấu kính
- Tia tới qua quang tâm, tia ló truyền thẳng theo phương của tia tới.
c. Tiêu điểm.
- Tia tới song song với trục chính, tia ló kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm.
- Hai tiêu điểm đối xứng nhau qua quang tâm O.
d. Tiêu cự.
f = OF = OF’
TIẾT 48 - 49: THẤU KÍNH PHÂN KÌ - ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Câu 1: Khoảng cách giữa hai tiêu điểm của thấu kính phân kì bằng
A. tiêu cự của thấu kính.
B. hai lần tiêu cự của thấu kính.
C. bốn lần tiêu cự của thấu kính.
D. một nửa tiêu cự của thấu kính.
Câu 2: Tia tới song song với trục chính một thấu kính phân kì, cho tia ló có đường kéo dài cắt trục chính tại một điểm cách quang tâm O của thấu kính 15 cm. Độ lớn tiêu cự của thấu kính này là:
A. 15 cm B. 20 cm C. 25 cm D. 30 cm
Câu 3: Thấu kính nào sau đây không phải thấu kính phân kì?
A. Thấu kính có hai mặt đều là mặt cầu lồi.
B. Thấu kính có một mặt phẳng, một mặt cầu lõm.
C. Thấu kính có hai mặt cầu lõm.
D. Thấu kính có một mặt cầu lồi, một mặt cầu lõm, độ cong mặt cầu lồi ít hơn mặt cầu lõm.
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
2. Các yếu tố quang học.
a. Trục chính.
O
b. Quang tâm.
- Giao của trục chính và thấu kính
- Tia tới qua quang tâm, tia ló truyền thẳng theo phương của tia tới.
c. Tiêu điểm.
- Tia tới song song với trục chính, tia ló kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm.
- Hai tiêu điểm đối xứng nhau qua quang tâm O.
d. Tiêu cự.
f = OF = OF’
TIẾT 48 - 49: THẤU KÍNH PHÂN KÌ - ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Câu 4: Dùng một thấu kính phân kì hứng ánh sáng mặt trời (chùm sáng song song) theo phương song song với trục chính của thấu kính. Thông tin nào sau đây là đúng?
A. Chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính.
B. Chùm tia ló là chùm song song.
C. Chùm tia ló là chùm phân kì.
D. Các thông tin A, B, C đều đúng.
Câu 5: Chiếu một tia sáng qua quang tâm của một thấu kính phân kì, theo phương không song song với trục chính. Tia sáng ló ra khỏi thấu kính sẽ đi theo phương nào?
A. Phương bất kì.
B. Phương lệch ra xa trục chính so với tia tới.
C. Phương lệch lại gần trục chính so với tia tới.
D. Phương cũ của tia tới..
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
2. Các yếu tố quang học.
a. Trục chính.
O
b. Quang tâm.
- Giao của trục chính và thấu kính
- Tia tới qua quang tâm, tia ló truyền thẳng theo phương của tia tới.
c. Tiêu điểm.
- Tia tới song song với trục chính, tia ló kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm.
- Hai tiêu điểm đối xứng nhau qua quang tâm O.
d. Tiêu cự.
f = OF = OF’
II - Ảnh tạo bởi thấu kính phân kì
1. Đặc điểm của ảnh tạo bởi TKPK
2. Vẽ ảnh: f = 12cm, d = 8cm.
I
Là ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật
B’
A’
Nhận xét: Ảnh luôn nằm trong khoảng tiêu cự.
TIẾT 48 - 49: THẤU KÍNH PHÂN KÌ - ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
2. Các yếu tố quang học.
a. Trục chính.
O
b. Quang tâm.
- Giao của trục chính và thấu kính
- Tia tới qua quang tâm, tia ló truyền thẳng theo phương của tia tới.
c. Tiêu điểm.
- Tia tới song song với trục chính, tia ló kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm.
- Hai tiêu điểm đối xứng nhau qua quang tâm O.
d. Tiêu cự.
f = OF = OF’
II - Ảnh tạo bởi thấu kính phân kì
1. Đặc điểm của ảnh tạo bởi TKPK
2. Vẽ ảnh: f = 12cm, d = 8cm.
Là ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật
B’
A’
Nhận xét: Ảnh luôn nằm trong khoảng tiêu cự.
I
TIẾT 48 - 49: THẤU KÍNH PHÂN KÌ - ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Câu 6: Ảnh ảo của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì giống nhau ở chỗ:
A. đều cùng chiều với vật
B. đều ngược chiều với vật
C. đều lớn hơn vật
D. đều nhỏ hơn vật
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
2. Các yếu tố quang học.
a. Trục chính.
O
b. Quang tâm.
- Giao của trục chính và thấu kính
- Tia tới qua quang tâm, tia ló truyền thẳng theo phương của tia tới.
c. Tiêu điểm.
- Tia tới song song với trục chính, tia ló kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm.
- Hai tiêu điểm đối xứng nhau qua quang tâm O.
d. Tiêu cự.
f = OF = OF’
II - Ảnh tạo bởi thấu kính phân kì
1. Đặc điểm của ảnh tạo bởi TKPK
2. Vẽ ảnh: f = 12cm, d = 8cm.
Là ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật
B’
A’
Nhận xét: Ảnh luôn nằm trong khoảng tiêu cự.
I
TIẾT 48 - 49: THẤU KÍNH PHÂN KÌ - ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Câu 7: Vật sáng AB được đặt vuông góc với trục chính tại tiêu điểm của một thấu kính phân kì. Nếu dịch chuyển vật lại gần thấu kính thì ảnh ảo của vật sẽ:
A. càng lớn và càng gần thấu kính.
B. càng nhỏ và càng gần thấu kính.
C. càng lớn và càng xa thấu kính.
D. càng nhỏ và càng xa thấu kính.
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
2. Các yếu tố quang học.
a. Trục chính.
O
b. Quang tâm.
- Giao của trục chính và thấu kính
- Tia tới qua quang tâm, tia ló truyền thẳng theo phương của tia tới.
c. Tiêu điểm.
- Tia tới song song với trục chính, tia ló kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm.
- Hai tiêu điểm đối xứng nhau qua quang tâm O.
d. Tiêu cự.
f = OF = OF’
II - Ảnh tạo bởi thấu kính phân kì
1. Đặc điểm của ảnh tạo bởi TKPK
2. Vẽ ảnh: f = 12cm, d = 8cm.
Là ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật
B’
A’
Nhận xét: Ảnh luôn nằm trong khoảng tiêu cự.
I
TIẾT 48 - 49: THẤU KÍNH PHÂN KÌ - ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Câu 8: Trong các thông tin dưới đây, thông tin nào không phù hợp với thấu kính phân kì?
A. Vật đặt trước thấu kính cho ảnh ảo.
B. Ảnh và vật luôn cùng chiều.
C. Ảnh luôn lớn hơn vật
D. Ảnh nằm gần thấu kính hơn so với vật.
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
2. Các yếu tố quang học.
a. Trục chính.
O
b. Quang tâm.
- Giao của trục chính và thấu kính
- Tia tới qua quang tâm, tia ló truyền thẳng theo phương của tia tới.
c. Tiêu điểm.
- Tia tới song song với trục chính, tia ló kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm.
- Hai tiêu điểm đối xứng nhau qua quang tâm O.
d. Tiêu cự.
f = OF = OF’
II - Ảnh tạo bởi thấu kính phân kì
1. Đặc điểm của ảnh tạo bởi TKPK
2. Vẽ ảnh: f = 12cm, d = 8cm.
Là ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật
B’
A’
3. Tính độ cao của ảnh: f = 12cm, OA = 8cm, AB = 6mm.
Nhận xét: Ảnh luôn nằm trong khoảng tiêu cự.
 
 
 
 
I
 
 
Từ (1) và (2) ta có:
 
 
(3)
Từ (1) và (3) =>
A’B’ = 0,36cm = 3,6mm
TIẾT 48 - 49: THẤU KÍNH PHÂN KÌ - ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
2. Các yếu tố quang học.
a. Trục chính.
O
b. Quang tâm.
- Giao của trục chính và thấu kính
- Tia tới qua quang tâm, tia ló truyền thẳng theo phương của tia tới.
c. Tiêu điểm.
- Tia tới song song với trục chính, tia ló kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm.
- Hai tiêu điểm đối xứng nhau qua quang tâm O.
d. Tiêu cự.
f = OF = OF’
II - Ảnh tạo bởi thấu kính phân kì
Là ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật
B’
A’
Ảnh luôn nằm trong khoảng tiêu cự.
 
 
 
 
I
 
 
Từ (1) và (2) ta có:
 
 
(3)
Từ (1) và (3) =>
A’B’ = 0,36cm = 3,6mm
VỀ NHÀ:
Xem lại nội dung bài học.
Làm bài tập 45.1-45.2 và 45.3 – SBT, tr 91.

TIẾT 48 - 49: THẤU KÍNH PHÂN KÌ - ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ