Trường PTDTNT Trùng Khánh

Giáo viên: Hà Thị Yến
Trường
2. Từ 1 điểm sáng S trước TKHT, hãy vẽ ba tia sáng đặc biệt đi qua thấu kính.
Trả lời câu hỏi bài cũ
1. Trình bày đường truyền 3 tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ.
Tia tới qua quang tâm thì tia ló truyền thẳng
Tia tới song song trục chính thì tia ló qua tiêu điểm
Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song trục chính
I
H
S’
Đặt TKHT gần trang sách, nhìn vào TK, nêu hình ảnh dòng chữ qua thấu kính.
Hình ảnh dòng chữ trong thấu kính lớn hơn nhìn vào trang sách.

Hình ảnh các dòng chữ thay đổi như thế nào khi ta từ từ dịch chuyển thấu kính ra xa trang sách?
BÀI 43 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TAO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
Tiết 49:
I- ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ:
Thí nghiệm:
Bố trí thí nghiệm như hình 43.2:
Vật và màn đều đặt vuông góc với trục chính của TKHT
C1: Đặt vật ở xa thấu kính và màn ở sát thấu kính. Từ từ dịch chuyển màn ra xa thấu kính cho đến khi ảnh xuất hiện rõ nét trên màn, đó là ảnh thật. Ảnh thật này cùng chiều hay ngược chiều so với vật? Lớn hay nhỏ hơn vật?
Ảnh ngược chiều với vật, nhỏ hơn vật
a) Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự.
C2: Dịch chuyển vật lại gần thấu kính hơn. Tiến hành thí nghiệm tương tự như trên. Có thu được ảnh trên màn nữa không? Ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược chiều với vật? Lớn hay nhỏ hơn vật?
Ảnh ở trên màn, là ảnh thật, ngược chiều với vật, lớn hơn vật
a) Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự.
C3: Hãy chứng tỏ rằng không thu được ảnh trên màn chắn. Hãy quan sát ảnh của vật qua thấu kính và cho biết đó là ảnh thật hay ảnh ảo, cùng chiều hay ngược chiều, lớn hơn hay nhỏ hơn vật?
Trả lời:
Di chuyển màn sau thấu kính từ từ ra xa, không có vị trí nào thu được ảnh của vật trên màn.
b) Đặt vật trong khoảng tiêu cự.
Là ảnh ảo, cùng chiều và lớn hơn vật.
Nhận xét:
Vật ở rất xa TK
Ảnh thật
Ngược chiều
Nhỏ hơn vật
d >2f
Ảnh thật
Ngược chiều
Lớn hơn vật
f < d < 2f
Ảnh thật
Ngược chiều
d < f
Ảnh ảo
Cùng chiều
Lớn hơn vật
Nhỏ hơn vật
Nhận xét:
Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh thật, ngược chiều với vật. Khi vật đặt rất xa thấu kính thì ảnh thật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự
Vật đặt trong khoảng tiêu cự cho ảnh ảo, lớn hơn vật và cùng chiều với vật
Một điểm sáng nằm ngay trên trục chính ở rất xa thấu kính, cho ảnh tại tiêu điểm của thấu kính. Chùm tia phát ra từ điểm sáng này chiếu tới mặt thấu kính được coi là chùm song song với trục chính của thấu kính.
Vật đặt vuông góc với trục chính của thấu kính cho ảnh cũng vuông góc với trục chính.
CHÚ Ý
S là một điểm sáng được đặt trước thấu kính hội tụ. Chùm sáng từ S phát ra sau khi khúc xạ ra qua thấu kính cho chùm tia ló hội tụ tại một điểm S’ (ảnh của S).
Để xác định vị trí ảnh S’ của S ta làm thế nào?
II- CÁCH DỰNG ẢNH:
1. Dựng ảnh S’ của điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ:
Để xác định vị trí ảnh S’, từ S vẽ đường truyền của hai trong ba tia sáng đặc biệt.
I
S’
I
H
S’
H
S’
a. Trường hợp 1:
Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự (d > f)
B’
A’
b. Trường hợp 2:
Vật đặt trong khoảng tiêu cự (dB’
A’
I
2. Dựng ảnh của một vật sáng AB tạo bởi thấu kính hội tụ:AB
III- VẬN DỤNG
AB = h = 1cm
OA = d = 36cm
OF=OF’= f = 12cm
A’B’ = h’=? cm
C6.
Mà OI = AB
A’O = 18cm
Giải:
(1)
(2)
(3)
Từ (1), (2), (3) =>
Hay:
Thay vào (1) ta có: A’B’ = h’ = 0,5cm
AB = h = 1cm
OA = d = 8cm
OF=OF’= f = 12cm
A’B’ = h’=? cm
C6.
I
Mà OI = AB
A’O = 18cm
Giải:
(1)
(2)
(3)
Từ (1), (2), (3) =>
Hay:
Thay vào (1) ta có: A’B’ = h’ = 0,5cm
C7. Trả lời câu hỏi nêu ra ở phần mở bài?
Khi dịch chuyển thấu kính từ từ ra xa trang sách, ảnh của dòng chữ quan sát qua thấu kính cùng chiều và to hơn dòng chữ thật trên trang sách. Đó là ảnh ảo tạo bởi TKHT
Khi dịch chuyển thấu kính ra xa một khoảng cách nhất định nào đó (vật ở ngoài khoảng tiêu cự của thấu kính), ta không nhìn thấy ảnh của vật trong thấu kính nữa.
Vật đặt ở vị trí nào thì thấu kính hội tụ cho ảnh thật?
Câu hỏi 1:

Thấu kính hội tụ cho ảnh thật nhỏ hơn vật khi:
Câu hỏi 2:

Khi nào thấu kính hội tụ cho ảnh ảo?
Câu hỏi 3:

Ảnh ảo của thấu kính hội tụ có tính chất gì?
Câu hỏi 4:

DẶN DÒ:
Học thuộc ghi nhớ của bài
Làm các bài tập 42-43.1 đến 42-43.4 sgk trang 50;51
Chuẩn bị bài học mới “ thấu kính phân kỳ”
Lưu ý : xem thấu kính phân kỳ khác thấu kính hội tụ ở những điểm nào
see you again
Bài học kết thúc kính chúc các thầy cô giáo sức khỏe,
chúc các em chăm ngoam học giỏi!