KIỂM TRA BÀI CŨ
1- Trật tự từ là gì?
a- Là các từ ngữ có mặt trong một câu.
b-Là trình tự sắp xếp các từ trong một chuỗi lời nói.
c-Là các từ trong một ngôn ngữ.
d-Là các từ ngữ có mặt trong một đoạn văn.
2-Câu:”Lom khom dưới núi tiều vài chú́” bộ phận nào được thay đổi trật tự?
a-Chủ ngữ.
b- Vị ngữ.
c- Phụ ngữ sau của cụm danh từ.
d-Phụ ngữ sau của cụm động từ.
O
O
Không cùng bình diện.
Bài tập
Đó chính là lỗi diễn đạt. Vậy vì sao lại có hiện tượng diễn đạt như vậy????
3. Cách sửa :
- Sử dụng từ chính xác, độc đáo, đúng chỗ là một trong những yếu tố quyết định để có cách diễn đạt hay.
- Tích lũy vốn từ phong phú, khi viết phải có ý thức lựa chọn từ ngữ phù hợp: Dùng từ đúng lúc, đúng chỗ, Khi không nắm chắc nghĩa của từ, tốt nhất không nên dùng.
Tiết 127- Tiếng Việt CHỮA LỖI DIỄN ĐẠT (LỗI lô-gic)
I. Lỗi diễn đạt –Lỗi lô-gic
?Thế nào là lỗi diễn đạt” Những lỗi diễn đạt thường gặp? Chữa như thế nào?
1. Lỗi diễn đạt
 - Lỗi diễn đạt là lỗi sử dụng ngôn ngữ, tư duy của người nói
- Lo-gic là trật tự chặt chẽ tất yếu giữa các hiện tượng lập luận, giữa các thành phần câu, các từ ngữ trong câu.
2. Những lỗi thường gặp
Viết sai chính tả, dùng từ sai chuẩn mực, sử dụng từ không đúng nghĩa, không hợp phong cách, hiện tượng lặp từ, thừa từ nhiều, sử dụng từ mang màu sắc địa phương.
   a. Chúng em đã giúp các bạn học sinh những vùng bị bão lụt quần áo, giày dép và nhiều đồ dùng học tập khác





    
   ⇒ A, B không cùng loại; B không phải là từ có phạm vi nghĩa rộng hơn từ ngữ A
   Sửa lại: Chúng em đã giúp các bạn học sinh những vùng bị bão lụt quần áo, giày dép và nhiều đồ dùng sinh hoạt khác.
   Kết luận: Khi viết câu có kiểu kết hợp "A và B khác" thì A và B phải cùng loại trong đó B là từ ngữ có nghĩa rộng, A là từ ngữ có nghĩa hẹp.
   
Tiết 127- Tiếng Việt CHỮA LỖI DIỄN ĐẠT (LỗI lô-gic)
I. Lỗi diễn đạt –Lỗi lô-gic
II. Những lỗi diẽn đạt liên quan đến lô –gic
1. Ví dụ: Các ví dụ a,b,c,d,e,g,h …
 b. Trong thanh niên nói chung và trong bóng đá nói riêng, niềm say mê là nhân tố quan trọng dẫn đến thành công






    ⇒ A, B không cùng loại; A không phải là từ có phạm vi nghĩa rộng hơn từ ngữ B
   Sửa lại: Trong thanh niên núi chung và trong sinh viên núi riêng, niềm say mê là nhân tố quan trọng dẫn đến thành công
   Kết luận: Khi viết câu có kiểu kết hợp A nói chung và B nói riêng thì A phải là từ ngữ có nghĩa rộng hơn từ ngữ B
Tiết 127- Tiếng Việt CHỮA LỖI DIỄN ĐẠT (LỗI lô-gic)
I. Lỗi diễn đạt –Lỗi lô-gic
II. Những lỗi diẽn đạt liên quan đến lô –gic
1. Ví dụ: Các ví dụ a,b,c,d,e,g,h …
c. Lão Hạc, Bước đường cùng và Ngô Tất Tố đã giúp chúng ta hiểu sâu sắc thân phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám 1945.
    ⇒ C (Ngô Tất Tố) – tên tác giả không cùng trường từ vựng với A (Lão Hạc), B (Bước đường cùng) – tên tác phẩm
   Sửa lại: Lão Hạc, Bước đường cùng và Tắt đèn đã giúp chúng ta hiểu sâu sắc thân phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám 1945.
   Kết luận: Khi viết câu có kiểu kết hợp A, B và C (các yếu tố có quan hệ đẳng lập) thì A, B, C phải là những từ ngữ thuộc cùng 1 trường từ vựng, biểu thị những khái niệm thuộc cùng một phạm trù.
  d. Em muốn trở thành một người trí thức hay một bác sĩ ?
   A (trí thức)-giai cấp bao hàm B (bác sĩ) – nghề nghiệp
   Sửa lại: Em muốn trở thành một người trí thức hay một thủy thủ ?
   Kết luận: Khi viết kiểu câu hỏi lựa chọn A hay B thì A không bao hàm B và B cũng không bao hàm A
Tiết 127- Tiếng Việt CHỮA LỖI DIỄN ĐẠT (LỗI lô-gic)
I. Lỗi diễn đạt –Lỗi lô-gic
II. Những lỗi diẽn đạt liên quan đến lô –gic
1. Ví dụ: Các ví dụ a,b,c,d,e,g,h …
e. Bài thơ không chỉ hay về nghệ thuật mà còn sắc sảo về ngôn từ.
   A (nghệ thuật) bao hàm B (ngôn từ)
   Sửa lại: Bài thơ không chỉ hay về nghệ thuật mà còn sắc sảo về nội dung.
   Kết luận: Khi viết câu có kiểu kết hợp không chỉ A mà còn B thì A và B không có quan hệ nghĩa rộng- hẹp với nhau
g. Trên sân ga chỉ còn lại hai người. Một người thì cao gầy, còn một người thì mặc áo ca rô.
 A (cao gầy) – hình dáng không đối lập đặc trưng với B (áo ca rô) –Trang phục
 Sửa lại: Trên sân ga chỉ còn lại hai người. Một người thì cao gầy, còn một người thì lùn và mập
Kết luận: Khi miêu tả các dấu hiệu đặc trưng phải được biểu thị bằng những từ ngữ thuộc cùng một trường từ vựng, đối lập nhau trong phạm vi một phạm trù.
Tiết 127- Tiếng Việt CHỮA LỖI DIỄN ĐẠT (LỗI lô-gic)
I. Lỗi diễn đạt –Lỗi lô-gic
II. Những lỗi diẽn đạt liên quan đến lô –gic
1. Ví dụ: Các ví dụ a,b,c,d,e,g,h …
 h. Chị Dậu rất cần cù và chịu khó nên chị rất mực yêu thương chồng con.
 A(cần cù và chịu khó) không có mối quan hệ nhân quả “nên” với B (yêu thương chồng con).
   Chị Dậu rất cần cù ,chịu khó và rất mực yêu thương chồng con.
k. Hút thuốc lá vừa có hại cho sức khoẻ, vừa làm giảm tuổi thọ của con người
   A (hại cho sức khỏe) cùng một phạm trù với B (giảm tuổi thọ)
   Sửa lại: Hút thuốc lá vừa có hại cho sức khoẻ, vừa tốn kém về tiền bạc.
   Kết luận: Khi dùng cặp quan hệ từ vừa A - vừa B thì A, B
?Có những lỗi diễn đạt nào liên quan đến lô –gic?
Tiết 127- Tiếng Việt CHỮA LỖI DIỄN ĐẠT (LỗI lô-gic)
I. Lỗi diễn đạt –Lỗi lô-gic
II. Những lỗi diẽn đạt liên quan đến
lô –gic
1. Ví dụ: Các ví dụ a,b,c,d,e,g,h …
2. Nhận xét
- Kết hợp từ ngữ không cùng loại (A khác B)
- Dùng tù không cùng cấp độ khái quát (A không khái quát B)
- Viết câu có chủ gữ, vị ngữ không có quan hệ
- Sử dụng các từ không thuộc một trường từ
- Sử dụng vế câu không có mối quan hệ , dung cặp quan hệ từ không phù hợp
III. Bài tập
a/Tố Hữu là một nhà thơ lớn vì ông ho?t d?ng Cỏch m?ng thời thơ ấu.
*Lỗi: Hai vế là qhệ nhân quả nối với nhau bởi từ "vì". Phần nguyên nhân giải thích không phù hợp với khỏch quan
*Chữa: T? H?u là .lớn vì ông là một tài năng lớn, lại đuược rèn luyện trong cuộc đấu tranh Cỏch mangh
b/HS không đưuợc uống ruượu và hút thuốc lá
*Lỗi: nghĩa của vế thứ 2 không rõ.
*Chữa: HS không đuược uống ruượu và không đưuợc hút thuốc lá.
Bài tập: Nhận diện các lỗi diễn
đạ và chữa lại cho các tường hợp sau
c/ Gần truưa, đưuờng phố tấp nập, xe cộ ngưuợc xuôi càng ngày càng thưua dần.
*Lỗi: Từ "tấp nập" không phù hợp với ND của câu.
d/Các bạn ấy rất yêu văn nghệ và cả đi dã ngoại nữa.
*Lỗi: văn nghệ và dã ngoại không thuộc cùng một trường từ vựng, không biểu thị những khái niệm thuộc cùng một phạm trù.
Ch?a: Các bạn ấy rất yêu van nghệ và cả thể thao n?a.
Ch?a: Gần trưua, đưuờng phố vắng vẻ, xe cộ nguược xuôi càng ngày càng thua dần.
Bài tập về nhà
-Hoàn thành BT SGK. Sửa những lỗi diễn đạt mắc phải trong bài vi?t TLV
-Chuẩn bị Ki?m tra cu?i h?c kỡ