BÀI 2:
LIPIT
I. KHÁI NIỆM
THẾ NÀO LÀ LIPIT?
Lipit là những hợp chất hữu cơ có trong tế bào sống, không tan trong nước nhưng tan nhiều trong dung môi hữu cơ không phân cực.
Lipit đơn giản nhất là chất béo.
II. CHẤT BÉO
1. Khái niệm:
Chất béo là trieste của glixerol và axit béo
Tên gọi chung là triglyxerit hay triaxylglixerol
Axit béo: là axit đơn chức có mạch C dài, không phân nhánh
Axit béo no: CnH2n+1COOH
n = 15, 17
C15H31COOH
C17H35COOH
Axit panmitic
Axit stearic
Axit béo không no:
C17H33COOH
Axit oleic
CÔNG THỨC CHUNG
Nếu R1, R2,R3 = R ta có:
CTC: C3H5(OCOR)3
MÔ HÌNH CẤU TẠO CHẤT BÉO:
MỘT SỐ ĐỘNG THỰC VẬT CÓ THÀNH PHẦN CHÍNH LÀ CHẤT BÉO?
MỠ:
DẦU:
Bò, gà, lợn, vịt……
Dừa, lạc( đậu phộng), vừng( mè), dầu oliu
thân cây và quả oliu
2. Lý tính:
Trạng thái:
Tính tan:
Lỏng:
Rắn :
R: không no
R: no
+ H2, Ni, to
Không tan trong nước, tan trong benzen, hexen, Clorofom CHCl3...
3. Hóa tính:
Cấu tạo giống este nên tính chất của lipit giống như este
a. Phản ứng thủy phân:
PHẢN ỨNG XÀ PHÒNG HÓA: SẢN XUẤT XÀ PHÒNG.
b. Phản ứng cộng trên R:
4. Ứng dụng:
Chất béo là thức ăn quan trọng của con người.
Là nguồn dinh dưỡng quan trong và cung cấp năng lượng đáng kể cho cơ thể hoạt động.
Sản xuất xà phòng và glixerol, còn dùng để sản xuất thực phẩm khác: mì ăn liền, đồ hộp...
Chất béo chưa sử dụng hết sẻ tích lủy ở mô mỡ
Chất béo bị oxi hóa thành CO2 và nước và giải phóng năng lượng cho cơ thể hoạt động.
Động vật hít O2 thở ra CO2 và thực vật thì ngược lại.
THE END