LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI
( TIẾP THEO )
PHẦN 1
CÁC NƯỚC CHÂU Á, CHÂU PHI
VÀ KHU VỰC MĨ LA TINH
( TK XIX - ĐẦU TK XX )
CHƯƠNG I
Tiết 1- Bài 1: NHẬT BẢN
NỘI DUNG
1. Tình hình Nhật Bản từ đầu thế kỉ XIX đến trước năm 1868
2. Cuộc Duy tân Minh Trị
3. Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
1. Tình hình Nhật Bản từ đầu thế kỉ XIX đến trước năm 1868
- Kinh tế:
+ NN lạc hậu
+ Mầm mống kinh tế TBCN đã hình thành và phát triển nhanh chóng
TẦNG LỚP NÔNG DÂN
Một tiệm buôn ở Yokohama
- Chính trị:
+ Vẫn là một nước phong kiến.
+ Thiên Hoàng giữ vị trí tối cao nhưng quyền hành thực tế lại thuộc về Tướng Quân.
Tu?ng qu�n
(Shogun)
Lâu đài của Shogun
Tầng lớp võ sĩ Samurai
Tầng lớp Đaimyo
Thiên hoàng > Các tầng lớp nhân dân > < CĐPK lạc hậu.
Đô đốc Mathew Perry

Xã hội: mâu thuẫn xã hội gay gắt
Các nước ĐQ, trước tiên là Mĩ đe dọa xâm lược Nhật Bản


NHẬT BẢN TRƯỚC
1868
Kinh tế
Tác động bên
ngoài
Chính trị
Xã hội
Khủng hoảng, suy yếu
Theo em, Nhật Bản
chọn con đường nào
để đưa
Nhật Bản phát triển?
2. Cuộc duy tân Minh Trị
Tokugawa Keiki ( Đức Xuyên ), Shogun thứ 15 và cuối cùng của dòng họ Tokugawa
Thiên Hoàng
Minh Trị
(1852 – 1912)
-1/1868, Thiên hoàng Minh Trị lên ngôi đã tiến hành một loạt cải cách tiến bộ
* Nội dung cuộc Duy tân Minh Trị:
LĨNH
VỰC
NỘI DUNG
Chính
trị
+ xác lập quyền thống trị của quý tộc, tư sản
+ Ban hành Hiến pháp năm 1889
+ Thiết lập chế độ QCLH
THIÊN HOÀNG
MINH TRỊ
CHÍNH PHỦ
( Thủ tướng + 12 bộ)
TÒA THƯỢNG THẨM
VIỆN KIỂM SÁT
Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước
QUỐC HỘI
Thượng viện
Do Thiên Hoàng chọn
Hạ viện
Bầu cử hạn chế
Ban bố Hiến pháp năm 1889
LĨNH
VỰC
NỘI DUNG
Chính
trị
Kinh
tế
- Thống nhất thị trường, tiền tệ
Phát triển kinh tế TBCN ở nông thôn
Xây dựng cơ sở hạ tầng, đường sá, cầu cống,…
Nhà ga và đường tàu trên đường sắt đầu tiên được khánh thành năm 1872
Hình ảnh một góc đô thị ở Nhật Bản
LĨNH
VỰC
NỘI DUNG
Chính
trị
- Thi hành hính sách GD bắt buộc
Chú trọng nội dung KH-KT
- Cử HS ưu tú đi du học ở phương Tây
Giáo dục
Kinh
tế
Học sinh Nhật Bản thời Minh Trị
LĨNH
VỰC
NỘI DUNG
Chính trị
Giáo dục
Kinh tế
Quân sự 
Tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương Tây.
- Thực hiện chế độ nghĩa vụ quân sự
Phát triển công nghiệp quốc phòng.
Kotetsu, tàu sắt đầu tiên của Nhật 1869
Nhật Hoàng quan sát cuộc tập trận của lực lượng Hải quân
Mở đường cho KT TBCN phát triển, đưa Nhật trở thành nước tư bản phát triển hùng mạnh ở Châu Á.
* Ý nghĩa, vai trò :
=> Giúp NB thoát khỏi số phận thuộc địa.
- Tạo những biến đổi xã hội sâu rộng trên các lĩnh vực, có ý nghĩa như một cuộc CMTS.
3. Nhật Bản chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc.

- Kinh tế:
+ Các công ty độc quyền ra đời Mitxưi, Mitsubisi... Chi phối đời sống kinh tế chính trị của Nhật Bản. 
Tàu chiến Matsushima
- Chính trị
- Thi hành chính sách xâm lược và bành trướng:
Chiến tranh Đài Loan (1874)
Chiến tranh Trung – Nhật (1894 – 1895)
Chiến tranh Nga – Nhật ( 1904 – 1905 )
Nhật Bản trở thành nước đế quốc
NHẬT BẢN 1812
Triều Tiên 1910
Sơn Đông 1914
Đài Loan 1895
Xakhalin 1905
Chiến tranh
Nga - Nhật
Chiến tranh
Nga - Nhật
LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm sau

Câu 1: Cuộc cải cách ở Nhật Bản đầu năm 1868 do ai thực hiện:
A. Sô- gun. B. Ti-lắc. C. Minh Trị D. Tôn Trung Sơn.
Câu 2: Trong cải cách về chính trị ở Nhật, chế độ gì được thiết lập:
A. Quân chủ chuyên chế. B. Cộng hòa. C. Quân chủ. D. Quân chủ Lập hiến.
Câu 3: Chính phủ Nhật thi hành chính sách giáo dục
A. bắt buộc. B. tự nguyện C. cả a,b đúng. D. cả a,b sai.
Câu 4: Quân đội Nhật được tổ chức, huấn luyện theo kiểu:
A. Phương Đông. B. Phương Bắc. C. Phương Tây. D. Phương Nam.
Câu 5: Cuộc Duy tân Minh Trị tiến hành trên những lĩnh vực nào:
A. kinh tế, quân sự. B. chính trị. C. văn hóa, giáo dục. D. tất cả các lĩnh vực
Câu 6: Cuộc Duy tân Minh Trị có ý nghĩa:
A. là cuộc cách mạng vô sản B. như một cuộc cách mạng tư sản
C. là cuộc cách mạng tư sản không triệt để D. là cuộc cách mạng tư sản triệt để
Câu 7: Đặc điểm riêng của chủ nghĩa đế quốc Nhật là:
A. chủ nghĩa đế quốc thực dân B. chủ nghĩa đế quốc quân phiệt hiếu chiến
C. chủ nghĩa đế quốc phong kiến quân phiệt D. chủ nghĩa đế quốc cho vay lãi
Câu 8: Cuộc Duy tân Minh Trị là cuộc cải cách
A. tiến bộ. B. còn nhiều hạn chế. C. chưa toàn diện D. chưa triệt để
Câu 9: Cải cách Minh Trị đã xác lập quyền thống trị của các giai cấp:
tư sản, vô sản. B. quí tộc, tư sản. C. tư sản, địa chủ D. quí tộc, địa chủ
Vận dụng và mở rộng
Vai trò của cải cách giáo dục đối với sự phát triển Nhật Bản lúc bấy giờ?


2. Việt Nam học hỏi được những kinh nghiệm gì từ sự phát triển kinh tế - xã hội của Nhật Bản?
Vận dụng và mở rộng
Vai trò của cải cách giáo dục đối với sự phát triển Nhật Bản lúc bấy giờ?


2. Việt Nam học hỏi được những kinh nghiệm gì từ sự phát triển kinh tế - xã hội của Nhật Bản?