CÁCH VIẾT VĂN TẢ CẢNH
I. Phương pháp làm bài:
* Bước 1: Xác định đối tượng miêu tả : cảnh gì? Ở đâu? Cảnh đó có từ bao giờ?…
* Bước 2: Quan sát đối tượng miêu tả.
- Chọn vị trí quan sát thuận tiện nhất để nắm bắt được những chi tiết, đặc điểm cơ bản quan trọng của cảnh.
- Người quan sát có thể là người trong cuộc (người trực tiếp tham gia) hoặc là người trực tiếp chứng kiến.
- Quam sát bằng mắt nhìn, tai nghe và kết hợp các giác quan khác.
- Lưu ý đến các yếu tố: màu sắc, hình ảnh, âm thanh có hoà hợp với nhau không?
*Bước 3: Lập dàn ý.
*Bước 4: Viết một bài văn hoàn chỉnh.
* Dàn bài chung:
Mở bài: – Giới thiệu cảnh định tả (ngôi nhà, trường học, vườn hoa,…).
– Cảnh đó ở đâu? Em tả nó vào thời điểm nào? Em có tham gia chứng kiến cảnh đó?…
Thân bài:
– Tả quang cảnh chung, cảm tưởng chung về cảnh.
– Tả từng bộ phận của cảnh ( theo trình tự hợp lí từ ngoài vào trong hoặc từ trên xuống dưới,…).
+ Chọn tả những nét tiêu biểu nhất, xác định trung tâm của cảnh  cần miêu tả là gì?
+ Chú ý tả đường nét, màu sắc của cảnh vật. Sự liên quan giữa cảnh vật ấy với cảnh vật xung quanh nó.
+ Tả người, vật gắn với cảnh (nếu có).
– Tình cảm, thái độ của người tả.
Kết bài: - Nêu cảm nghĩ của người viết trước cảnh được tả.
II. Bài tập thực hành:
Bài tập 1. Đọc kĩ đoạn văn sau và trả lời câu hỏi
Buổi Buổi sớm nắng sáng. Những cánh buồm nâu trên biển được nắng chiếu vào hồng rực lên như đàn bướm múa lượn giữa trời xanh.
Lại đến một buổi chiều gió mùa đông bắc vừa dừng. Biển lặng đỏ đục, đầy như mâm bánh đúc, loáng thoáng những con thuyền như những hạt lạc ai ai đem rắc lên trên...

Vẻ đẹp của biển được nhà văn Vũ Tú nam miêu tả theo trình tự nào? Trình tự miêu tả đó có tác dụng như thế nào?
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào là chủ yếu để miêu tả vẻ đẹp của biển? Hãy ghi lại những câu văn có sử dụng biện pháp nghệ thuật đó?
Đáp án
Vẻ đẹp của biển được nhà văn Vũ Tú nam miêu tả theo trình tự thời gian trong ngày (sáng/ chiều)
- Tác dụng: giúp người đọc hình dung được vẻ đẹp phong phú, độc đáo của biển cả thay đổi theo các thời điểm trong ngày một cách cụ thể, sống động.
2. Đoạn văn trên sử dụng chủ yếu biện pháp nghệ thuật so sánh để miêu tả vẻ đẹp của biển.
Các câu văn sử dụng biện pháp nghệ thuật so sánh
+ Những cánh buồm nâu trên biển được nắng chiếu vào hồng rực lên như đàn bướm múa lượn giữa trời xanh.
+ Biển lặng đỏ đục, đầy như mâm bánh đúc, loáng thoáng những con thuyền như những hạt lạc ai ai đem rắc lên trên.
II. Bài tập thực hành:
Bài tập 2. Với đề bài “Tả cảnh buổi sang trên quê hương em”, hãy điền từ ngữ thích hợp để tạo thành các câu văn tả cảnh có sử dụng nghệ thuật nhân hóa phù hợp.
a, Đằng đông, chân trời………….một tấm khan voan màu hồng rực.
quàng
b, Khi chú gà trống thức dậy và cất tiếng gáy vang….mặt trời…..nhô lên phía chân trời.
1. ông; 2. chậm chạp
c, Cả xóm làng…..chuẩn bị chào đón một ngày mới.
bừng tỉnh giấc
d, Những hàng cây…… những làn gió mát lành.
vui tươi đón chào
e, Những chú ong…..đã bay đi kiếm nhụy hoa.
siêng năng, chăm chỉ
g, Những chú trâu….đã theo các bác nông dân ra đồng làm việc.
hiền lành
II. Bài tập thực hành:
Bài tập 3: Từ những câu văn ở bài tập 2, em hãy viết một đoạn văn tả cảnh buổi sáng trên quê hương em.
Bài tập 2. Với đề bài “Tả cảnh buổi sáng trên quê hương em”, hãy điền từ ngữ thích hợp để tạo thành các câu văn tả cảnh có sử dụng nghệ thuật nhân hóa phù hợp.
a, Đằng đông, chân trời quàng một tấm khan voan màu hồng rực.
b, Khi chú gà trống thức dậy và cất tiếng gáy vang ông mặt trời chậm chạp nhô lên phía chân trời.
c, Cả xóm làng bừng tỉnh giấc chuẩn bị chào đón một ngày mới.
d, Những hàng cây vui tươi đón chào những làn gió mát lành.
e, Những chú ong siêng năng, chăm chỉ đã bay đi kiếm nhụy hoa.
g, Những chú trâu hiền lành đã theo các bác nông dân ra đồng làm việc.
II. Bài tập thực hành:
Bài tập 4: Đọc đoạn thơ trong bài “Mưa” của tác giả Trần Đăng Khoa.
Sắp mưa
Sắp mưa
Những con mối
Bay ra
Mối trẻ
Bay cao
Mối già
Bay thấp
Gà con
Rối rít tìm nơi
Ẩn nấp
Ông trời
Mặc áo giáp đen
Ra trận
Muôn nghìn cây mía
Múa gươm
Kiến
Hành quân
Đầy đường
Lá khô
Gió cuốn
Bụi bay
Cuồn cuộn…
a, Đoạn thơ trên tả cảnh gì?
b, Trong cảnh đó có những sự vật nào được miêu tả?
c, Miêu tả cảnh đó bằng nghệ thuật gì? Hãy chỉ rõ?
d, Dựa vào đoạn thơ em hãy viết đoạn văn miêu tả cảnh trước cơn mưa.