1
Nguyễn Trung Thành
RỪNG XÀ NU
GV: Ngô Thủy
Nội dung
4
Tìm hiểu chung
1
2
3
5
Hình tượng rừng Xà nu
Hình tượng con người Tây Nguyên
Tổng kết
Trao đổi```
GV: Ngô Thủy
I. Tìm hiểu chung
2
Tên khai sinh Nguyễn Văn Báu

1. Tác giả:
Sinh 1932 tại Quảng Nam.
1
GV: Ngô Thủy
Năm 2000 được tặng giải thưởng Nhà nước về VHNT.
Tác phẩm chính: Đất nước đứng lên, Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc, Đất Quảng...
GV: Ngô Thủy
Hoàn cảnh
ra đời
Mỹ đổ bộ quân ào ạt vào miền Nam và tiến hành đánh phá ác liệt miền Bắc
Cả nước sục sôi đánh Mỹ
Xuất xứ
Đề tài
Lần đầu ra mắt trên tạp chí “Văn nghệ quân giải phóng Trung trung Bộ”
In trong tập “ Trên quê hương những Anh hùng Điện Ngọc”
Sự nổi dậy của buôn làng TN trước 1960
Cuộc chiến đấu giải phóng quê hương của các dân tộc ở Tây Nguyên trong cuộc kháng chiến chống Mỹ
2. Tác phẩm “Rừng xà nu”
GV: Ngô Thủy
Chủ đề
Ca ngợi phẩm chất anh hùng bất khuất của người dân Tây Nguyên trong cuộc chiến đấu chống Mỹ.
6
Cốt truyện:
- Truyện lồng trong truyện:
+ Cuộc đời Tnú
+ Cuộc nổi dậy của buôn làng Xô Man. Trải ra trong xung đột quyết liệt một mất một còn: Nhân dân TN- Mỹ Diệm
GV: Ngô Thủy
3. Tóm tắt truyện
Cây xà nu gắn bó với người Xô Man, Tnú mồ côi từ nhỏ, cùng Mai nuôi, giấu cán bộ, học chữ, làm liên lạc. Bị giặc bắt, tra tấn, Tnú vẫn không khai, ba năm sau vượt ngục về làng, anh trở thành người lãnh đạo thanh niên đánh giặc. Bọn giặc tra tấn vợ con anh đến chết, đốt mười ngón tay Tnú bằng nhựa cây xà nu. Cụ Mết cùng dân làng nổi dậy cứu anh. Tnú đi bộ đội, sau ba năm về làng, cụ Mết kể cuộc đời anh cho dân làng nghe.
7
GV: Ngô Thủy
Cỏch tr?n thu?t

R?ng x� nu du?c k? theo m?t l?n v? tham l�ng c?a Tnỳ sau 3 nam di b? d?i.


8
Đêm ấy, dân làng quây quần bên bếp lửa nhà rông nghe cụ Mết kể lại câu chuyện bi tráng về cuộc đời Tnú và cuộc đời làng Xô Man
GV: Ngô Thủy
Rừng
xà nu
Tạo không khí, không gian
Tây Nguyên
Thể hiện tư tưởng, chủ đề
Xúc cảm của nhà văn
Giàu sức khái quát, gợi mở
GV: Ngô Thủy
II. Hình tượng rừng xà nu
GV: Ngô Thủy

Như một sợi chỉ đỏ xuyên suốt tác phẩm.
1. Vẻ đẹp kỳ vĩ thơ mộng của thiên nhiên Tây Nguyên
(Thân, Ngọn, Nhựa, Hương, Màu xanh bất tận…)
2. Gắn bó với người dân Tây Nguyên.
3. Tham dự vào những sự kiện trọng đại của buôn làng trong thời bình và cả chiến tranh
(Đuốc, Lửa, Khói, Nhựa…)
I. Hình tượng rừng xà nu
GV: Ngô Thủy
3. Du?c miờu t? trong s? so sỏnh, ?ng chi?u v?i con ngu?i Tõy Nguyờn, cú tớnh bi?u tu?ng sõu s?c



Anh Xút, Bà Nhan bị giết dã man.
- Dít bị bắn 10 viên đạn.
- Mẹ con Mai bị sát hại.
- Tnú bị tra tấn, bị đốt 10 đầu ngón tay.
- Tiếng kêu khóc dậy cả làng.

Bị bắn 2 lần/ngày
Hầu hết đại bác rơi vào ngọn đồi xà nu.
Hàng vạn cây không có cây nào không bị thương
+ Cây bị chặt ngang.
+ Vết thương loét, bầm..
Rừng xà nu
Con người Tây Nguyên
Số phận đau thương
I. Hình tượng rừng xà nu
GV: Ngô Thủy

Cụ Mết

Tnú, Mai, Dít

Bé Heng
Mai ngã xuống Dít đứng lên, vững chãi hơn.

Cây xà nu cổ thụ

Cây xà nu trưởng thành.

-Cây xà nu non.
-Một cây ngã gục, bốn năm cây con mọc lên.
-Đạn đại bác không giết nổi chúng.
-Sinh sôi nảy nở khỏe.
Rừng xà nu
Con người Tây Nguyên
Sức sống bất diệt
I. Hình tượng rừng xà nu
GV: Ngô Thủy
- Bị tra tấn dã man nhưng không kêu van.
Người này ngã xuống, người kia đứng lên, thế hệ sau nối tiếp, mạnh mẽ hơn thế hệ trước.
Khao khát tự do.

Ưỡn tấm ngực che chở cho dân làng.
Ngọn hình nhọn mũi tên lao thẳng lên trời.
Ham ánh sáng mặt trời, phóng lên nhanh tiếp ánh nắng.
Rừng xà nu
Con người Tây Nguyên
Tư thế hiên ngang
Ý chí kiên cường
X� nu cĩ m?t trong m?i s? ki?n
tr?ng d?i c?a d�n l�ng
Ngọn đuốc trong tay cụ Mết đi vào rừng lấy giáo, mác, rựa đa giấu kín để chuẩn bị cho cuộc nổi dậy
Dưới ngọn lửa Xà nu, đêm đêm người dân mài vũ khí đánh giặc.
Nhựa: Giặc đã dùng để đốt
10 ngón tay Tnú
Giã man
-> Châm ngòi lửa cho cuộc nổi dậy của dân làng
-> 10 xác giặc ngổn ngang
GV: Ngô Thủy
Nghệ thuật xây dựng hình tượng
Bao quát -> cụ thể
Xa -> gần
Xuyên suốt tác phẩm
Tính từ, động từ đầy sức gợi
Là biểu tượng nghệ thuật giàu giá trị thẩm mĩ
(lóng lánh, mỡ màng, ưỡn, sum sê, loét, ứa,..
GV: Ngô Thủy
Tiểu kết
Hình tượng cây xà nu thể hiện những phẩm chất cao đẹp của người Tây Nguyên trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, mặc dù phải chịu nhiều đau thương nhưng vẫn vươn lên bằng sức sống mãnh liệt trong tư thế hiên ngang bất khuất trước họng súng kẻ thù.
GV: Ngô Thủy
Tiểu kết
Hình ảnh cây Xà Nu nổi bật xuyên suốt tác phẩm là một biểu tượng nghệ thuật đẹp, giàu giá trị thẩm mỹ , góp phần làm nổi bật chủ đề và tạo không khí Tây Nguyên , chất Tây Nguyên độc đáo…
GV: Ngô Thủy
“Một bàn tay nặng trịch nắm chặt lấy vai anh như một kìm sắt… Cụ Mết. Ông cụ vẫn quắc thước như xưa, râu đã dài tới ngực và vẫn đen bóng, mắt vẫn sáng và xếch ngược, vết sẹo ở má bên phải vẫn láng bóng. Ông ở trần, ngực căng như một cây xà nu lớn. Sáu mươi tuổi rồi mà tiếng nói vẫn ồ ồ dội vang trong lồng ngực.”
18
II. Hình tượng con người Tây Nguyên
Tây Nguyên đầy sức sống
GV: Ngô Thủy
1. Cụ Mết
- Già làng quắc thước, khỏe mạnh, mạnh mẽ trong tính cách.
- Lưu giữ, truyền kể truyền thống dân làng
II. Hình tượng con người Tây Nguyên
-> Tiêu biểu cho thế hệ người già ở Tây Nguyên Chống Mỹ.
Già làng Tây Nguyên
- Nhận thức đúng đắn về đường lối Cách mạng, về Đảng.
- Được dân dân kính trọng. Trực tiếp lãnh đạo cuộc đấu tranh nổi dậy của dân làng.
GV: Ngô Thủy
2. Mai
- Nhiệt tình tham gia Cách mạng, dũng cảm (cùng Tnú tiếp tế, nuôi giấu cán bộ)
Người vợ thủy chung, son sắt (cũng là biểu hiện trung thành với cách mạng)
Người mẹ yêu thương bảo vệ con (hy sinh thân mình để che chở cho con)
20
II. Hình tượng con người Tây Nguyên

Cô gái Tây Nguyên
GV: Ngô Thủy
3. Dít
Gan góc, kiên cường (thủa nhỏ…bị bắn…im bặt… đôi mắt bình thản).
Trung thành với cách mạng
Trách nhiệm, nghiêm khắc giàu tình cảm.

21
II. Hình tượng con người Tây Nguyên
Trưởng thành nhanh chóng.
Được dân làng tin yêu
-> Tiêu biểu cho tầng lớp phụ nữ Tây Nguyên chống Mỹ.
GV: Ngô Thủy
Cô gái Tây Nguyên
4. Bé Heng
- Nhanh nhẹn.
-Hồn nhiên
-Tiếp bước cha anh
II. Hình tượng con người Tây Nguyên
-> Tiêu biểu cho thế hệ thiếu nhi Tây Nguyên chống Mỹ.
GV: Ngô Thủy
5. Hình tượng Tnú.
Còn nhỏ:

+ Đi tiếp tế nuôi giấu
cán bộ.
+ Đi liên lạc

+ Bị giặc bắt, nuốt thư

Gan góc, dũng cảm mưu trí.


-Trung thành với cách mạng.
Cuộc đời
Phẩm chất, tính cách
GV: Ngô Thủy
5. Hình tượng Tnú
Yêu thương vợ con, gia đình.



Căm thù giặc cao độ.
Kiên cường bất khuất.

Tính kỷ luật cao.
Yêu làng, yêu quê hương
Trưởng thành
Cuộc đời
Phẩm chất, tính cách
Có những tháng ngày hạnh phúc (Lấy Mai, có con).
-Có những tháng ngày đau thương.
+Vợ con bị sát hại
+Bản thân bị tra tấn và bị đốt mười đầu ngón tay.
-Sau ba năm đi lực lượng, về thăm làng đúng một đêm.
GV: Ngô Thủy
- Khi lành: Nghĩa tình thẳng thắn; dẫn Mai lên rẫy trồng tỉa, xách xà – lét; giấu gạo nuôi cán bộ; cầm phấn trắng học chữ; tự trừng phạt mình vì thua Mai.
25
Ý nghĩa đôi bàn tay Tnú
5. Hình tượng Tnú
GV: Ngô Thủy
+ Khi bị bắt: đặt tay chỉ vào bụng.
+ Khi ñöôïc thaû: caàm tay Mai xuùc ñoäng.
+ - Khi bò cụt ngoùn: Vaãn ñi löïc löôïng, tieâu dieät keû thuø
Con đường đi của Tnú: Với đôi bàn tay cụt ngón, Tnú vẫn đi lực lượng đến những chiến trường xa hơn, tới những mặt trận rộng lớn hơn để tiêu diệt được nhiều kẻ thù.
GV: Ngô Thủy
Tiểu kết
Tnú là nhân vật mang tính sử thi, là người anh hùng đại diện cho phảm chất, số phận, con đường đi của người dân Tây Nguyên nói riêng và con người Việt Nam nói chung trong kháng chiến chống Mỹ.
Tượng đài anh hùng Tây Nguyên
GV: Ngô Thủy
28
Nghệ thuật
Khuynh hướng sử thi đậm nét ở tất cả các phương diện: đề tài, chủ đề, hình tượng, hệ thống nhân vật, giọng điệu, cách kể theo lối kể sử thi.
Cảm hứng lãng mạn thể hiện ở việc ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên và con người trong sự đối lập với cái tàn bạo của kẻ thù
GV: Ngô Thủy
29
“Rừng xà nu” là một thiên truyện mang ý nghĩa và vẻ đẹp của một khúc sử thi trong văn xuôi hiện đại. Với lời văn trau chuốt, giàu hình ảnh, tác phẩm đã tái hiện được vẻ đẹp tráng lệ, hào hùng của núi rừng, của con người và của truyền thống văn hóa Tây Nguyên.
III. Tổng kết
GV: Ngô Thủy
30
III. Tổng kết
Thông qua câu chuyện về những con người ở một bản làng hẻo lánh, bên những cánh rừng xà nu bạt ngàn xanh bất tận, tác giả đã đặt ra một vấn đề có ý nghĩa lớn lao của dân tộc và thời đại. Để cho sự sống của đất nước và nhân dân mãi mãi trường tồn, không có cách nào khác hơn là phải cùng nhau đứng lên, cầm vũ khí chống lại kẻ thù tàn ác.
31
TRÂN TRỌNG CẢM ƠN