CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH
VỀ DỰ TIẾT HỌC HÔM NAY
Kiểm tra bài cũ:
1. Kể tên các bài thơ Đường nói về tình yêu quê hương mà các em được học trong chương trình Ngữ văn lớp 7.
Tĩnh dạ tứ ( Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh)
Vọng Lư sơn bộc bố ( Xa ngắm thác núi Lư)
Tiết 44: Văn bản:
HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ
( Hạ Tri Chương)
Tiết 44: Văn bản:
Ngẫu nhiên viết
nhân buổi mới về quê
( Hạ Tri Chương )
I. Đọc -Tìm hiểu chung:
1/Tìm hiểu tác giả:
Hạ Tri Chương ( 659 -744)
Tiết 44: Văn bản: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Hồi hương ngẫu thư - ( Hạ Tri Chương )
- Hạ Tri Chương (659 -744), là nhà thơ nổi tiếng thời Đường
- Đậu tiến sĩ năm 695 ra làm quan 50 năm sau về hưu
- Về sống tại quê hương
- Hạ Tri Chương là một nhà thơ Đường nổi tiếng .Hồi hương ngẫu thư của ông viết về tình cảm và sự gắn bó của con người với quê hương.
2/Tìm hiểu tác phẩm:
“Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê” – là bài thơ nổi tiếng nhất của ông.
I. Đọc –Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu chi tiết:
Dịch thơ:
Hồi hương ngẫu thư
“Thiếu tiểu li gia ,lão đại hồi
Hương âm vô cải,mấn mao tồi
Nhi đồng tương kiến bất tương thức
Tiếu vấn : “ Khách tòng hà xứ lai ?”
*Dịch nghĩa:
Hồi hương ngẫu thư
Rời nhà từ lúc còn trẻ ,già mới quay về
Giọng quê không thay đổi nhưng tóc mai đã rụng
Trẻ con gặp mặt không quen biết
Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến ?
Tiết 44: Văn bản: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Hồi hương ngẫu thư - ( Hạ Tri Chương )
Khi đi trẻ lúc về già
Giọng quê vẫn thế tóc đà khác bao
Trẻ em nhìn lạ không chào
Hỏi rằng khách ở chốn nào lại chơi ?
( Phạm Sĩ Vĩ dịch )
Tiết 44: Văn bản: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Hồi hương ngẫu thư - ( Hạ Tri Chương )
Tiết 44: Văn bản: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Hồi hương ngẫu thư - ( Hạ Tri Chương )
Trẻ đi, già ở lại nhà
Giọng quê không đổi,sương pha mái đầu
Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Trẻ cười hỏi : ”Khách từ đâu đến làng.? ”

(Trần Trọng San dịch )
Kết cấu bài thơ thất ngôn tứ tuyệt
a. Kể về sự việc xa nhà
-Đi từ lúc trẻ đến già mới về quê
II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Hai câu thơ đầu:
Trong hai câu thơ, tác giả sử dụng nghệ thuật gì ?
Nghệ thuật tiểu đối
Tiết 44: Văn bản: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Hồi hương ngẫu thư - ( Hạ Tri Chương )
Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà
(Qua Đèo Ngang - Bà Huyện Thanh Quan)
So sánh cách diễn đạt trên với cách diễn đạt sau
Giống nhau: Đều dùng hình thức đối ngẫu
Khác:

Đối ý, đối từ, đối thanh trong một câu thơ nên gọi là tiểu đối
Bài tập thảo luận nhóm: (5 phút)
Cũng là đối ngẫu nhưng giữa các từ trong hai câu thơ khác nhau ( thanh, ý )
Lom khom dưới núi tiều vài chú


Lác đác bên sông chợ mấy nhà

(Bà Huyện Thanh Quan )
Ngoại hình có nhiều thay đổi
II. Tìm hiểu chi tiết:
Hai câu thơ đầu:
“Thiếu tiểu li gia ,lão đại hồi
Hương âm vô cải, mấn mao tồi
- Nghệ thuật tiểu đối

- Những thay đổi:
+ Tuổi tác
+ Hình dáng
+ Mái tóc
Tiết 44: Văn bản: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Hồi hương ngẫu thư - ( Hạ Tri Chương )
- Điều không thay đổi:
Hương âm vô cải: Giọng quê không thay đổi.
Giọng quê không thay đổi chứng tỏ điều gì?
Tình cảm sâu nặng đối với quê hương tuy cách xa về mặt địa lí nhưng người ở xa quê vẫn giữ giọng nói quê nhà
Phép tiểu đối đã nêu bật cái không thay đổi qua thời gian, tuổi tác, hoàn cảnh sống đó là :Sự nguyên vẹn của giọng nói quê hương -Một giá trị tinh thần thiêng liêng nhất đối với người xa quê không vong bản với quê hương mình
II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Hai câu thơ đầu:
“Thiếu tiểu li gia ,lão đại hồi
Hương âm vô cải, mấn mao tồi
- Ngoại hình có nhiêù thay đổi
-Ngoại hình có nhiều thay đổi
Tình yêu quê hương sâu nặng.
Giá trị của phép tiểu đối?
Nghệt thuật: Đối
II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Hai câu thơ đầu:
2. Hai câu thơ cuối :
a/Kể về cuộc gặp gỡ ngay khi mới về quê
Nhi đồng tương kiến bất tương thức
Tiếu vấn:“ Khách tòng hà xứ lai ?”

Nhi đồng tương kiến bất tương thức
Gặp nhau mà chẳng biết dẫu là người cùng quê (qua giọng nói )
-Trẻ vẫn hồn nhiên cười nói
Khách từ đâu đến ?
Khách tòng hà xứ lai ?
II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Hai câu thơ đầu:
2. Hai câu thơ cuối :
a. Kể về cuộc gặp gỡ ngay khi mới về quê
Bị xem là khách ngay trên quê hương của mình vì người tiếp đón là lớp trẻ quá sức hồn nhiên vừa là điều bất ngờ tạo cảm xúc cho tác giả ngẫu nhiên làm nên bài thơ với cấu tứ độc đáo .Một người muốn gần quê nên trở về quê lại bị coi là người xa lạ dẫu giọng nói vẫn còn nguyên gốc
Tại sao khi tác giả về quê hương của mình nhưng lại xem là khách?
b. Tâm trạng của nhà thơ ngay khi trở về quê.

Trở về quê hương nhà thơ muốn gặp lại bạn cũ tìm lại cảnh xưa sum vầy với người thân sau hơn nửa thế kỉ cách xa .Nhưng những người đồng niên đâu thấy mà chỉ thấy những đứa trẻ vô tư trước nỗi niềm .Một thoáng buồn từ tiếng cười ngây thơ của con trẻ ý tứ bài thơ hóm hỉnh mà sâu xa
- Thoáng buồn
II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Hai câu thơ đầu:
2. Hai câu thơ cuối :
a. Kể về cuộc gặp gỡ ngay khi mới về quê
b. Tâm trạng của nhà thơ ngay khi trở về quê.

- Nghệ thuật: Câu 3,4:
Phép tiểu đối
Câu 3 đối với câu 4:
( Nếu trẻ con tinh ý sẽ nhận ra giọng người này sẽ là người của quê xứ mình sẽ không bao giờ có hành vi mâu thuẫn khi hỏi “KHÁCH” từ đâu tới)
Tiết 44: Văn bản: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Hồi hương ngẫu thư - ( Hạ Tri Chương )
I. Đọc – Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Hai câu thơ đầu:
Kể những sự việc lúc ông mới đặt chân về quê
2. Hai câu thơ cuối :
Biểu hiện chân thực tình cảm yêu mến ,gắn bó với quê hương của một viên quan thời Đường: HẠ TRI CHƯƠNG
III. Tổng kết:
Tiết 44: Văn bản: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Hồi hương ngẫu thư - ( Hạ Tri Chương )
I. Đọc – Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Hai câu thơ đầu:
2. Hai câu thơ cuối :
III. Tổng kết:
Bài thơ biểu hiện một cách chân thực mà sâu sắc, hóm hỉnh mà ngậm ngùi tình yêu quê hương thắm thiết của một người sống xa quê lâu ngày, trong khoảnh khắc vừa đặt chân trở về quê cũ.
Bài tập 1. Chọn câu trả lời đúng nhất “ Bài Hồi hương ngẫu thư” có nội dung:
a. Sự hóm hỉnh
b. Có sự ngậm ngùi
c. Tình yêu quê hương thắm thiết
d. Cả a, b, c.
d
Bài tập 2. Chọn câu trả lời đúng nhất bài “Hồi hương ngẫu thư” có nội dung:
a. Sự hóm hỉnh trong tình huống về quê
b. Có sự ngậm ngùi trong tình quê
c. Tình yêu quê hương thắm thiết
d. Cả ba nội dung trên.
d. Cả ba nội dung trên
Tiết 44: Văn bản: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Hồi hương ngẫu thư - ( Hạ Tri Chương )
I.Đoc – Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu chi tiết:
III. Tổng kết:
IV. Luyện tập:
Cả hai bài thơ đều chọn loại thơ lục bát để dịch
Bài đầu dịch khá sát nguyên tác nhưng đánh mất từ tiếu ( cười )
Bài sau có cụm từ SƯƠNG PHA MÁI ĐẦU là hình ảnh đẹp và duy trì được từ tiếu
1. So sánh hai bản dịch thơ của hai tác giả Phạm Sĩ Vĩ và Trần Trọng San (Thảo luận nhóm)
2. Liệt kê những bài thơ, văn nói về đề tài quê hương mà em biết.
* Những bài thơ, văn viết về đề tài quê hương như:
Nhớ con sông quê hương
Quê hương
…………..
Bài tập 3.
I.Đoc – Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu chi tiết:
III. Tổng kết:
IV. Luyện tập:
Tiết 44: Văn bản: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Hồi hương ngẫu thư - ( Hạ Tri Chương )
* Chuẩn bị ở nhà :
1. Thuộc lòng phiên âm, dịch thơ
2. Thuộc lòng ghi nhớ
3. Làm bài tập: Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê: của Hạ Tri Chương.
4. Soạn bài mới ( theo PPCT)

Tiết 44: Văn bản: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Hồi hương ngẫu thư - ( Hạ Tri Chương )
I. Đọc – Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu chi tiết:
III. Tổng kết:
IV. Luyện tập:
Bài học kết thúc.
Xin chân thành cảm ơn
quý thầy cô và các em học sinh.