Tiết 25 - Bài 22
KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
Chương trình: Lịch sử lớp 6
Bài giảng
Tháng 2 năm 2016
TRƯỜNG THCS NGUYỄN HIỀN
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO
ĐẾN DỰ GIỜ MÔN LỊCH SỬ LỚP 6
KIỂM TRA BÀI CŨ
Ki?m tra b�i cu
*Đáp án:
- Mùa xuân năm 544, Lý Bí lên ngôi Hoàng đế (Lý Nam Đế), đặt tên nước là Vạn Xuân, dựng kinh đô ở vùng cửa sông Tô Lịch (Hà Nội
-Thành lập triều đình với hai ban: văn, võ. Triệu Túc giúp vua cai quản mọi việc quốc gia.
? Sau khi khởi nghĩa thắng lợi, Lý Bí đã làm gì ?
TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược.
* Nhà Lương hai lần đem quân sang đàn áp cuộc khởi nghĩa:
- Quân Lương bị thất bại.
- Ta: nhà nước Vạn Xuân thành lập.
? Tại sao sau hai lần thất bại, nhà Lương vẫn xâm lược nước ta?
? Quân Lương đã tiến hành xâm lược nước ta như thế nào?
- Tháng 5/545, nhà Lương cử Dương Phiêu và Trần Bá Tiên chỉ huy một đạo quân lớn tiến xuống Vạn Xuân.
TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
? Nhận xét về sự chuẩn bị của nhà Lương?
* Nhà Lương chuẩn bị chu đáo:
- Binh đông, tướng giỏi.
- Lương thực, vũ khí đầy đủ.
=> Tổ chức xâm lược qui mô lớn.
3/ Chống quân Lương xâm lược
- Tháng 5/545, nhà Lương cử Dương Phiêu và Trần Bá Tiên chỉ huy một đạo quân lớn tiến xuống Vạn Xuân.
? Lý Nam Đế đã đối phó quân giặc như thế nào ?
* Lý Nam Đế cho quân chặn giặc quyết liệt. Thế giặc mạnh, ông đã phải lui quân về giữ cửa sông Tô Lịch

5/545 Dương Phiêu
Trần Bá Tiên
TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược
- Tháng 5/545, nhà Lương cử Dương Phiêu và Trần Bá Tiên chỉ huy một đạo quân lớn tiến xuống Vạn Xuân.
- Ta chặn địch không được phải lui về giữ thành ở cửa sông Tô Lịch.

TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược
- Tháng 5/545, nhà Lương cử Dương Phiêu và Trần Bá Tiên chỉ huy một đạo quân lớn tiến xuống Vạn Xuân.
- Ta chặn địch không được phải lui về giữ thành ở cửa sông Tô Lịch, thành vỡ, Lí Nam Đế rút về giữ thành Gia Ninh (Phú Thọ)

TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược
- Tháng 5/545, nhà Lương cử Dương Phiêu và Trần Bá Tiên chỉ huy một đạo quân lớn tiến xuống Vạn Xuân.
- Ta chặn địch không được phải lui về giữ thành ở cửa sông Tô Lịch,
thành vỡ Lý
Nam Đế rút về giữ thành Gia Ninh (Phú Thọ), rồi rút về hồ Điển Triệt.
? Tại sao Lý Bí lại chọn hồ Điển Triệt để làm nơi đóng quân?
Tây
Nam
Bắc
Đông
TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược
- Tháng 5/545, nhà Lương cử Dương Phiêu và Trần Bá Tiên chỉ huy một đạo quân lớn tiến xuống Vạn Xuân.
- Ta chặn địch không được phải lui về giữ thành ở cửa sông Tô Lịch, thành vỡ Lí Nam Đế rút về giữ thành Gia Ninh (Phú Thọ), rồi rút về hồ Điển Triệt, rút vào động Khuất Lão (Tam Nông - Phú Thọ).
Lý Thiên Bảo
- Năm 548, Lí Nam Đế mất.
TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược
- Tháng 5/545, nhà Lương cử Dương Phiêu và Trần Bá Tiên chỉ huy một đạo quân lớn tiến xuống Vạn Xuân.
? Cuộc kháng chiến chống quân Lương do Lí Nam Đế chỉ huy có kết quả như thế nào?
? Vì sao cuộc kháng chiến bị thất bại?
* Kết quả: cuộc kháng chiến chưa giành được thắng lợi.
* Nguyên nhân thất bại:
- Cuộc chiến không cân sức, chưa được củng cố về mọi mặt.
- Lực lượng còn non yếu.
- Ta chặn địch không được phải lui về giữ thành ở cửa sông Tô Lịch, thành vỡ Lí Nam Đế rút về giữ thành Gia Ninh (Phú Thọ), rồi rút về hồ Điển Triệt, rút vào động Khuất Lão (Tam Nông - Phú Thọ).
- Năm 548, Lí Nam Đế mất.
? Thất bại của Lý Nam Đế có phải là sự sụp đổ của nước Vạn Xuân không? Vì sao?
Câu hỏi:
Trả lời:
Không phải, vì cuộc chiến đấu của nhân dân ta còn tiếp diễn dưới sự lãnh đạo của các lực lượng khác nhau (Lý Thiên Bảo, Lý Phật Tử, Triệu Quang Phục), mà tiêu biểu là Triệu Quang Phục.
TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược
? Triệu Quang Phục có vai trò như thế nào trong cuộc khởi nghĩa Lý Bí?
4/ Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào?
- Triệu Quang Phục là người có công lớn, được Lý Bí tin cậy.
? Sau thất bại ở hồ Điển Triệt, ông được Lý Bí giao trọng trách gì?
- Sau thất bại ở hồ Điển Triệt, ông được trao quyền chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân Lương.
LÝ BÍ TRAO QUYỀN CHỈ HUY CHO
TRIỆU QUANG PHỤC
TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược
4/ Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào?
- Triệu Quang Phục là người có công lớn, được Lý Bí tin cậy.
- Sau thất bại ở hồ Điển Triệt, ông được trao quyền chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân Lương.
? Triệu Quang Phục chọn nơi nào để làm căn cứ kháng chiến?
- Ông cho lui quân về vùng Dạ Trạch (Hưng Yên),
Video giới thiệu đầm Dạ Trạch – nơi ghi dấu cuộc kháng chiến chống quân Lương của Triệu Quang Phục (548 – 550)
TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược
4/ Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào?
- Triệu Quang Phục là người có công lớn, được Lý Bí tin cậy.
- Sau thất bại ở hồ Điển Triệt, ông được trao quyền chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân Lương.
- Ông cho lui quân về vùng Dạ Trạch (Hưng Yên),
lợi dụng địa thế Dạ Trạch, tổ
chức đánh du kích.
? Thế nào là cách đánh du kích?
* Đánh du kích: cách đánh lấy ít đánh nhiều, lấy yếu đánh mạnh với kẻ thù đông hơn, mạnh hơn.
? Em hãy so sánh cách đánh giặc của Triệu Quang Phục với cách đánh của Lý Bí và các cuộc khởi nghĩa trước đó?
* Khởi nghĩa Lí Bí và các cuộc khởi nghĩa như khởi nghĩa Hai Bà Trưng, khởi nghĩa Bà Triệu): sử dụng một lực lượng nghĩa quân lớn, tấn công mãnh liệt, tiêu diệt kẻ thù.
* Triệu Quang Phục: lựa chọn cách đánh du kích: lấy ít đánh nhiều để nhằm tiêu hao dần sinh lực địch.

TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược
4/ Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào?
- Triệu Quang Phục là người có công lớn, được Lý Bí tin cậy.
- Sau thất bại ở hồ Điển Triệt, ông được trao quyền chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân Lương.
- Ông cho lui quân về vùng Dạ Trạch (Hưng Yên),
lợi dụng địa thế Dạ Trạch, tổ
chức đánh du kích.
? Năm 550 ở Trung Quốc có sự kiện gì?
- Năm 550, nhà Lương có loạn, Trần Bá Tiên phải về nước.
TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược
4/ Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào?
- Triệu Quang Phục là người có công lớn, được Lý Bí tin cậy.
- Sau thất bại ở hồ Điển Triệt, ông được trao quyền chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân Lương.
- Ông cho lui quân về vùng Dạ Trạch (Hưng Yên),
lợi dụng địa thế Dạ Trạch, tổ
chức đánh du kích.
- Năm 550, nhà Lương có loạn, Trần Bá Tiên phải về nước.
- Ta phản công, đánh tan quân xâm lược và cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi.
TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược
4/ Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào?
? Sau khi đánh tan quân Lương, việc làm đầu tiên của Triệu Quang Phục là gì?
5/ Nước Vạn Xuân độc lập đã kết thúc như thế nào?
- Triệu Quang Phục lên ngôi vua (Triệu Việt Vương), tổ chức lại chính quyền.
? Hai mươi năm sau, tình hình nước Vạn Xuân có sự kiện lịch sử gì đáng chú ý?
- Hai mươi năm sau, Lý Phật Tử cướp ngôi.
LÝ PHẬT TỬ LÀM VUA (HẬU LÝ NAM ĐẾ)
? Vua Tùy đã có yêu cầu gì đối với Lý Phật Tử và thái độ của Lý Phật Tử ra sao?
TIẾT 25 - BÀI 22: KHỞI NGHĨA LÝ BÍ. NƯỚC VẠN XUÂN (542 - 602)
(Tiếp theo)
3/ Chống quân Lương xâm lược
4/ Triệu Quang Phục đánh bại quân Lương như thế nào?
5/ Nước Vạn Xuân độc lập đã kết thúc như thế nào?
- Triệu Quang Phục lên ngôi vua (Triệu Việt Vương), tổ chức lại chính quyền.
- Hai mươi năm sau, Lý Phật Tử cướp ngôi.
? Lý Phật Tử đã có những việc làm gì để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến?
- Năm 603, 10 vạn quân Tùy tấn công Vạn Xuân, Lý Phật Tử bị bắt giải về Trung Quốc.
NĂM 603, QUÂN TÙY TẤN CÔNG VẠN XUÂN
LÝ PHẬT TỬ BỊ BẮT VỀ TRUNG QUỐC
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Nối thời gian ở cột A với sự kiện ở cột B sau cho đúng:
Cột A Cột B
Đền thờ Lý Nam Đế (Làng Giang Xá, Hà Nội)
Bàn thờ Lý Nam Đế ở làng Giang Xá
Thiên Đức hồng cơ long tỉnh bắc
Vạn Xuân cung quyết phượng thành Đông
Phủ Vân Cát ( Nam Định) : Trung tâm là nơi thờ chúa Liễu, bên trái là chùa thờ Phật, bên phải là đền thờ Lý Nam Đế.
Hình ảnh phố Lý Nam Đế ở Hà Nội
Đường Lý Nam Đế (Cửa Đông, Hà Nội)
Miếu thờ Triệu Quang Phục ở cửa biển Đại Nha (cửa sông Đáy, Ninh Bình)
Đường Triệu Quang Phục – khu phố cổ quận 5, Tp. Hồ Chí Minh
Đường Lý Nam Đế ở quận 11, Tp. Hồ Chí Minh
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
1. Học bài trong vở ghi + sách giáo khoa.
- Tập tường thuật diễn biến trên lược đồ.
2/ Làm bài tập 2 trong sách giáo khoa/62.
3/ Đọc và chuẩn bị bài:
NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG CÁC THẾ KỶ VII - IX
TIẾT HỌC ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC.
XIN CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Sách giáo khoa Lịch sử lớp 6 (NXB Giáo dục).
- Kể chuyện bốn nghìn năm giữ nước (tập 1 - NXB Giáo dục).
- Video S - Việt Nam tập 365 câu chuyện Đầm Dạ Trạch.
- Video Việt Nam quê hương tôi - phần 3 Lý Bí.
- Thư viện bài giảng điện tử.