Chào mừng các thầy cô
Và các em học sinh
GIÁO VIÊN: NGUYỄN HƯƠNG THƠM
TRƯỜNG THCS LƯƠNG THẾ VINH
Chuyên đề: hồi ức thời ấu thơ
Tiết 3+4:
Văn bản: Trong lòng mẹ
Nguyên Hồng
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
Khái niệm hồi kí?
- Văn bản này nằm ở chương IV của hồi kí “Những ngày thơ ấu”
- Hồi kí là thể văn ghi lại câu chuyện có thật đã xảy ra trong cuộc đời mỗi con người
Xác định vị trí của đoạn trích “Trong lòng mẹ”?
Bố cục của tác phẩm?
- Bố cục: 2 phần.
+ Phần 1: ( Từ đầu … “thăm em bé chứ”) : Cuộc hội thoại giữa người cô và bé Hồng.
+ Phần 2: (Còn lại) : Cuộc gặp gỡ bất ngời giữa bé Hồng và mẹ.
II.TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1. Hoàn cảnh của bé Hồng:
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình không hạnh phúc.
Mồ côi cha, mẹ đi tha phương cầu thực, sống cùng người cô nhưng không được yêu thương.
Luôn khao khát được gặp lại mẹ.

=> Cô độc, thiếu thốn tình thương.
Thảo luận theo cặp trong thời gian 2 phút.
- Tìm những chi tiết diễn tả vẻ mặt, giọng nói, cử chỉ của người cô trong cuộc đối thoại với bé Hồng?
Người cô
Vẻ mặt tươi cười
Giọng nói vẫn ngọt
Thái độ “cười hỏi”, “hai con mắt long lanh nhìn chằm chặp”, “ tươi cười kể chuyện”, “bỗng nhiên đổi giọng”, “ nghiêm nghị”.
Hành động: Cố tình đánh trúng vào tình yêu thương mẹ của bé Hồng hòng chia cách tình cảm mẹ con trong lòng bé Hồng.
=> Người cô đã bộc lộ những định kiến hẹp hòi với người chị dâu, lòng ích kỉ, độc ác đối với đứa cháu bất hạnh.
2. Bé Hồng trong cuộc nói chuyện với người cô:
Bé Hồng
Phản ứng tâm lí của bé Hồng khi nói chuyện với người cô:
Lần 1: Cúi đầu không đáp.
Lần 2: Lòng chú bé càng thắt lại, khóe mắt cay cay.
Lần 3: Niềm uất hận của Hồng dâng trào không nén nổi : “ nước mắt tôi..dài trong tiếng khóc”.
Nhận ra tâm địa giả dối của người cô.
Khi nghe người cô ngỏ ý hỏi Hồng: “ Mày có muốn vào Thanh Hóa chơi với mẹ không?”
=> Các động từ mạnh, phép so sánh, liệt kê…
Sự uất ức bị đẩy lên cực điểm.
=> Thể hiện lòng yêu thương,kính trọng mẹ của bé Hồng.
Chú bé Hồng
Người cô
><
Non nớt, ngây thơ
Rất trải sự đời
Yêu thương,kính trọng mẹ
Rắp tâm phá hủy tình cảm mẹ con
Đại diện cho những cổ tục lạc hậu trong XHPK
Sự nhạy bén
Tình yêu mẹ không bị rắp tâm tanh bẩn xâm phạm
Cuộc nói chuyện giữa bé Hồng và bà cô.
Hồng khát khao được gặp mẹ >< sự giả tạo của người cô
Lời đề nghị lần 1,2,3 của người cô
“Sao cô biết mợ con có con?”
Người cô đổi giọng, vỗ vai
tỏ sự thương xót cho cha bé Hồng
3. Bé Hồng khi gặp lại mẹ:
Tìm những chi tiết miêu tả hành động và suy nghĩ của bé Hồng khi gặp lại mẹ?
Làm việc theo cặp trong thời gian 2 phút.
A. Hành động khi gặp lại mẹ:
Thoáng thấy bóng mẹ:
+ Chạy đuổi theo.
+ Thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi.
+ Gọi với theo, bối rối.
=> Phản ứng tức thì của đứa trẻ sau một quá trình dài kìm nén cảm xúc.
Cảm giác khi ngồi trong lòng mẹ:
+ Òa lên khóc rồi cứ thế nức nở => Tiếng khóc của sự tủi hờn mà hạnh phúc, tức tưởi mà mãn nguyện sung sướng.
Cảm nhận về mẹ: “đến lúc này… thơm tho lạ thường”.
=> Cảm giác “phải bé lại… êm dịu vô cùng”.
Đan xen giữa tự sự, miêu tả, biểu cảm
Hình ảnh người mẹ hiện lên gần gũi và sinh động.
=> Bộc lộ tình yêu thương ,kính trọng mẹ của Hồng.
III. TỔNG KẾT:
IV. Luyện tập:
Hoàn thành phiếu học tập sau:
Vẽ sơ đồ tư duy khái quát lại nội dung văn bản “Trong lòng mẹ”.
Hướng dẫn tự học bài : “Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ”
Từ ngữ có nghĩa rộng, từ ngữ có nghĩa hẹp.
1. Ví dụ:
V. DẶN DÒ:
Soạn bài :
“Trường từ vựng”
Chúc các em
chăm ngoan, học giỏi