Bài 13: Giao lưu thương mại và văn hoá ở Đông Nam Á mười thế kỷ đầu Công nguyên
Hoạt động khởi động
Đoạn trích trên gợi ý cho em là hoạt động gì đang diễn ra ở Phù Nam cổ đại ?
I. Tác động của quá trình giao lưu thương mại
Tại sao người ta cần phải đi qua khu vực Đông Nam Á ?
Thương nhân đi đến khu vực Đông Nam Á bằng phương tiện gì ?
Thương nhân đã cập bến tại các nơi nào ở Đông Nam Á ?
Một bức phù điêu miêu tả thuyền vượt biển của vương triều Sailendra Java tại đền Borobudur, Central Java, Indonesia
Bức tranh mô tả thương nhân Ấn Độ ở Đông Nam Á cổ trung đại. Nguồn: https://indianisation-of-sea.weebly.com/vaisyas-theory.html
Quan sát bản đồ, hãy mô tả hướng di chuyển của các thương nhân nước ngoài vào vùng biển Đông Nam Á
Trên tuyến đường buôn bán ở Đông Nam Á, thương nhân chủ yếu qua vùng biển nào là nhiều nhất ?
* Tài liệu tham khảo về Biển Đông:
+ Việt Nam gọi là "Biển Đông", Trung Quốc gọi là "biển Nam Hải", Philippines gọi là "biển Tây"; tổ chức Thuỷ đạc Quốc tế (International Hydrographic Organization) đặt tên quốc tế là "South China Sea". Biển Đông rộng 3,5 triệu km vuông; hàng ngày có 200 - 300 tàu có tải trọng 5.000 tấn trở lên qua lại Biển Đông không kể tàu dưới 5.000 tấn, chiếm 1/4 lưu lượng tàu hoạt động trên biển của thế giới
+ Thuật ngữ "Biển Đông" do các nhà hàng hải thế kỷ 14 - 15 đặt ra, và theo nguyên tắc hàng hải thì người ta lấy vùng đất lớn nhất làm mốc như là sự chỉ dẫn địa lý. Người ta lấy đại dương bao quanh Ấn Độ đặt tên cho vùng biển là Ấn Độ Dương (lấy mốc Ấn Độ xác định vùng biển đó chứ không phải vùng biển đó của Ấn Độ). Người ta gọi "Biển Đông" là biển nam Trung Hoa vì nó lấy mốc Trung Hoa là lục địa, Biển Đông được gọi là biển "nam Trung Hoa" vì nó bao quanh lục địa Trung Hoa (lấy Trung Hoa làm mốc; phải có mốc để chỉ dẫn tàu thuyền và xác định phương hướng - danh từ đó nghĩa là "chỉ dẫn" chứ không phải "sở hữu").
Từ trái qua theo chiều kim đồng hồ: hạt tiêu, hoa hồi, nhục đậu khấu, gừng, quế
Sang buôn bán ở Đông Nam Á, thương nhân chủ yếu buôn bán những mặt hàng gì ?
Thương nhân thường dùng cái gì để mua, bán các sản vật ở Đông Nam Á?
Đọc đoạn tư liệu sau và làm phép tính so sánh liên hệ với giá cả của nghệ tây, gừng, hạt tiêu hiện nay, em có nhận xét gì về giá cả của các loại sản vật vào thế kỷ X ?
Đoạn tư liệu dưới đây rút ra cho em kết luận gì về hoạt động buôn bán của thương nhân ở Đông Nam Á trước thế kỷ X ?
- Vào mười thế kỷ đầu Công nguyên, nhu cầu trao đổi hàng hoá từ Trung Hoa, Ấn Độ và Địa Trung Hải đã thúc đẩy các thương nhân đẩy mạnh giao lưu thương mại với Đông Nam Á
- Quá trình này có tác động to lớn: giúp các vương quốc cổ phát triển hùng mạnh, hoạt động buôn bán diễn ra mạnh mẽ qua các cảng thị tạo điều kiện cho giao lưu văn hoá tiếp sau.
I. Tác động của quá trình giao lưu thương mại
* Khởi động:
II. Tác động của quá trình giao lưu văn hoá
Bức hình này nói lên quá trình gì đã diễn ra ở Đông Nam Á trước thế kỷ X ?
Khu vực Đông Nam Á trước thế kỷ X nằm giữa hai quốc gia lớn (đồng thời là hai nền văn hoá lớn) nào ?
Trên bản đồ này, em cho biết văn hoá Ấn Độ (hay Trung Quốc) sẽ ảnh hưởng mạnh đến Đông Nam Á ?
Trước ảnh hưởng mạnh của văn hoá Ấn Độ vào Đông Nam Á, văn hoá Đông Nam Á sẽ ứng xử như thế nào, các em cùng làm bài tập sau:
Tôn giáo nào của Ấn Độ đã ảnh hưởng mạnh đến Đông Nam Á, ảnh hưởng như thế nào ?
Kể tên một số loại chữ viết của các vương quốc Đông Nam Á được cải biên từ chữ Phạn của Ấn Độ
Đền tháp Mỹ Sơn chịu ảnh hưởng của tôn giáo nào của Ấn Độ ?
Đền tháp Borobudur chịu ảnh hưởng của tôn giáo nào của Ấn Độ ?
- Theo con đường giao lưu thương mại, các nền văn hoá ngoài khu vực lan toả vào Đông Nam Á – nổi bật là văn hoá Ấn Độ, qua tôn giáo, chữ viết và kiến trúc:
+ Đạo Phật và Hindu giáo (Bà-la-môn giáo) ảnh hưởng vào Phù Nam, Chân Lạp, Champa
+ Chữ Phạn ảnh hưởng mạnh, hình thành chữ Khmer cổ, chữ Malay cổ, chữ Chăm cổ
+ Kiến trúc có ảnh hưởng mạnh, đó là bia đá, thánh địa Mỹ Sơn, đền tháp Borobudur