Đây là những danh y- thầy thuốc nổi tiếng của VN
Tôn Thất Tùng
Tuệ Tĩnh
Đặng Văn Ngữ
Hải Thượng Lãn Ông
Phạm Ngọc Thạch 

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
(Trích : Thượng kinh kí sự)
- Lê Hữu Trác -
I Tìm hiểu chung
II. Đọc hiểu văn bản
III. Tổng kết
Vào Phủ Chúa Trịnh
Vào Phủ Chúa Trịnh
Ông là tác giả của bộ sách y học nổi tiếng Hải thượng y tông tâm lĩnh
I. Tìm hiểu chúng
a. Thời gian sáng tác và xuất xứ: Tác phẩm hoàn thành vào năm 1783, được xếp ở cuối bộ "Hải Thượng y tông tâm lĩnh".
c. Nội dung chính: Tác giả ghi chép lại tỉ mỉ những điều mắt thấy tai nghe cùng những cảm nhận của bản thân trong một chuyến đi từ Hương Sơn ra Kinh đô Thăng Long chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán và chúa Trịnh Sâm (khoảng thời gian từ ngày 12 tháng giêng đến ngày 2 tháng 11 năm 1782).
3. Đoạn trích "Vào phủ chúa Trịnh": Đoạn trích nói lên những chứng kiến của tác giả khi được dẫn vào phủ chúa để bắt mạch kê đơn cho thế tử Trịnh Cán, qua đó tác giả bộc lộ thái độ và tâm sự của mình.
b. Văn tự và thể loại:- Tác phẩm được viết bằng chữ Hán.
- Thể loại: kí sự (ghi chép sự việc có thật).
Ở lớp 9, học sinh đã học một tác phẩm kí của văn học trung đại là "Vũ trung tuỳ bút" (Tùy bút viết trong những ngày mưa) của Phạm Đình Hổ.
Vào Phủ Chúa Trịnh
II. Đọc hiểu văn bản
1 . Quang cảnh, cung cách sinh hoạt trong phủ chúa và giá trị hiện thực của tác phẩm:
a. Quang cảnh trong phủ chúa:
* Quang cảnh từ cửa sau đến điếm Hậu mã:

- Phải qua nhiều lần cửa và những dãy hành lang quanh co nối nhau liên tiếp.
- Ở mỗi cửa đều có vệ sĩ canh gác, người giữ cửa truyền báo rộn ràng, người có việc quan qua lại như mắc cửi…
- Ở vườn hoa, đâu đâu cũng là cây cối um tùm, chim kêu ríu rít, danh hoa đua thắm, gió đưa thoang thoảng mùi hương…
- Có điếm "Hậu mã quân túc trực" để chúa sai phái đi truyền lệnh được kiến trúc công phu: được làm bên cái hồ, có những cây lạ lùng và những hòn đá kì lạ, cột và bao lơn lượn vòng, kiểu cách thật là xinh đẹp.
II. Đọc hiểu văn bản
1.Quang cảnh, cung cách sinh hoạt trong phủ chúa và giá trị hiện thực của tác phẩm:
*Quang cảnh bên trong phủ
- Có nhà Đại đường, Gác tía với kiệu son, võng điều, đồ nghi trượng sơn son thếp vàng và những đồ đạc nhân gian chưa từng thấy.
- Đồ dùng tiếp khách ăn uống toàn là những mâm vàng, chén bạc.
a. Quang cảnh trong phủ chúa:
* Quang cảnh ở nội cung thế tử:
- Phải qua năm, sáu lần trướng gấm mới tới phòng thế tử ở.
- Quang cảnh trong phòng: thắp nến, có sập thếp vàng dành cho thế tử ngồi, có ghế rồng sơn son thếp vàng và bày nệm gấm, có màn che ngang sân, xung quanh lấp lánh, hương hoa ngào ngạt.
→ Quang cảnh ở phủ chúa cực kì tráng lệ, tôn nghiêm, lộng lẫy không đâu sánh bằng

Vào Phủ Chúa Trịnh
Quang cảnh phủ Chúa
Vào Phủ Chúa Trịnh
b. Cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa:
+Vào cửa sau, có tên đầy tớ hét đường, có người truyền lệnh, qua mấy lần cửa;
+Có lính gác cửa, ai muốn ra vào phải có thẻ
Khi tác giả vào phủ theo lệnh chúa:
+Nhắc đến chúa Trịnh Sâm: Thánh chỉ (4 lần); Thánh thượng (1 lần)
+Nhắc đến thế tử Trịnh Cán: Thánh thể (1 lần)
->Lời lẽ cung kính, lễ độ nhưng thể hiện sự lộng hành, vượt quyền
Lời lẽ :

+Đồ dùng: sơn son thếp vàng, mâm vàng, chén bạc, ghế rồng;
+Đồ ăn: của ngon vật lạ, mang phong vị nhà đại gia
+Kẻ hầu người hạ: quân Hậu mã chờ sẵn để sai, phi tần mĩ nữ;
+Các chức sắc trong phủ: Quan chánh đường, lương y 6 cung 2 viện;
Trong phủ có:
+Mặc áo đỏ, trong phòng trướng phủ màn che, sập vàng, nệm gấm
+Muốn khám bệnh cho: phải lạy, xin phép, viết tờ trình
->Một cậu bé 5, 6 tuổi mà có cuộc sống như một đế vương.
Thế tử:
Vào Phủ Chúa Trịnh
Vào Phủ Chúa Trịnh
Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa Trịnh với những lễ nghi, khuôn phép cho thấy sự cao sang, quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống hưởng thụ xa hoa đến cực điểm và sự lộng quyền của nhà chúa.
Tác giả gián tiếp phản ánh sự rối ren, phức tạp của xã hội Việt Nam thời vua Lê-chúa Trịnh đồng thời thấy được sự thống khổ của muôn dân.
2.Thái độ, tâm trạng và những suy nghĩ của nhân vật tôi.
a. Thể hiện gián tiếp qua việc miêu tả tỉ mỉ, chi tiết quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa (…)
→ Qua việc miêu tả này, tác giả muốn phơi bày tường tận cuộc sống xa hoa và cung cách sinh hoạt cầu kì quá mức ở phủ chúa.
b. Thể hiện trực tiếp qua những lời nhận xét, bình luận của tác giả:

* Khi vào nội cung thế tử, tác giả cảm nhận: "Ở trong tối om, không thấy của ngõ gì cả…".
=>Qua những chi tiết trên, ta thấy: Mặc dù khen cái đẹp, cái sang nơi phủ chúa nhưng tác giả tỏ ra dửng dưng trước những quyến rũ vật chất nơi đây . Không đồng tình với cuộc sống quá no đủ, tiện nghi nhưng thiếu khí trời và không khí tự do.
* Khi vừa vào đến phủ chúa, tác giả đã đưa ra lời nhận xét: " Bước chân đến đây mới hay cảnh giàu sang của vua chúa thực khác hẳn người thường!" và vịnh một bài thơ để tả hết cái sang trọng, vương giả ở nơi đây (…).
* Khi được mời ăn cơm sáng, tác giả nhận xét: "Mâm vàng, chén bạc, đồ ăn toàn là của ngon vật lạ, tôi bấy giờ mới biết cái phong vị của nhà đại gia".
* Khi nói về bệnh trạng của thế tử, tác giả nhận xét: "Vì thế tử ở trong chốn màn che trướng phủ, ăn quá no, mặc quá ấm nên tạng phủ yếu đi…".
c. Thái độ, tâm trạng khi chữa bệnh cho thế tử:
*Tác giả lí giải bệnh tình của thế tử:
- "Vì thế tử ở trong chốn màn che trướng phủ, ăn quá no, mặc quá ấm nên tạng phủ yếu đi” “Bệnh mắc đã lâu, tính khí khô hết, da mặt khô, rốn lồi to, gân thời xanh, tay chân gầy gò. Đó là vì nguyên khí đã hao mòn, thương tổn quá mức"
→Tác giả có ngầm ý phê phán: căn bệnh có nguồn gốc từ cuộc sống xa hoa, hưởng lạc trong phủ chúa; Tác giả cũng băn khoăn về hình ảnh của kẻ trị vì thiên hạ trong tương lai
-Tác giả kết luận: "Bệnh thế này không bổ thì không được"→Là thầy thuốc giàu kinh nghiệm, tác giả đã tìm ra cách chữa bệnh cho thế tử.
*Diễn biến tâm trạng của tác giả khi kê đơn cho thế tử:
-Ban đầu: Ông không muốn chữa bệnh cho thế tử có kết quả ngay nên chọn giải pháp "dùng phương thuốc hoà hoãn, nếu không trúng thì cũng không sai bao nhiêu".
->Lí do: Ông sợ bị danh lợi ràng buộc, không sao về núi được nữa.
- Nhưng sau đó: Ông dám nói thẳng và kê đơn tận tình, chính xác để chữa bệnh cho thế tử.
->Lí do: Ông muốn làm đúng trách nhiệm và lương tâm của người thầy thuốc chân chính để khỏi phụ tấm lòng của cha ông.
Vào Phủ Chúa Trịnh
* *Phẩm chất của Lê Hữu Trác bộc lộ qua việc chữa bệnh cho thế tử:
- Là một thầy thuốc giỏi, có kiến thức sâu rộng và già dặn kinh nghiệm, có lương tâm và đức độ.

=>Lê Hữu Trác, một nhân cách sáng trong , đẹp đẽ.
- Khinh thường danh lợi và quyền quý, yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm, giản dị ở quê nhà → đối lập với quan điểm sống của gia đình chúa Trịnh và bọn quan quyền nơi phủ chúa.
III. Tổng kết
Vào Phủ Chúa Trịnh
2.Ý nghĩa văn bản:
Đoạn trích Vào phủ chúa Trịnh phản ánh quyền lực to lớn của Trịnh Sâm, cuộc sống xa hoa, hưởng lạc trong phủ chúa đồng thời bày tỏ thái độ coi thường danh lợi, quyền quý của tác giả..
1. Nghệ thuật:
Bút pháp ký sự đặc sắc của tác giả
- Quan sát tỉ mỉ. ghi chép trung thực, miêu tả cụ thể, sống động, chọn lựa được những chi tiết “đắt”, gây ấn tượng mạnh.
- Lối kể hấp dẫn, chân thực, hài hước.
-  Kết hợp văn xuôi và thơ làm tăng chất trữ tình cho tác phẩm, góp phần thể hiện một cách kín đáo thái độ của người viết.