PHÒNG GD VÀ ĐT QUẬN NINH KIỀU
TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ

LỚP 7A6
GV: HOÀNG THỊ HÀ


KIỂM TRA BÀI CŨ
- Đọc thuộc lòng phần phiên âm và dịch thơ bài “Rằm tháng giêng” - Hồ Chí Minh.
- Nêu nội dung chính của bài thơ.
- Em hiểu gì về tác giả Hồ Chí Minh.
- Cho biết hoàn cảnh sáng tác của hai bài thơ.
Tiết 45, 46
Văn bản RẰM THÁNG GIÊNG
(Nguyên tiêu)
CẢNH KHUYA
Hồ Chí Minh



I. Tìm hiểu chung
II. Đọc - Hiểu văn bản
A. Văn bản “RẰM THÁNG GIÊNG” (Nguyên tiêu)
B. Văn bản “CẢNH KHUYA”
CẢNH KHUYA
Tiếng suối trong/ như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ /bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ/ người chưa ngủ,
Chưa ngủ /vì lo nỗi nước nhà.
1947
Hồ Chí Minh
1. Cảnh núi rừng Việt Bắc trong đêm khuya (hai câu thơ đầu):
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
lồng
như
lồng
1. Cảnh núi rừng Việt Bắc trong đêm khuya (hai câu thơ đầu):
- Nghệ thuật so sánh “Tiếng suối” với “tiếng hát”: tiếng suối gần gũi, ấm áp hơn.
- Nhịp thơ 3/4, ngắt hơi ở tiếng “trong”: không gian càng thêm tĩnh lặng.
- Cảnh vật: “trăng”, “cây cổ thụ”, “hoa”
- Điệp từ “lồng”: cảnh có nhiều tầng lớp, đẹp lung linh, sống động với hai mảng màu sáng - tối.
- Động từ “lồng”: vẻ đẹp quấn quýt, giao hòa giữa ánh trăng và cây rừng.
 Đây là bức tranh đẹp tuyệt diệu của ánh trăng nơi núi rừng Việt Bắc.
=> Tình yêu thiên nhiên của Bác.
2. Hình ảnh con người (hai câu thơ cuối):
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
chưa ngủ
như
Chưa ngủ
2. Hình ảnh con người (hai câu thơ cuối):
- Nghệ thuật so sánh “Cảnh khuya như vẽ”: cảnh rất đẹp. Bác cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên bằng cả tâm hồn (con người thi sĩ).
- Điệp ngữ “chưa ngủ”: mở ra chiều sâu tâm trạng của nhà thơ. Bác chưa ngủ vì còn bận lo cho vận mệnh của đất nước (con người chiến sĩ).
 Con người Bác: tinh tế cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên nhưng cũng canh cánh bên lòng nỗi lo cho đất nước, cho cách mạng. Con người thi sĩ và chiến sĩ hòa quyện vào nhau, bổ sung cho nhau.
3. Nghệ thuật:
- Viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
- Có nhiều hình ảnh thơ lung linh, huyền ảo.
- Sử dụng các phép so sánh, điệp từ, điệp ngữ hiệu quả.
- Sáng tạo về nhịp điệu ở câu 1 và câu 4.


4. Ý nghĩa văn bản:
Bài thơ thể hiện một đặc điểm nổi bật của thơ Hồ Chí Minh: sự gắn bó hòa hợp giữa thiên nhiên và con người.


Ghi nhớ: SGK.143


THẢO LUẬN (3 phút)

Sau khi học xong hai bài thơ “Rằm tháng giêng” và “Cảnh khuya”, em học tập được gì ở Bác Hồ kính yêu.
Sưu tầm tranh, ảnh, những mẫu chuyện kể về trên đường kháng chiến của Bác.

THAM KHẢO
- Phóng sự do đài PTTH Nghệ An thực hiện “ Từ Pác Bó đến Ba Đình” (gồm 9 tập),
- Kể chuyện về Bác Hồ hay nhất - Giáo sư Hoàng Chí Bảo,
- Bài hát “Đêm Trường Sơn nhớ Bác” – Nhạc sĩ Trần Chung.
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Học thuộc lòng bài thơ, nắm những nét chính về nội dung và nghệ thuật.
Soạn văn bản “Tiếng gà trưa” – Xuân Quỳnh.
- Bài tiết sau “Thành ngữ”: đọc ngữ liệu SGK.143
Chào thân ái