TRƯỜNG THCS AN KHÁNH


GV:Nguyễn Thị Phương
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu1: Có mấy cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động?Trình bày các cách đó?
Có 2 cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu và thêm các từ bị hay được vào sau từ (cụm từ) ấy.
- Chuyển từ (cụm từ)chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu,đồng thời lược bỏ hoặc biến từ ( cụm từ) chỉ chủ thể của hoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu
Câu 2: Chuyển đổi câu sau thành câu bị động theo hai cách vừa nêu
Chúng tôi đã xây lại ngôi nhà từ năm ngoái.
a.Ngôi nhà được chúng tôi xây lại từ năm ngoái.
b.Ngôi nhà đã xây lại từ năm ngoái.





? Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu sau và cho biết xét về cấu tạo chúng thuộc kiểu câu gì ?
a, Bạn Lan đi học.
Chủ ngữ
Vị ngữ
 Gồm 1 kết cấu chủ-vị.
b, Sáng thứ sáu, bạn Lan đi học.
Trạng ngữ
Chủ ngữ
Vị ngữ
 Gồm 1 kết cấu chủ-vị.
? Hãy so sánh 2 câu a, b và nêu nhận xét?
=> Nhận xét:
Về cấu tạo:
Về nội dung:
Cả 2 câu đều là câu đơn.
Cùng nội dung thông báo nhưng ở câu b cụ thể hơn về thời gian vì đã có thêm thành phần trạng ngữ.
1. Ví dụ: Sgk/68
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có,





luyện những tình cảm ta sẵn có.
Chủ ngữ
Vị ngữ 1
Cụm danh từ
Cụm danh từ
Vị ngữ 2
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu ?
Tuần 26 – Tiết 92
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
2. Nhận xét
những tình cảm ta không có
những tình cảm ta sẵn có
Phần phụ
trước
Phần
trung tâm
(DT)
Phần phụ
sau
Phần phụ
trước
Phần
trung tâm
(DT)
Phần phụ
sau
C
V
C
V
Cụm C-V được dùng làm phụ sau trong cụm danh từ.
Tuần 26 – Tiết 92
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
1. Ví dụ: Sgk/68
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu ?
2. Nhận xét
* Cấu tạo của các cụm danh từ và phụ ngữ
Cách 1:
Văn chương
gây cho ta những
tình cảm, luyện
những tình
cảm.
Cách 2:
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
? Trong 2 cách viết sau, theo em cách viết nào hay hơn, vì sao?
*Nhận xét: Cách viết 2 nội dung cụ thể, đầy đủ hơn
 hay hơn.
*Nhận xét: Cụm C-V làm phụ ngữ trong cụm danh từ
Bài tập nhanh : Phân tích cấu tạo ngữ pháp, tìm cụm chủ - vị làm thành phần câu trong câu sau:
Cái bút bạn tặng tôi rất đẹp.
Cái bút bạn tặng tôi /rất đẹp.
C V
C V
Ghi nhớ - SGK/68
1. Ví dụ: Sgk/68
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu ?
Tuần 28 – Tiết 105
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
2. Nhận xét
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có,



luyện những tình cảm ta sẵn có.
Chủ ngữ
Vị ngữ 1
Vị ngữ 2
C
V
C
V
a. Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.
b. Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
c. Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
d. Nói cho đúng thì phẩm giá của tiếng Việt chỉ mới thật sự được xác định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.
1. Ví dụ : Sgk/68
II. Các trường hợp dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
Tuần 26 – Tiết 92
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
2. Nhận xét
Hoạt động nhóm – 1 phút
Câu hỏi:
- Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong mỗi câu trên.
Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong mỗi câu.
- Cho biết trong mỗi câu trên, cụm C-V làm thành phần gì.
Chủ ngữ
Vị ngữ
C
V
C
V
Động từ

Cụm C – V làm chủ ngữ ; làm phụ ngữ trong cụm động từ làm vị ngữ.
a. Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.
Tuần 28 – Tiết 105
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
1. Ví dụ : Sgk/68
II. Các trường hợp dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
2. Nhận xét :
b. Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
Trạng ngữ
Chủ ngữ
Vị ngữ
C
V
 Cụm C – V làm vị ngữ.
Chủ ngữ
Vị ngữ
Vị ngữ
(Cụm động từ)
(Cụm động từ)
Tuần 26 – Tiết 92
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
1. Ví dụ : Sgk/68
II. Các trường hợp dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
2. Nhận xét
C
V
C
V
c. Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,



cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
 Cụm C – V làm phụ ngữ trong cụm động từ.
d. (Nói cho đúng thì) phẩm giá của Tiếng Việt chỉ mới thực sự được

xác định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.
Chủ ngữ
Vị ngữ
Trạng ngữ
Vị ngữ
(cụm danh từ)
Tuần 26 – Tiết 92
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
1. Ví dụ : Sgk/68
II. Các trường hợp dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
2. Nhận xét
C
V
 Cụm C - V làm phụ sau trong cụm danh từ.
Chủ
ngữ
Vị ngữ
Bạn ấy vẫn trẻ như một thanh niên đang 24 tuổi.
(Cụm tính từ)
PPT
PTT
PPS
C
V
* VD thêm :
 Cụm C-V làm phụ sau trong cụm tính từ.
Ghi nhớ – SGK/69
Tuần 26 – Tiết 92
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
1. Ví dụ
II. Các trường hợp dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
2. Nhận xét

Dùng cụm C – V
để mở rộng thành
phần câu
Phụ ngữ trong
cụm tính từ
Chủ ngữ
Phụ ngữ trong
cụm động từ
Phụ ngữ trong
cụm danh từ
Vị ngữ
Dùng cụm C-V để mở rộng các thành phần trong câu:
Chủ
ngữ
Vị
ngữ
Phụ ngữ
trong cụm danh từ
Sơ đồ tư duy
Phụ ngữ
trong cụm động từ
Phụ ngữ
trong cụm tính từ
Khái niệm
Các trường hợp dùng cụm C-V để mở rộng câu:
Dùng cụm C-V
để mở rộng câu
Thế nào là dùng cụm

C-V để mở rộng câu?
Là dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm C-V làm thành phần của câu hoặc thành phần của cụm từ để mở rộng câu.
Các trường hợp dùng

cụm C-V để mở rộng câu
Chủ ngữ
Vị ngữ
Phụ ngữ trong cụm danh từ
Phụ ngữ trong cụm động từ
Phụ ngữ trong cụm tính từ
Sơ đồ tư duy
a, Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn
mới định được, người ta gặt mang về .
( Thạch Lam)
C
V
=> Cụm C-V làm phụ ngữ trong cụm DT
c, Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen,
chúng ta thấy hiện ra từng lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết,
không có mảy may một chút bụi nào. ( Thạch Lam )
ĐT
C
V1
V2
V3
=> Cụm C-V làm phụ ngữ trong cụm D và cụm Đ
d, Bỗng một bàn tay đập vào vai khiến hắn giật mình.

( Nam Cao )


C
V
C
V
ĐT
C
V
c, Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.
C
V
Chủ ngữ
Vị ngữ
 Cụm C-V làm vị ngữ trong câu.
Luyện tập:
* Bài tập thêm
Phân biệt câu có cụm C-V được mở rộng và câu ghép ?
a, Vì con chăm học nên mẹ rất vui lòng.
b, Con chăm học khiến mẹ rất vui lòng .
C1
V1
C2
V2
CN
VN
C
V
ĐT
C
V
 Câu ghép có 2 vế câu , mỗi vế là 1 cụm C- V
 Câu đơn mở rộng C và phụ ngữ
Về học thuộc các ghi nhớ, chuẩn bị phần II
để tiết sau luyện tập.
Viết đoạn văn (15– 20 câu) trong đó có sử
dụng cụm C –V để mở rộng các thành phần
câu: Chủ ngữ, vị ngữ, phụ ngữ trong cụm
danh từ, cụm động từ, cụm tính từ. Chỉ ra
các câu đó?
Hướng dẫn học bài