Bài: 2

HÌNH CHIẾU
I. KHÁI NIỆM VỀ HÌNH CHIẾU.
Em hãy quan sát hình vẽ sau và cho biết hình vẽ đó nói lên điều gì?
?
Vậy hình chiếu là gì?
=> Vật thể khi được chiếu trên mặt phẳng, thì ảnh của nó nhận được trên mặt phẳng đó được gọi là hình chiếu của vật thể.
?
?
Hãy nêu cách vẽ hình chiếu một điểm của vật thể? Từ đó, hãy suy ra cách vẽ hình chiếu của vật thể?
=> Kẻ một tia từ nguồn sáng, đi qua điểm trên vật tới mặt phẳng. Ảnh của nó thu được trên mặt phẳng đó chính là hình chiếu của điểm đó.
=>Tương tự ta vẽ tất cả các điểm còn lại của vật thể thì ta thu được hình chiếu của vật thể.
II. CÁC PHÉP CHIẾU
Hãy quan sát các hình 2.2 và nhận xét về đặc điểm của các tia chiếu trong các hình a, b và c?
?
a b c
Hình 2.2. Các phép chiếu
a) Phép chiếu xuyên tâm ; b) Phép chiếu song song; c) Phép chiếu vuông góc
H2.2a: Phép chiếu xuyên tâm: Các tia chiếu đồng quy với nhau, tâm chiếu là nguồn phát ra tia chiếu.
H2.2b: Phép chiếu song song: Các tia chiếu song song với nhau. Phép chiếu này là phép chiếu xuyên tâm khi tâm chiếu ở xa vô tận.
H2.2c: Phép chiếu vuông góc: Các tia chiếu vuông góc với mặt phẳng chiếu, phép chiếu này cũng chính là phép chiếu song song khi tia chiếu vuông góc với mặt phẳng chiếu.

=> Như vậy, đặc điểm của các tia chiếu khác nhau sẽ cho ta các phép chiếu khác nhau.
III. CÁC HÌNH CHIẾU VUÔNG GÓC
Các mặt phẳng chiếu

Để diễn tả hình dạng của vật thể, ta lần lượt chiếu vuông góc vật thể theo ba hướng khác nhau lên ba mặt phẳng chiếu. Như hình sau:
CÁC MẶT PHẲNG CHIẾU
- Mặt phẳng chính diện gọi là mặt phẳng chiếu đứng.
Mặt phẳng
chiếu đứng
- Mặt phẳng nằm ngang gọi là mặt phẳng chiếu bằng.
- Mặt phẳng ở cạnh bên phải là mặt phẳng chiếu cạnh.
CÁC MẶT PHẲNG CHIẾU
- Mặt phẳng chính diện gọi là mặt phẳng chiếu đứng.
- Mặt phẳng nằm ngang gọi là mặt phẳng chiếu bằng.
- Mặt phẳng ở cạnh bên phải là mặt phẳng chiếu cạnh.
2. Các hình chiếu
Vậy, tên các hình chiếu có quan hệ như thế nào với các mặt phẳng chiếu?
Hình chiếu đứng
Hình chi?u c?nh
Hình chi?u b?ng
CÁC HÌNH CHIẾU VUÔNG GÓC
- Hình chiếu đứng có hướng chiếu từ trước tới.
- Hình chiếu cạnh có hướng chiếu từ trái sang.
- Hình chiếu bằng có hướng chiếu từ trên xuống.
CÁC HÌNH CHIẾU VUÔNG GÓC
- Hình chiếu đứng có hướng chiếu từ trước tới.
- Hình chiếu cạnh có hướng chiếu từ trái sang.
- Hình chiếu bằng có hướng chiếu từ trên xuống.
IV. VỊ TRÍ CÁC HÌNH CHIẾU
Sau khi hình chiếu được chiếu lên trên các mặt phẳng chiếu, thì vị trí của các hình chiếu trên bản vẽ được sắp xếp như thế nào?
Sau khi chiếu vật thể, mặt phẳng chiếu bằng được mở một góc 90° xuống dưới còn mặt phẳng chiếu cạnh được mở một góc 90° sang bên phải để 3 mặt phẳng nằm trên cùng một mặt phẳng.
Em hãy điền tên hình chiếu vào các vị trí của hình trên?
?
HÌNH CHIẾU ĐỨNG
HÌNH CHIẾU CẠNH
HÌNH CHIẾU BẰNG
Hình chiếu bằng ở dưới hình chiếu đứng.
Hình chiếu cạnh ở bên phải hình chiếu đứng.
Chú ý: Trên bản vẽ có quy định:

- Không vẽ các đường bao của các mặt phẳng chiếu.
- Cạnh thấy của vật thể được vẽ bằng nét liền đậm.
- Cạnh khuất của vật thể được vẽ bằng nét đứt.
HÌNH CHIẾU ĐỨNG
HÌNH CHIẾU CẠNH
HÌNH CHIẾU BẰNG
Lưu ý: khoảng cách từ hình chiếu bằng tới hình chiếu đứng bằng khoảng cách từ hình chiếu cạnh tới hình chiếu đứng.
Bài tập
Cho vật thể với các hướng chiếu A, B, C và các hình chiếu 1, 2, 3.
Hãy đánh dấu (x) vào bảng 2.1 để chỉ rõ sự tương quan gi?a các hướng chiếu với các hình chiếu.
Ghi tên gọi các hình chiếu 1, 2, 3 vào bảng 2.2.
2
3
C
A
B
1
Đáp án
2
3
C
B
1
Hướng chiếu
A
Hình chi?u
x
x
x
Hình chiếu cạnh
Hình chiếu đứng
Hình chiếu bằng
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ
- Học thuộc ghi nhớ sách giáo khoa và làm bài tập ở sách giáo khoa.
- Đọc thêm phần có thể em chưa biết.
- Đọc trước bài 3: Chuẩn bị dụng cụ, giấy A4, giấy nháp, vở bài tập,…
Cảm ơn sự quan tâm theo dõi của quý thầy cô giáo cùng các em!