TIN HỌC 11
KHÁI NIỆM LẬP TRÌNH VÀ NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
BÀI 1
Làm thế nào để máy tính hiểu và thực hiện được thuật toán đã lựa chọn để giải bài toán?
Cần diễn tả thuật toán bằng ngôn ngữ sao cho máy tính hiểu được thực hiện được.
Khái niệm lập trình
Khái niệm
 Lập trình là sử dụng cấu trúc dữ liệu và các câu lệnh của ngôn ngữ lập trình cụ thể để mô tả dữ liệu và diễn đạt các thao tác của thuật toán.
Phân loại ngôn ngữ lập trình
 Ngôn ngữ lập trình chia thành ba loại:
Ngôn ngữ máy: ngôn ngữ mà máy có thể trực tiếp hiểu và thực hiện.
Hợp ngữ: rất gần với ngôn ngữ máy, nhưng mã lệnh được thay bằng tên viết tắt của thao tác (thường là tiếng Anh).
Ngôn ngữ bậc cao: gần với ngôn ngữ tự nhiên, có tính độc lập cao, ít phụ thuộc vào loại máy và chương trình phải dịch sang ngôn ngữ máy mới thực hiện được.
Chương trình có chức năng chuyển đổi ngôn ngữ lập trình bậc cao thành ngôn ngữ máy tính hiểu gọi là chương trình dịch.
Trong đó:
Chương trình nguồn được viết trên ngôn ngữ lập trình bậc cao.
Chương trình đích được chuyển đổi sang ngôn ngữ máy nhờ chương trình dịch.
Chương trình nguồn
Chương trình dịch
Chương trình đích
Chương trình dịch
INPUT
OUTPUT
Định nghĩa:
Tình huống: Một nhóm người nước ngoài đến thăm Việt Nam và học một khóa nấu ăn. Làm sao để họ hiểu được các công thức nấu ăn Việt Nam
Phân loại chương trình dịch
Theo các bạn có mấy cách?
Thông dịch
Biên dịch
Thông dịch
1. Kiểm tra tính đúng đắn của câu lệnh tiếp theo trong chương trình nguồn.
2. Chuyển đổi câu lệnh đó thành các câu lệnh tương ứng trong ngôn ngữ máy.
3. Thực hiện các câu lệnh vừa chuyển đổi.
Thực hiện lặp đi lặp lại dãy các bước sau:
Loại chương trình dịch này thích hợp cho đối thoại giữa người dùng và hệ thống.
Các ngôn ngữ khai thác hệ quản trị cơ sở dữ liệu, đối thoại với hệ điều hành,… đều sử dụng trình thông dịch.
(Interpreter)
1 0 1 0 1 1 1 1 1 0
1 1 1 1 0 1 0 0 1 1
1 0 1 1 0 1 0 0 1 0
1 0 1 0 1 1 0 0 1 1
1 1 0 1 1 1 1 0 1 0
Biên dịch

1. Duyệt, kiểm tra, phát hiện lỗi, xác định chương trình nguồn có dịch được không.
2. Dịch chương trình nguồn thành một chương trình đích có thể thực hiện trên máy và lưu trữ lại để sử dụng về sau.
Thực hiện qua hai bước sau:
Loại chương trình dịch này thuận tiện cho các chương trình ổn định và cần thực hiện nhiều lần.
Ghi nhớ!
Các loại chương trình dịch:
Thông dịch
Biên dịch
Lập trình là sử dụng cấu trúc dữ liệu và các câu lệnh của ngôn ngữ lập trình cụ thể để mô tả dữ liệu và diễn đạt các thao tác của thuật toán.
Chương trình nguồn
Chương trình dịch
Chương trình đích

THỬ TÀI KIẾN THỨC
1
Ngôn ngữ lập trình là gì ?
2
Chương trình dịch dùng để làm gì?
3
Chương trình viết bằng ngôn ngữ bậc cao muốn máy tính hiểu và thực hiện cần phải được chuyển đổi sang ngôn ngữ máy bằng
4
Chương trình dịch có 2 loại là
5
Ngôn ngữ lập trình có mấy loại chính?
6
Trong chế độ biên dịch, một chương trình đã được dịch thông suốt, hệ thống không báo lỗi. Có thể khẳng định rằng ta đã có một chương trình đúng hay chưa? Tại sao?
TÌM TÒI KHÁM PHÁ
Trả lời các câu hỏi
1. Ví dụ về các ngôn ngữ lập trình bậc cao hiện nay?
2. Nêu các thành phần cơ bản của ngôn ngữ lập trình?
3. Trình bày quy tắc đặt tên trong Pascal? Viết ra 3 tên đặt theo quy tắc đó?
4. Phân biệt tên chuẩn, tên dành riêng, tên do người lập trình đặt?
5. Nêu khái niệm hằng và biến?