Chủ đề 1: XÃ HỘI NGUYÊN THỦY
LỊCH SỬ THẾ GIỚI
C? D?I
Phần I
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
Loài người xuất hiện cách đây hàng ch?c triệu năm t? Vượn c? tiến hóa thành.
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
2. Người tinh khôn sống như thế nào?
3. Vì sao xã hội nguyên thủy tan rã?
4. Đời sống người nguyên thủy trên đất nước Việt Nam
Ch? d? 1: X� H?I NGUYÊN THỦY
Lao động
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
Ch? d? 1: X� H?I NGUYÊN THỦY
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
- Vượn cổ: sống cách ngày nay hàng chục triệu năm.
- Người tối cổ:
+ Sống cách ngày nay 3-4 triệu năm.
+ Thoát khỏi giới động vật, đi bằng hai chân, có đôi tay khéo léo, biết sử dụng hòn đá làm công cụ.
+ Tìm ra lửa.
Ch? d? 1: X� H?I NGUYÊN THỦY
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
+ Tổ chức xã hội: sống theo bầy => Bầy người nguyên thủy.
+ Nơi tìm thấy: Đông Phi, Đông Nam Á, Trung Quốc…
Ch? d? 1: X� H?I NGUYÊN THỦY

GIA-VA
BẮC KINH
Ê-TI-Ô-PI-A
Em hãy xác định những nơi tìm thấy những di cốt của Người tối cổ?
Em hãy xác định những địa điểm tìm thấy dấu tích của Người tối cổ trên lược đồ?
- Dấu tích của Người tối cổ được tìm thấy ở các hang Thẩm Hai, Thẩm Khuyên (Lạng sơn); Núi Đọ (Quan Yên, Thanh Hoá); Xuân Lộc (Đồng Nai)...
Thẩm Khuyên
Thẩm Hai
Núi Đọ
Xuân Lộc
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
* Ở Việt Nam
H18_Răng của Người tối cổ ở Hang Thẩm Hai (Lạng Sơn)
H19_ Rìu đá núi Đọ (Thanh Hóa)
- Hiện vật: Những chiếc răng, công cụ bằng đá ghè đẽo thô sơ có hình thù rõ ràng dùng để chặt, đập.
- Thời gian: Cách đây 40 – 30 vạn năm.
Ch? d? 1: X� H?I NGUYÊN THỦY
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
2. Người tinh khôn sống như thế nào?
Quan sát hình, em hãy cho biết Người tinh khôn khác Người tối cổ ở những điểm nào?
+ Sống cách ngày nay khoảng 4 vạn năm.
+ Cấu tạo cơ thể giống người ngày nay, với thể tích sọ não lớn (1450 cm3).
+ Tổ chức xã hội: sống thành từng nhóm nhỏ có họ hàng gần gũi với nhau gọi là thị tộc.
+ Biết trồng trọt, làm đồ gốm, dệt vải…
+ Công cụ mài ngày càng tinh xảo hơn, làm đồ trang sức bằng đá v.v
+ Nơi tìm thấy: khắp các châu lục.
Đồ gốm
Kim may
Ch? d? 1: X� H?I NGUYÊN THỦY
Em hãy xác định những địa điểm tìm thấy dấu tích của Người tinh khôn ở giai đoạn đầu trên lược đồ?
Thái Nguyên
Sơn Vi
(Phú Thọ)
Thanh Hóa
Nghệ An
Lai Châu
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
2. Người tinh khôn sống như thế nào?
* Trong giai đoạn đầu, ở Việt Nam, dấu tích của người tinh khôn được tìm thấy: Mái Đá Ngườm (Thái Nguyên), Sơn Vi (Phú Thọ), Lai Châu, Bắc Giang, Thanh Hóa...
- Thời gian: cách đây 3 – 2 vạn năm.
Ch? d? 1: X� H?I NGUYÊN THỦY
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
2. Người tinh khôn sống như thế nào?
Công cụ: những chiếc rìu bằng hòn cuội đựợc ghè đẽo thô sơ, nhưng đã có hình thù rõ ràng.
H20_Công cụ chặt ở Nậm Tun (Lai Châu)
Ch? d? 1: X� H?I NGUYÊN THỦY
Hoà Bình
Bắc Sơn
Quỳnh Văn
Hạ Long
Bàu Tró
Em hãy xác định những địa điểm tìm thấy dấu tích của Người tinh khôn ở giai đoạn phát triển trên lược đồ?
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
2. Người tinh khôn sống như thế nào?
* Trong giai đoạn phát triển, ở Việt Nam, dấu tích của người tinh khôn được tìm thấy: Hòa Bình, Bắc Sơn (Lạng Sơn), Quỳnh Văn (Nghệ An), Hạ Long (Quảng Ninh), Bàu Tró (Quảng Bình)...
- Thời gian: cách đây 12.000 đến 4.000 năm.
Ch? d? 1: X� H?I NGUYÊN THỦY
Hoà Bình
Bắc Sơn
Quỳnh Văn
Hạ Long
Bàu Tró
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
2. Người tinh khôn sống như thế nào?
- Công cụ: đá mài ở lưỡi như rìu ngắn, rìu có vai, một số công cụ làm bằng xương, sừng, đồ gốm v.v.
=> Công cụ được mài theo ý muốn, sắc và dễ sử dụng hơn dẫn đến năng suất lao động tăng.
Rìu đá Hoà Bình
Rìu đá Bắc Sơn
H23_ Rìu đá Hạ Long
Ch? d? 1: X� H?I NGUYÊN THỦY
3. Tổ chức xã hội.
 - Thời kì văn hoá Hoà Bình - Bắc Sơn
- Quan hệ xã hội được hình thành:
người nguyên thuỷ sống thành từng nhóm (cùng huyết thống) ở một vùng thuận tiện, định cư lâu dài.
Ch? d? 1: X� H?I NGUYÊN THỦY
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
2. Người tinh khôn sống như thế nào?
Nhóm người
Thị tộc
Mẹ lớn tuổi
lên làm chủ
Thị Tộc Mẫu hệ
Có chung huyết thống
Sơ đồ: Quan hệ xã hội thời nguyên thủy.
3. Tổ chức xã hội.
 - Thời kì văn hoá Hoà Bình - Bắc Sơn
- Quan hệ xã hội được hình thành
người nguyên thuỷ sống thành từng nhóm (cùng huyết thống) ở một vùng thuận tiện, định cư lâu dài.
: những người cùng họ hàng chung sống với nhau, tôn người mẹ lớn tuổi nhất làm chủ gọi là chế độ thị tộc mẫu hệ.
Ch? d? 1: X� H?I NGUYÊN THỦY
1. Con người đã xuất hiện như thế nào?
2. Người tinh khôn sống như thế nào?
CỦNG CỐ BÀI HỌC
1. Tổ chức xã hội của Người tối cổ?
a) Sống theo bầy
b) Sống đơn lẻ
c) Sống thành thị tộc
d) Tất cả a, b, c, đều sai
2. Công cụ sản xuất đầu tiên của Người tối cổ?
a) Đá có sẵn trong tự nhiên
b) Đá được ghè đẽo qua loa
c) Lưỡi cày đồng
d) Cuốc sắt
3. Người tối cổ tìm kiếm thức ăn chủ yếu bằng cách nào?
a) Săn bắn, hái lượm
b) Chăn nuôi, trồng trọt
c) Hái lượm, săn bắt
d) Đánh bắt cá
4. Em có nhận xét gì về cuộc sống của Người tối cổ?
a) Bấp bênh, “ăn lông, ở lổ”
b) Phát triển
c) Ổn định
d) Tất cả a, b, c, đều sai
CỦNG CỐ BÀI HỌC
1. Quá trình tiến hóa của loài người diễn ra như thế nào?
a) Vượn  Tinh tinh  Người tinh khôn
b) Vượn cổ  Người tối cổ  Người tinh khôn
c) Người tối cổ  Người cổ  Người tinh khôn
d) Người tối cổ  Người tinh khôn
2. Người tinh khôn tiến bộ hơn Người tối cổ ở những điểm nào?
a) Công cụ đá được cải tiến với kỹ thuật khoan, mài, cưa.
b) Phát hiện ra kim loại và chế tạo công cụ kim loại
c) Biết trồng trọt, chăn nuôi, làm đồ gốm, dệt vải
d) Tất cả a, b, c, đều đúng
3. Thị tộc nguyên thủy tan rã do nguyên nhân nào?
 Sản xuất phát triển  Sản phẩm dư thừa
Công cụ kim loại xuất hiện
 Xã hội bị phân hóa (giàu, nghèo)
 Xã hội có giai cấp ra đời
? Chế độ xã hội đầu tiên của người nguyên thủy là:
Bài tập củng cố
A. Chế độ phong kiến do vua đứng đầu
B. Chế độ thị tộc mẫu hệ do người cha đứng đầu
C. Chế độ thị tộc mẫu hệ do người mẹ đứng đầu
D. Chế độ chiếm hữu nô lệ
C