Bài 2. Một số oxit quan trọng

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: phạm thị hằng
Ngày gửi: 17h:58' 17-09-2021
Dung lượng: 19.1 MB
Số lượt tải: 93
Nguồn:
Người gửi: phạm thị hằng
Ngày gửi: 17h:58' 17-09-2021
Dung lượng: 19.1 MB
Số lượt tải: 93
Số lượt thích:
0 người
KIEM TRA BÀI CŨ
? Viết PTHH minh họa tính chất hóa học của oxit bazơ.
? Viết PTHH minh họa tính chất hóa học của oxit axit.
CTHH: CaO (vôi sống)
PTK: M = 40 + 16 = 56
Canxi oxit là oxit bazơ
A. CANXI OXIT
Thí nghiệm: SGK H1.2
PTHH
CaO(r) + H2O(l) Ca(OH)2 (r)
Ca(OH)2 tan ít trong nước, phần tan tạo thành dung dịch bazơ.
Thí nghiệm: SGK H1.3
PTHH của phản ứng.
CaO(r)+2HCl (dd) CaCl2 (dd) + H2O(l)
? CaO để lâu ngoài không khí bị vón lại do đâu. Em hãy viết PTHH để chứng minh.
Do canxi oxit tác dụng với CO2
trong không khí
PTHH
CaO(r) + CO2(k) CaCO3(r)
Đá vôi và chất đốt ( than đá , củi, dầu , khí tự nhiên …).
Nguyên liệu sản xuất CaO là gì?
PTHH :
C(r) + O2 (k) CO2 (k)
CaCO3 (r) CaO(r) + CO2 (k)
Không khí
Không khí
CaO
Khí thải
Minh hoạ lò nung vôi công nghiệp
HOÁ HỌC 9
Vôi sống
Câu 1: Oxit được dùng làm chất hút ẩm (chất làm khô) trong phòng thí nghiệm là
A. CuO B. ZnO C. PbO D. CaO
Câu 2: Sản phẩm của phản ứng phân hủy canxi cacbonat bởi nhiệt là:
A. CaO và CO B. CaO và CO2 C. CaO và SO2 D. CaO và P2O5
Câu 3: Để phân biệt 2 lọ mất nhãn đựng CaO và MgO ta dùng:
A. HCl B. H2O, quỳ tím. C. HNO3 D. không phân biệt được.
- Cho từng mẫu thử vào ống nghiệm chứa nước:
+ Mẫu thử tan, dd trong cốc làm quỳ tím chuyển thành màu xanh là CaO
+ Mẫu thử không tan, không làm quỳ tím chuyển màu là MgO
- Giải thích:
+ CaO tác dụng với nước tạo dung dịch bazơ, 1 phần chất rắn không tan dưới đáy ống nghiệm . Ca(OH)2 (dd) làm quỳ tím.chuyển xanh.
CaO + H2O → Ca(OH)2
+ MgO không phản ứng với nước, không tan trong nước, không làm quỳ tím chuyển màu.
D
B
B
Bài tập
Câu 5: Hòa tan hết 5,6 gam CaO vào dung dịch HCl 14,6% . Khối lượng dung dịch HCl đã dùng là:
A. 50 gam B. 40 gam C. 60 gam D. 73 gam
Câu 4: Vôi sống có công thức hóa học là
A. Ca B. Ca(OH)2 C. CaCO3 D. CaO
D
A
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Nêu tính chất hóa học của Canxi oxit. Viết PTHH minh họa
Làm bài tập SGK
Xem trước tính chất hóa học của oxit axit (SO2).
HUONG DẪN LÀM BÀI TẬP:
Làm bài tập 1 , 2 SGK
1.a. Lấy mỗi chất một ít hòa tan vào nước cho phản ứng với CO2 chất nào cho kết tủa màu trắng thichát ban đầu là CaO , chất kia là Na2O . PTHH :
CaO(r) + H2O(l) Ca(OH)2 (r)
CO2(r)+Ca(OH)2(dd)CaCO3(r)+H2O (l)
b. Dẫn 2 khí qua nước vôi trong , khí làm đục nước vôi trong là CO2 , khí kia là oxi .
PTHH :
CO2 (r)+Ca(OH)2 (dd)CaCO3 (r)+H2O (l)
2. a. Lấy mỗi chất 1 ít cho vào nước chất tan là CaO , chất kia là CaCO3 .
PTHH : CaO(r) + H2O(l) Ca(OH)2 (r)
b. Hòa tan 2 oxit trên vào nước chất tan là CaO , CuO không tan , hoặc hòa vtan mỗi chất 1 ít vào HCl chất tạo dung dịch màu xanh lam là CuO .
PTHH :CaO(r) + H2O(l) Ca(OH)2 (r)
CaO(r) + 2HCl(dd)CaCl2 (dd) +H2O(l)
CuO(r) +2HCl (dd) CuCl2(dd) +H2O(l)
. Hướng dẫn làm bài tập ( 4/)
Làm bài tập 3 , 4 bài toán tính theo PTHH phải tính số mol, viết PTHH suy ra số mol chất cần tìm tính lượng chất cần tìm . Xem tiếp phần B // LƯU HUỲNH ĐIOXIT\\.
Ca CaO CaCO3 CO2
CaCO3 CaO Ca(OH)2 CaCl2 Ca(NO3)2
HUONG DẪN LÀM BÀI TẬP:
Ca(OH)2
CaCl2
a. Viết PTHH minh họa tính chất hóa học CaO ? Vì sao nói CaO là oxit bazơ
B. Nêu ứng dụng và viết PTHH sản xuất vôi? phản ứng trên thuộc loại phản ứng gì?
Giải bài tập 4 tr 9
Dùng trong công nghiệp luyện kim và làm nguyện liệu cho công nghiệp hóa học.
Dùng để khử chua, xử lí nước thải, sát trùng, diệt nấm, khử độc môi trường…
C(r) + O2 (k) CO2 (k)
CaCO3 (r) CaO(r) + CO2 (k)
Hs : giải
Số mol CO2 :
a.PTHH
CO2 (r) +Ba(OH)2 (dd)BaCO3(r)+H2O (l)
1mol 1mol 1mol
0,1mol 0,1mol 0,1mol
b. Nồng độ mol của dung dịch Ba(OH)2
CM=
c. Khối lượng BaCO3 :
0,1x197 = 19,7(g)
KIEM TRA BÀI CŨ
B. LƯU HUỲNH DIOXIT
Là chất khí không màu , mùi hắc , độc , nặng hơn không khí ( 2,2 )
SO2(k) + H2O(l) H2SO3 (dd)
SO2 gây ô nhiễm không khí gây mưa axit
? Mô tả cách tiến hành thí nghiệm SO2 với H2O? Viết PTHH của phản ứng
Mưa axit
Cây chết khô do mưa axit
Lá cây bị dính mưa axit
Cây chết khô do mưa axit
Những tác hại của mưa axit đến động vật, tác phẩm nghệ thuật, công trình xây dựng……
Lắng đọng của mưa axit
Người bị mắc bệnh viêm phổi
Hãy đọc đoạn văn bản trích dẫn sau:
Mưa axit
Mưa axit được phát hiện ra đầu tiên năm 1952 nhưng đến những năm 1960 thì các nhà khoa học mới bắt đầu quan sát và nghiên cứu về hiện tượng này. Thuật ngữ “mưa axit” được đặt ra bởi Robert Angus Smith vào năm 1972. Trong thành phần các chất đốt tự nhiên như than đá và dầu mỏ có chứa một lượng lớn lưu huỳnh, còn trong không khí lại chứa nhiều nitơ. Quá trình đốt sản sinh ra các khí độc hại như lưu huỳnh đioxit (SO2) và nitơ đioxit (NO2). Các khí này hòa tan với hơi nước trong không khí tạo thành các axit sunfuric (H2SO4) và axit nitric (HNO3). Khi trời mưa, các hạt axit này tan lẫn vào nước mưa, làm độ pH của nước mưa giảm. Nếu nước mưa có độ pH dưới 5,6 được gọi là mưa axit. Do có độ chua khá lớn, nước mưa có thể hòa tan được một số bụi kim loại và oxit kim loại có trong không khí như oxit chì,... làm cho nước mưa trở nên độc hơn nữa đối với cây cối, vật nuôi và con người. Trong đề tài “Đánh giá hiện trạng mưa axit ở Việt Nam” của Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường, ở các thành phố công nghiệp lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP HCM, … lượng mưa axit luôn cao hơn gấp 2 tới 3 lần so với các khu vực có giá trị sinh thái cao như Cúc Phương, Nha Trang, Cà Mau...
Câu hỏi :Theo em, hiện tượng mưa axit trong văn bản này đề cập đến những loại đơn chất, hợp chất nào?
PTHH
SO2(k)+Ca(OH)2(dd) CaSO3(r) +H2O(l)
Mô tả cách tiến hành thí nghiệm SO2 với Ca(OH)2? cho biết dấu hiệu nhận biết phản ứng xảy ra? Viết PTHH
? SO2 phản ứng được với oxit bzơ nào, tạo sản phẩm gì? nêu thí dụ minh họa.
SO2 PỨ được với các oxit bazo như : Na2O , CaO …
PT: SO2(k) + Na2O(r) Na2SO3(r)
Kết luận : Lưu huỳnh đioxit là oxit axit
- Sản xuất H2SO4
- Làm chất tẩy trắng bột gỗ trong công nghiệp giấy; làm chất diệt nấm mốc…
? Những ứng dụng quan trong của SO2 là gì
- Cho muối sunfit tác dụng với axit (HCl, H2SO4 l ) thu bằng cách đẩy không khí.
PTHH
Na2SO3+H2SO4Na2SO4+H2O+ SO2(k)
- Đun nóng H2SO4 đ với Cu:
? Hãy cho biết cách tiến hành điều chế SO2 trong phòng thí nghiệm.
- Đốt S trong không khí:
S(r) + O2 (k) →→
- Đốt quặng pirit sắt (FeS2) thu được SO2
Ngyên liệu sản xuất SO2 trong công nghiệp là gì? Vì sao phải dùng nguồn nguyên liệu đó
HUONG DẪN LÀM BÀI TẬP:
làm bài tập 1, 3, 4
1. SO2(k)+Ca(OH)2(dd)CaSO3(r) + H2O(l)
SO2(k) + H2O(l) H2SO3 (dd)
SO2(k) + Na2O(r) Na2SO3(r)
H2SO3(dd)+Na2O(r)Na2SO3(r) + H2O(l)
Na2SO3(r)+H2SO4Na2SO4(dd)+H2O(l)+SO2(k)
3. Khí hiđro , oxi vì CaO là oxit bazơ có tính hút ẩm mạnh và phản ứng được với CO2 , SO2 .
4. a.CO2, SO2 , O2 . b.H2 , N2 .
c. H2 . d. CO2, SO2 .
e. CO2 . g. CO2, SO2 .
Hướng dẫn HS làm bài tập và chuẩn bị bài sau
Bài 2 # 2 tr9 , 5 dựa vào phần điều chế SO2 , 6 # bài 4 tr 9 .
Xem trước bài 3 // Tính chất hóa học axit\\ .
HUONG DẪN LÀM BÀI TẬP:
? Viết PTHH minh họa tính chất hóa học của oxit bazơ.
? Viết PTHH minh họa tính chất hóa học của oxit axit.
CTHH: CaO (vôi sống)
PTK: M = 40 + 16 = 56
Canxi oxit là oxit bazơ
A. CANXI OXIT
Thí nghiệm: SGK H1.2
PTHH
CaO(r) + H2O(l) Ca(OH)2 (r)
Ca(OH)2 tan ít trong nước, phần tan tạo thành dung dịch bazơ.
Thí nghiệm: SGK H1.3
PTHH của phản ứng.
CaO(r)+2HCl (dd) CaCl2 (dd) + H2O(l)
? CaO để lâu ngoài không khí bị vón lại do đâu. Em hãy viết PTHH để chứng minh.
Do canxi oxit tác dụng với CO2
trong không khí
PTHH
CaO(r) + CO2(k) CaCO3(r)
Đá vôi và chất đốt ( than đá , củi, dầu , khí tự nhiên …).
Nguyên liệu sản xuất CaO là gì?
PTHH :
C(r) + O2 (k) CO2 (k)
CaCO3 (r) CaO(r) + CO2 (k)
Không khí
Không khí
CaO
Khí thải
Minh hoạ lò nung vôi công nghiệp
HOÁ HỌC 9
Vôi sống
Câu 1: Oxit được dùng làm chất hút ẩm (chất làm khô) trong phòng thí nghiệm là
A. CuO B. ZnO C. PbO D. CaO
Câu 2: Sản phẩm của phản ứng phân hủy canxi cacbonat bởi nhiệt là:
A. CaO và CO B. CaO và CO2 C. CaO và SO2 D. CaO và P2O5
Câu 3: Để phân biệt 2 lọ mất nhãn đựng CaO và MgO ta dùng:
A. HCl B. H2O, quỳ tím. C. HNO3 D. không phân biệt được.
- Cho từng mẫu thử vào ống nghiệm chứa nước:
+ Mẫu thử tan, dd trong cốc làm quỳ tím chuyển thành màu xanh là CaO
+ Mẫu thử không tan, không làm quỳ tím chuyển màu là MgO
- Giải thích:
+ CaO tác dụng với nước tạo dung dịch bazơ, 1 phần chất rắn không tan dưới đáy ống nghiệm . Ca(OH)2 (dd) làm quỳ tím.chuyển xanh.
CaO + H2O → Ca(OH)2
+ MgO không phản ứng với nước, không tan trong nước, không làm quỳ tím chuyển màu.
D
B
B
Bài tập
Câu 5: Hòa tan hết 5,6 gam CaO vào dung dịch HCl 14,6% . Khối lượng dung dịch HCl đã dùng là:
A. 50 gam B. 40 gam C. 60 gam D. 73 gam
Câu 4: Vôi sống có công thức hóa học là
A. Ca B. Ca(OH)2 C. CaCO3 D. CaO
D
A
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Nêu tính chất hóa học của Canxi oxit. Viết PTHH minh họa
Làm bài tập SGK
Xem trước tính chất hóa học của oxit axit (SO2).
HUONG DẪN LÀM BÀI TẬP:
Làm bài tập 1 , 2 SGK
1.a. Lấy mỗi chất một ít hòa tan vào nước cho phản ứng với CO2 chất nào cho kết tủa màu trắng thichát ban đầu là CaO , chất kia là Na2O . PTHH :
CaO(r) + H2O(l) Ca(OH)2 (r)
CO2(r)+Ca(OH)2(dd)CaCO3(r)+H2O (l)
b. Dẫn 2 khí qua nước vôi trong , khí làm đục nước vôi trong là CO2 , khí kia là oxi .
PTHH :
CO2 (r)+Ca(OH)2 (dd)CaCO3 (r)+H2O (l)
2. a. Lấy mỗi chất 1 ít cho vào nước chất tan là CaO , chất kia là CaCO3 .
PTHH : CaO(r) + H2O(l) Ca(OH)2 (r)
b. Hòa tan 2 oxit trên vào nước chất tan là CaO , CuO không tan , hoặc hòa vtan mỗi chất 1 ít vào HCl chất tạo dung dịch màu xanh lam là CuO .
PTHH :CaO(r) + H2O(l) Ca(OH)2 (r)
CaO(r) + 2HCl(dd)CaCl2 (dd) +H2O(l)
CuO(r) +2HCl (dd) CuCl2(dd) +H2O(l)
. Hướng dẫn làm bài tập ( 4/)
Làm bài tập 3 , 4 bài toán tính theo PTHH phải tính số mol, viết PTHH suy ra số mol chất cần tìm tính lượng chất cần tìm . Xem tiếp phần B // LƯU HUỲNH ĐIOXIT\\.
Ca CaO CaCO3 CO2
CaCO3 CaO Ca(OH)2 CaCl2 Ca(NO3)2
HUONG DẪN LÀM BÀI TẬP:
Ca(OH)2
CaCl2
a. Viết PTHH minh họa tính chất hóa học CaO ? Vì sao nói CaO là oxit bazơ
B. Nêu ứng dụng và viết PTHH sản xuất vôi? phản ứng trên thuộc loại phản ứng gì?
Giải bài tập 4 tr 9
Dùng trong công nghiệp luyện kim và làm nguyện liệu cho công nghiệp hóa học.
Dùng để khử chua, xử lí nước thải, sát trùng, diệt nấm, khử độc môi trường…
C(r) + O2 (k) CO2 (k)
CaCO3 (r) CaO(r) + CO2 (k)
Hs : giải
Số mol CO2 :
a.PTHH
CO2 (r) +Ba(OH)2 (dd)BaCO3(r)+H2O (l)
1mol 1mol 1mol
0,1mol 0,1mol 0,1mol
b. Nồng độ mol của dung dịch Ba(OH)2
CM=
c. Khối lượng BaCO3 :
0,1x197 = 19,7(g)
KIEM TRA BÀI CŨ
B. LƯU HUỲNH DIOXIT
Là chất khí không màu , mùi hắc , độc , nặng hơn không khí ( 2,2 )
SO2(k) + H2O(l) H2SO3 (dd)
SO2 gây ô nhiễm không khí gây mưa axit
? Mô tả cách tiến hành thí nghiệm SO2 với H2O? Viết PTHH của phản ứng
Mưa axit
Cây chết khô do mưa axit
Lá cây bị dính mưa axit
Cây chết khô do mưa axit
Những tác hại của mưa axit đến động vật, tác phẩm nghệ thuật, công trình xây dựng……
Lắng đọng của mưa axit
Người bị mắc bệnh viêm phổi
Hãy đọc đoạn văn bản trích dẫn sau:
Mưa axit
Mưa axit được phát hiện ra đầu tiên năm 1952 nhưng đến những năm 1960 thì các nhà khoa học mới bắt đầu quan sát và nghiên cứu về hiện tượng này. Thuật ngữ “mưa axit” được đặt ra bởi Robert Angus Smith vào năm 1972. Trong thành phần các chất đốt tự nhiên như than đá và dầu mỏ có chứa một lượng lớn lưu huỳnh, còn trong không khí lại chứa nhiều nitơ. Quá trình đốt sản sinh ra các khí độc hại như lưu huỳnh đioxit (SO2) và nitơ đioxit (NO2). Các khí này hòa tan với hơi nước trong không khí tạo thành các axit sunfuric (H2SO4) và axit nitric (HNO3). Khi trời mưa, các hạt axit này tan lẫn vào nước mưa, làm độ pH của nước mưa giảm. Nếu nước mưa có độ pH dưới 5,6 được gọi là mưa axit. Do có độ chua khá lớn, nước mưa có thể hòa tan được một số bụi kim loại và oxit kim loại có trong không khí như oxit chì,... làm cho nước mưa trở nên độc hơn nữa đối với cây cối, vật nuôi và con người. Trong đề tài “Đánh giá hiện trạng mưa axit ở Việt Nam” của Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường, ở các thành phố công nghiệp lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP HCM, … lượng mưa axit luôn cao hơn gấp 2 tới 3 lần so với các khu vực có giá trị sinh thái cao như Cúc Phương, Nha Trang, Cà Mau...
Câu hỏi :Theo em, hiện tượng mưa axit trong văn bản này đề cập đến những loại đơn chất, hợp chất nào?
PTHH
SO2(k)+Ca(OH)2(dd) CaSO3(r) +H2O(l)
Mô tả cách tiến hành thí nghiệm SO2 với Ca(OH)2? cho biết dấu hiệu nhận biết phản ứng xảy ra? Viết PTHH
? SO2 phản ứng được với oxit bzơ nào, tạo sản phẩm gì? nêu thí dụ minh họa.
SO2 PỨ được với các oxit bazo như : Na2O , CaO …
PT: SO2(k) + Na2O(r) Na2SO3(r)
Kết luận : Lưu huỳnh đioxit là oxit axit
- Sản xuất H2SO4
- Làm chất tẩy trắng bột gỗ trong công nghiệp giấy; làm chất diệt nấm mốc…
? Những ứng dụng quan trong của SO2 là gì
- Cho muối sunfit tác dụng với axit (HCl, H2SO4 l ) thu bằng cách đẩy không khí.
PTHH
Na2SO3+H2SO4Na2SO4+H2O+ SO2(k)
- Đun nóng H2SO4 đ với Cu:
? Hãy cho biết cách tiến hành điều chế SO2 trong phòng thí nghiệm.
- Đốt S trong không khí:
S(r) + O2 (k) →→
- Đốt quặng pirit sắt (FeS2) thu được SO2
Ngyên liệu sản xuất SO2 trong công nghiệp là gì? Vì sao phải dùng nguồn nguyên liệu đó
HUONG DẪN LÀM BÀI TẬP:
làm bài tập 1, 3, 4
1. SO2(k)+Ca(OH)2(dd)CaSO3(r) + H2O(l)
SO2(k) + H2O(l) H2SO3 (dd)
SO2(k) + Na2O(r) Na2SO3(r)
H2SO3(dd)+Na2O(r)Na2SO3(r) + H2O(l)
Na2SO3(r)+H2SO4Na2SO4(dd)+H2O(l)+SO2(k)
3. Khí hiđro , oxi vì CaO là oxit bazơ có tính hút ẩm mạnh và phản ứng được với CO2 , SO2 .
4. a.CO2, SO2 , O2 . b.H2 , N2 .
c. H2 . d. CO2, SO2 .
e. CO2 . g. CO2, SO2 .
Hướng dẫn HS làm bài tập và chuẩn bị bài sau
Bài 2 # 2 tr9 , 5 dựa vào phần điều chế SO2 , 6 # bài 4 tr 9 .
Xem trước bài 3 // Tính chất hóa học axit\\ .
HUONG DẪN LÀM BÀI TẬP:
 








Các ý kiến mới nhất