Luyện từ và câu
TỪ GHÉP VÀ TỪ LÁY
Kiểm tra bài cũ
Em hãy lấy hai ví dụ về từ đơn; hai ví dụ về từ phức
Thứ ba ngày 28 tháng 9 năm 2021
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
Từ ghép và từ láy
Cấu tạo của những từ phức được in đậm trong các câu thơ sau có gì khác nhau ?
Thuyền ta chầm chậm vào Ba Bể
Núi dựng cheo leo , hồ lặng im
Lá rừng với gió ngân se sẽ
Hoạ tiếng lòng ta với tiếng chim .

Tôi nghe truyện cổ thầm thì
Lời ông cha dạy cũng vì đời sau .

Gợi ý: - Từ phức nào do những tiếng có nghĩa tạo thành? - Từ phức nào do những tiếng có âm đầu hoặc vần lặp lại nhau tạo thành?
Nhận xét
truyện cổ
ông cha
lặng im
thầm thì
chầm chậm
cheo leo
se sẽ
Cấu tạo của những từ phức ở cột 1 có gì khác những từ phức ở cột 2?
Từ ghép
Từ láy
truyện cổ
ông cha
lặng im
Do những tiếng có nghĩa tạo thành
Do những tiếng có âm đầu hoặc vần lặp lại nhau tạo thành
thầm thì
cheo leo
chầm chậm
se sẽ
thầm thì
cheo leo
chầm chậm
se sẽ
Truyện cổ (truyện+ cổ); ông cha (ông+cha)
lặng im ( lặng+im)
Thầm thì (lặp lại âm đầu th); cheo leo( lặp lại vần eo);
chầm chậm, se sẽ ( lặp lại cả âm đầu và vần)
Từ láy
Từ ghép
Ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau.
Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần (hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau.
Từ phức
Có mấy cách chính để cấu tạo từ phức? Là những cách nào?
Cấu tạo từ ghép, từ láy có gì khác nhau? Ví dụ.
Ghi nhớ
M: tình thương, thương mến, …
1. Ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau. Đó là các từ ghép.
2. Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần (hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau. Đó là các từ láy.
M: săn sóc, khéo léo, luôn luôn, …
Có hai cách chính để tạo từ phức là:
Bài1. Hãy xếp những từ phức được in nghiêng trong các câu dưới đây thành hai loại : từ ghép và từ láy. Biết rằng những tiếng in đậm hơn là tiếng có nghĩa:
a) Nhân dân ghi nhớ công ơn Chử Đồng Tử, lập đền thờ ở nhiều nơi bên sông Hồng. Cũng từ đó hằng năm, suốt mấy tháng mùa xuân, cả một vùng bờ bãi sông Hồng lại nô nức làm lễ, mở hội để tưởng nhớ ông.
Theo Hoàng Lê
b) Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn. Rồi tre lớn lên, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc. Tre trông thanh cao, giản dị, chí khí như người.
Thép Mới
Luyện tập

b) Dáng tre vươn mộc mạc,
a) Nhân dân
công ơn Chử Đồng Tử, lập
ở nhiều nơi bên sông Hồng.
Cũng từ đó hàng năm, suốt mấy tháng mùa xuân, cả một vùng
sông Hồng lại
làm lễ,
mở hội để
ông.
Rồi tre lớn lên,
Tre trồng,
giản dị, chí khí như người.
màu tre tươi
Học sinh thảo luận nhóm 4
ghi nhớ
đền thờ
nô nức
bờ bãi
tưởng nhớ
nhũn nhặn.
cứng cáp,
dẻo dai,
vững chắc.
thanh cao,
Bài 2. Viết các từ ghép và từ láy chứa từng tiếng sau đây:
a, Ngay
b, Thẳng
c, Thật
ngay ngắn, …
ngay thẳng, ngay thật, ngay lưng, ngay đơ, …
thẳng băng, thẳng cánh, thẳng cẳng, thẳng đuột, thẳng đứng, thẳng tay, thẳng tắp, thẳng tuột, thẳng tính, …
chân thật, thành thật, thật lòng, thật tâm, thật tình, …
thẳng thắn,
thẳng thừng, …
thật thà, …
Chọn đáp án đúng
Đánh dấu x vào ô đúng
X
X
X
X
X
X
Củng cố
M: tình thương, thương mến, …
1. Ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau. Đó là các từ ghép.
2. Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần (hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau. Đó là các từ láy.
M: săn sóc, khéo léo, luôn luôn, …
Có hai cách chính để tạo từ phức là:
1. Có mấy cách chính tạo từ phức là những cách nào?
2. Từ ghép và từ láy có gì giống và khác nhau?
Giờ học kết thúc