CA DAO THAN THÂN, YÊU THƯƠNG TÌNH NGHĨA
I. Giới thiệu chung:
1. Khái quát về ca dao:
Ca dao là tiếng nói của tình cảm: gia đình, quê hương, đất nước, tình yêu lứa đôi và nhiều mối quan hệ khác.
2. Phân loại:
+ Ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa.
+ Ca dao hài hước.
- Về nghệ thuật: ca dao thường ngắn gọn, giàu hình ảnh so sánh ẩn dụ và đặc biệt là lối diễn đạt bằng một số công thức mang đậm sắc thái dân gian.
II. Đọc-hiểu:
1. Ca dao than thân ( bài 1, 2 )
a. Điểm chung:
Hình thức mở đầu “Thân em
như…”đã xác định được rõ đây là lời than của người phụ nữ về thân phận nhỏ bé, đắng cay, tội nghiệp, gợi cho người đọc sự chia sẻ, đồng cảm.
- Nghệ thuật: so sánh.
b. Nét riêng
Cùng viết về nỗi đau thân phận nhưng ở hai câu lại sử dụng những hình ảnh so sánh, ẩn dụ khác nhau.
- Hình ảnh so sánh và ẩn dụ: tấm lụa đào.  Người phụ nữ ý thức được sắc đẹp, tuổi xuân và giá trị của mình nhưng cũng cảm nhận một cách chua xót về số phận chông chênh của mình.

- Hình ảnh so sánh và ẩn dụ: củ ấu gai.  Hình ảnh này gợi ra sự đối lập giữa phẩm chất bên trong và hình dáng bên ngoài đen đủinhấn mạnh đến giá trị thực của người con gáiý thức được nhấn mạnh, lời bộc bạch rõ hơn .
 Ta cảm nhận được đằng sau lời tự khẳng định giá trị có cả một nỗi ngậm ngùi chua xót cho thân phận người con gái.
2. Tiếng hát yêu thương tình nghĩa ( bài 3, 4, 5, 6)
* Bài 4:
a. Nỗi nhớ thương được thể hiện thông qua các hình ảnh biểu tượng: khăn, đèn, mắt
- Hình ảnh chiếc khăn:
 Thể hiện nỗi nhớ ngổn ngang, trăm mối tơ vò. Đó là nỗi nhớ có không gian khiến con người không thể đứng yên ổn được.

- Hình ảnh ngọn đèn: đèn không tắt. Nỗi nhớ trải dài theo thời gian.
- Hình ảnh đôi mắt: mắt ngủ không yên: nỗi nhớ, sự thao thức trăn trở được thể hiện một cách trực tiếp
 Hỏi khăn, hỏi đèn, hỏi mắt cũng là hỏi lòng mình.
- Biện pháp lặp cú pháp đã tô đậm nỗi nhớ thương dằng dặc không nguôi của cô gái.
b. Nỗi lo
Đêm qua em những lo phiền
Lo vì một nỗi không yên một bề
 Niềm lo âu cho hạnh phúc lứa đôi của mình.
*. Bài 6
-Nhân vật vật trữ tình bày tỏ nghĩa tình thủy chung không phaỉ của con người thông qua hình ảnh mang tính tượng trưng: gừng, muối
- Muối mặn, gừng cay đã trở thành biểu tượng cho những đắng cay, cơ cực, nhọc nhằn của cuộc sống mà con người phải trải qua
- Lối nói trùng điệp, nhấn mạnh, tiếp nối: Muôi, gừng, hãy ,đang còn...để khẳng định tấm lòng chung thuỷ sắt son.

III. Tổng kết
Nội dung
Qua bài học cho thấy nỗi niềm chua xót, đắng cay và tình cảm yêu thương chung thủy của người bình dân trong xã hội cũ được bộc lộ chân tình và sâu sắc
Nghệ thuật
-Các thủ pháp nghệ thuật so sánh. ví von, ẩn dụ, tượng trưng
-Mô tuýt kết cấu trùng điệp
-Nghệ thuật dân gian tô đậm vẻ đẹp tâm hồn người lao động