CHỦ ĐỀ: CA DAO VIỆT NAM
ĐỐ VUI
Bài ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa số 4: Khăn thương nhớ ai...
10 câu đầu
2 câu cuối
– Khăn: Hình ảnh nhân hóa , điệp khúc “thương nhớ ai”, các từ “rơi, vắt, xuống, lên”:  diễn tả được tâm trạng ngổn ngang, bồn chồn, khắc khoải của cô gái.
– Đèn: Hình ảnh nhân hóa: Nỗi nhớ lan tỏa theo thời gian từ ngày sang đêm → nỗi thương nhớ không nguôi trong lòng cô gái.
– Mắt: Hình ảnh hoán dụ → chính bản thân cô gái, cô tự hỏi chính mình.
=> Nỗi nhớ trào dâng mãnh liệt, khôn nguôi trong lòng cô gái
Loạt từ diễn tả tâm trạng “lo, phiền, lo, nỗi, không yên”: Niềm lo âu, trăn trở cho hạnh phúc lứa đôi: Sợ tình yêu hạnh phúc lứa đôi bị dang dở, bị ngăn cản
Hôm qua tát nước đầu đình,
Bỏ quên chiếc áo trên cành hoa sen
Em được thì cho anh xin.
Hay là em để làm tin trong nhà?
Áo anh sứt chỉ đường tà,
Vợ anh chưa có, mẹ già chưa khâu.
Áo anh sứt chỉ đã lâu,
Mai cậy cô ấy về khâu cho cùng.
Khâu rồi anh sẽ trả công,
Đến khi lấy chồng anh lại giúp cho.
Giúp cho một thúng xôi vò,
Một con lợn béo, một vò rượu tăm,
Giúp cho đôi chiếu em nằm,
Đôi chăn em đắp, đôi trằm em đeo.
Giúp cho quan tám tiền cheo,
Quan năm tiền cưới lại đèo buồng cau.
Liệt kê những lễ vật mà chàng trai định “trả công” cho cô gái trong bài ca dao?
ĐỐ VUI
Thách cưới là một tục lệ cổ xưa trong phong tục cưới hỏi truyền thống của người Việt Nam. Thời xưa, muốn lấy được vợ, nhà trai phải đáp ứng được đòi hỏi về lễ vật mà nhà gái đưa ra. Nếu không đáp ứng được thì nhà gái sẽ không gả con gái cho.
Vào ngày cưới, nhà gái sẽ yêu cầu nhà trai phải mang sang một số lễ vật nhất định để qua đón dâu. Sau khi thương lượng, hai nhà sẽ thống nhất về số lượng và chủng loại lễ vật mà nhà trai phải mang sang trước khi đón dâu về.


Thách cưới là gì?
Thời xưa, lễ vật nhà gái yêu cầu bao gồm nhiều thứ khác nhau. Nhưng thông thường gồm những thứ là: trầu cao, gạo nếp, gà vịt, trâu bò, quần áo, nón dép, rượu trà, bánh trái, nữ trang, tiền mặt … và cả những bàn tiệc cưới mà nhà trai dành cho bên nhà gái nữa.

Lễ vật này để cám ơn nhà gái đã sinh ra và dạy dỗ người con gái, người sẽ trở thành con dâu của họ sau ngày cưới.Nó còn thể hiện tấm lòng của nhà trai dành cho người con dâu của họ. Nhà trai lo đầy đủ về mọi thứ cho con dâu để đảm bảo người con dâu có cuộc sống đầy đủ khi về bên nhà trai.
Bài ca dao hài hước số 1
Lời dẫn cưới của chàng trai
Lời thách cưới của cô gái
- Lối nói khoa trương, phóng đại: toan dẫn voi, dẫn trâu, dẫn bò: tưởng tượng ra lễ cưới thật sang trọng, linh đình.
- Cách nói đối lập: dẫn voi/ sợ quốc cấm, dẫn trâu/ sợ họ nhà gái máu hàn.
Kết luận: “Miễn là… mời làng”
- Lối nói giảm dần: voi – trâu – bò – chuột
 Chàng trai nói về việc dẫn cưới khác thường, rất hóm hỉnh, đáng yêu
- Người ta thách cưới: lợn, gà >< cô gái thách cưới: một nhà khoai lang  Thách cưới đơn giản, nhẹ nhàng, vô tư, dí dỏm, đáng yêu, chứa đựng sự chia sẻ, cảm thông, thấu hiểu với cảnh nghèo của nhau.
Lối nói giảm dần:
→ lời thách cưới vô tư hồn nhiên, trọng tình nghĩa.
Có 1 nghệ sĩ từng phát biểu: “Yêu mà không có tiền thì cạp đất mà ăn à?”. Ý kiến của anh/ chị về vấn đề này như thế nào???
Sau khi tìm hiểu một số bài ca dao than thân yêu thương tình nghĩa và ca dao hài hước, anh/ chị hãy chỉ ra điểm giống nhau và khác nhau giữa 2 nhóm ca dao này?
Ca dao diễn tả đời sống tâm hồn, tư tưởng, tình cảm của nhân dân trong các quan hệ lứa đôi, gia đình,...
CA DAO THAN THÂN, YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA:
Là những tiếng hát than thân, lời ca yêu thương cất lên từ cuộc đời còn nhiều cay đắng xót xa nhưng đằm thắm ân tình
CA DAO HÀI HƯỚC:
Là những lời ca thể hiện tâm hồn lạc quan, yêu đời của người bình dân
ĐIỂM GIỐNG VÀ KHÁC NHAU GIỮA CA DAO THAN THÂN,... VÀ CA DAO HÀI HƯỚC
Khái niệm sau nhắc đến thể loại nào của văn học dân gian Việt Nam: “...là lời thơ trữ tình dân gian, thường có sự kết hợp với âm nhạc trong khi diễn xướng, được sáng tác nhằm diễn tả thế giới nội tâm của con người”?
Nghe nhạc và đoán tên bài dân ca.
NHẠC
Trong ca dao, cặp hình ảnh muối mặn – gừng cay tượng trưng cho điều gì?
Ca dao thường sử dụng thể thơ quen thuộc nào?
Hãy điền khuyết vào câu ca dao sau:
Thân em như ...
Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu
Hãy chọn 1 bài ca dao mà em biết và diễn xướng bằng hình thức phù hợp?