Tiết 40
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Nhàn
Nêu những hiểu biết của em về
Nguyễn Bỉnh Khiêm và bài thơ “Nhàn”?



I.Tìm hiểu chung
1/ Tác giả:
Nhàn




















Nguyễn Bỉnh Khiêm
(1491-1585)
- Quê hương:
Lí Học, Vĩnh Bảo, Hải Phòng
- Cuộc đời :
1535 đỗ trạng nguyên, làm quan
1542 từ quan, về quê ở ẩn
- Sự nghiệp:
Tập thơ chữ Hán Bạch Vân am thi tập,
Tập thơ chữNômBạch Vân quốc ngữ thi

I.Tìm hiểu chung
1/ Tác giả:
2/ Tác phẩm
Nhàn
Thể loại: Thơ Nôm Đường luật,
thể thất ngôn bát cú
- Kết cấu: Đề, Thực, Luận, Kết

Vị trí: bài số 79, Bạch Vân
quốc ngữ thi
Nguyễn Bỉnh Khiêm
II.Đọc-hiểu văn bản
I.Tìm hiểu chung
1/ Tác giả:
2/ Tác phẩm
3/ Đọc
Nhàn
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Một mai(1), một cuốc, một cần câu,
Thơ thẩn dầu ai(2) vui thú nào.
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,
Người khôn, người đến chốn lao xao.
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá,
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Rượu, đến cội cây(3), ta sẽ uống,
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao(4).

Nhàn
II.Đọc-hiểu văn bản
I.Tìm hiểu chung
1/ Tác giả:
2/ Tác phẩm
3/ Đọc
Nhàn
Hai câu đề
Một mai, một cuốc, một cần câu
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào


Nguyễn Bỉnh Khiêm
Nhịp điệu và cách kết hợp số từ, danh từ trong câu thơ có gì đặc biệt?
Nghệ
thuật
Nhịp thơ: 2/2/3
Lặp cấu trúc: số từ + danh từ
Diệp từ: "một"
Dối: "thơ thẩn" >< "vui thú"
Nhịp
điệu
thong
thả
của
cuộc
sống
Nhàn
Một mai, một cuốc, một cần câu
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào
một
một
Một
Thơ thẩn
vui thú


THẢO
LUẬN
Hình tượng tác giả
Lão nông tri điền
Nho sĩ ẩn dật
Nhàn
Hai câu đề
Một mai, một cuốc, một cần câu
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào


Nhàn
* Lựa Chọn:
Cuộc sống thuần hậu,
giản dị
Nguyễn Bỉnh Khiêm
II.Đọc-hiểu văn bản
2. Hai cõu th?c
Ta d?i, ta tỡm noi v?ng v?
Ngu?i khụn, ngu?i d?n ch?n lao xao
I.Tìm hiểu chung
1/ Tác giả:
2/ Tác phẩm
3/ Đọc
Nhàn

Thủ pháp nghệ thuật so
sánh,đối lậpđược thể hiện như
thế nào? Tác dụng?
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Đối
dại
khôn
nơi vắng vẻ
chốn lao xao
Thiên nhiên
tĩnh tại
Tâm hồn
thảnh thơi
Cửa quyền
Danh lợi
Bon chen
lu?n cỳi
Nhàn
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ
Người khôn, người đến chốn lao xao
khôn
dại
Trí
tuệ
của
một
bậc
Triết
gia
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Quan
niệm
Nhàn
2. Hai câu thực


Nhàn
*Tìm về:
Nơi tĩnh tại của thiên nhiên
Sự thảnh thơi của tâm hồn.
Nguyễn Bỉnh Khiêm
II.Đọc-hiểu văn bản
I.Tìm hiểu chung
1/ Tác giả:
2/ Tác phẩm
3/ Đọc
Nhàn
3- Hai câu luận
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao
Cuộc sống nơi thôn quê được miêu tả như thế nào?
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Nhàn
Nguyễn Bỉnh Khiêm
II.Đọc - hiểu
Giản dị, đậm đà, quý hoá
3. Hai câu luận
Cuộc sống nơi thôn dã
Sản vật
Măng trúc, giá
Sinh hoạt
Tắm hồ, tắm ao
Thoải mái, tự nhiên,
thuần hậu
Cuộc sống đạm bạc, thanh cao
Nhàn
3. Hai câu luận


Nhàn
*Hoà mình với thiên nhiên, mùa nào thức nấy,đạm bạc mà thanh cao
Nguyễn Bỉnh Khiêm
4/ Hai cõu k?t
Ru?u, d?n c?i cõy ta s? u?ng
Nhỡn xem phỳ quý t?a chiờm bao
Nhịp điệu và cách sử dụng điển tích có gì đặc biệt?
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Nhàn
4/ Hai câu kết
Rượu, đến cội cây ta sẽ uống
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

.
Điển tích
“chiêm bao”
Nhịp điệu: 1/3/3
2/5
VIỆT HÓA
Nhàn
Nguyễn Bỉnh Khiêm
II.Đọc-hiểu văn bản
4. Kết
Rượu, đến cội cây ta sẽ uống
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao
I.Tìm hiểu chung
1/ Tác giả:
2/ Tác phẩm
3/ Đọc
Nhàn
Nhà thơ quan niệm
như thế nào về
công danh phú quý ?
Nguyễn Bỉnh Khiêm


4/Hai câu kết:
Rượu, đến cội cây ta sẽ uống
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao
.
Phú quý, công danh
Giấc mơ thoảng qua
Nhân cách thanh cao
Đứng trên danh lợi
Nhàn
Nguyễn Bỉnh Khiêm
4.Hai câu kết


Xa lánh: danh lợi
Coi phú quý chỉ là một giấc chiêm bao
Nhàn
Nhàn


THẢO
LUẬN
Về bản chất của quan niệm sống nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
III. Tổng kết:

1/ Nội dung
2/ Nghệ thuật
Triết lý sống nhàn: nhàn là
hoà giữ cốt cách thanh cao,
vượt lên trên danh lợi.
Vẻ đẹp nhân cách tác giả...
- Ngôn ngữ giản dị, tự nhiên
Lời thơ triết lý,
hóm hỉnh, nhẹ nhàng


IV.C?NG
C?
Quan niệm sống nhàn
của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
V.D?n dũ:
Học thuộc bài thơ.
Nắm nội dung chính của bài.
Chuẩn bị bài tiếp theo.
NGUYỄN BỈNH KHIÊM