Kiểm tra bài cũ
Trình bày diễn biến tâm trạng nhân vật tôi trên đường cùng mẹ đến trường.
Nêu diễn biến tâm trạng nhân vật tôi khi ở trong sân trường và khi vào trong lớp học.
Trình bày ý nghĩa văn bản
Tiết 5,6 TRONG LÒNG MẸ
(Nguyên Hồng – Những ngày thơ ấu)
Tiết 5,6 trong lòng mẹ - Nguyên hồng
I. Tìm hiểu chung
Tác giả
- Chủ yếu sống ở Hải Phòng.
- Hướng đến những cảnh đời nghèo khổ, bất hạnh.  Giá trị nhân đạo
2. Tác phẩm
Trích “Những ngày thơ ấu” (Hồi ký).
Bố cục: 2 phần
- Đọc chú thích * giới thiệu tác giả.
? Nêu những nét chính về tác giả Nguyên Hồng?
- Có một tuổi thơ cay đắng.
Sống gần gũi những người nghèo khổ.
Học sinh đọc văn bản.
? Nêu xuất xứ của văn bản?
? Nêu bố cục của văn bản?
Tiết 5,6 trong lòng mẹ - Nguyên hồng
Tìm hiểu chung
Phân tích
Quan sát phần chữ nhỏ đầu văn bản, em hãy nêu hoàn cảnh của chú bé Hồng.
Hoàn cảnh của chú bé Hồng
Bố mất sớm, mẹ đi tha hương cầu thực.
Nơi nương tựa duy nhất là họ hàng bên nội.
 Thiếu thốn tình cảm cha mẹ, rất đáng thương
Tiết 5,6 trong lòng mẹ - Nguyên hồng
Tìm hiểu chung
Phân tích
1. Nhân vật bà cô.
- Vẻ mặt: rất “kịch”, tỏ sự ngậm ngùi thương xót.
- Giọng nói: ngân dài thật ngọt, thật rõ
- Hành động: cười hỏi, vỗ vai cười kể chuyện người mẹ khốn khổ.
- Ánh mắt: long lanh, chằm chặp.
Lời nói: xoắn lấy tâm can
- Mục đích: Gieo rắc những hoài ghi để Hồng ruồng rẫy mẹ.
 Lạnh lùng, độc ác, thâm hiểm.
Ở văn bản, bà cô xuất hiện trong hoàn cảnh nào?
Tìm những chi tiết về vẻ mặt, giọng nói, hành động, ánh mắt của bà cô?
? Khi thấy Hồng khóc bà cô có hành động gì?

? Mục đích của bà ta là gì?

? Bà ta là người thế nào?
Tiết 5,6 trong lòng mẹ - Nguyên hồng
Tìm hiểu chung
Phân tích
2. Diễn biến tâm trạng bé Hồng
a. Khi trò chuyện với bà cô
- Nhận ra ý nghĩ cay độc… không đáp.
- Lòng thắt lại, mắt cay cay.
- Nước mắt ròng ròng … chan hòa đầm đìa.
- Cổ họng nghẹn ứ, khóc không ra tiếng.
- Giá cổ tục đày đoạ mẹ là hòn đá, cục thủy tinh, mẫu gỗ …vồ, cắn, nhai, nghiến…
Nghệ thuật tăng tiến
 thể hiện căm phận tột cùng.
-Em có nhận xét gì về tâm trạng của Hồng khi nói với bà cô?
-Theo em, khát khao lớn nhất của bé Hồng lúc này là gì?
? Tìm những chi tiết nói lên tâm trạng bé Hồng?
? Hình ảnh, chi tiết nào miêu tả tâm trạng đau đớn, uất ức của Hồng dâng đến cực điểm khi nghe người cô kể về tình cảnh tội nghiệp của mẹ mình?
- Giải thích: “cổ tục” ?
- Nhận xét về cách dùng động từ “ vồ, cắn, nhai, nghiến” ?
Tiết 5,6 trong lòng mẹ - Nguyên hồng
Tìm hiểu chung
Phân tích
2. Diễn biến tâm trạng bé Hồng
b. Khi gặp lại mẹ:
-Ríu chân lại….khóc nức nở … ngả vào tay mẹ…
-Nhận ra vẻ mặt tươi sáng, da hồng
-Hơi quần áo, hơi thở thơm tho…
- Quên hết buồn phiền, tủi cực.
=>Vui sướng, hạnh phúc.
  Nghệ thuật tương phản
- Mẹ chú về khi nào?
- Tình yêu thương mẹ được bộc lộ trực tiếp qua những chi tiết nào khi gặp mẹ?
- Cảm giác của Hồng ra sao khi được ngồi trong lòng mẹ?
- Nhận xét về mẹ của bé Hồng so với lời nói của bà cô.
- Tác giả sử dụng nghệ thuật gì?
Tiết 5,6 trong lòng mẹ - Nguyên hồng
Tìm hiểu chung
Phân tích
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật:
- Mạch truyện, mạch cảm xúc tự nhiên, chân thực.
- Kết hợp kể với tả, biểu cảm tạo nên những rung động.
- Khắc học hình tượng bé Hồng với lời nói, hành động, tâm trạng sinh động, chân thật.
2. Ý nghĩa văn bản: Tình mẫu tử là mạch nguồn tình cảm không bao giờ vơi trong tâm hồn con người.
3. Ghi nhớ (SGK/21)
? HS trình bày 1 phút giá trị nghệ thuật và nội dung của đọan trích.
- Chất trữ tình trong văn của Nguyên Hồng thể hiện như thế nào qua đọan trích?
- GV hỏi: So sánh sự giống, khác nhau 2 văn bản “Tôi đi học”, “Trong lòng mẹ”?

Tìm hiểu chung
Phân tích
III. Tổng kết
IV. Luyện tập
Chứng minh nhận định của Thạch Lam “Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng”.
Dành cho phụ nữ và nhi đồng tấm lòng chan chứa, thương yêu và thái độ nâng niu trân trọng.
+ Diễn tả thấm thía những nỗi cơ cực, tủi nhục mà phụ nữ và nhi đồng phải gánh chịu thời trước.
+ Thấu hiểu, vô cùng trân trọng vẻ đẹp tâm hồn, đức tính cao quý của phụ nữ và nhi đồng.)
 Nhà văn viết nhiều về phụ nữ và nhi đồng. Đây là những con người xuất hiện nhiều trong thế giới nhân vật của ông.
Tiết 5,6 trong lòng mẹ - Nguyên hồng
Dặn dò
- HS học nội dung ghi bảng, ghi nhớ và hoàn chỉnh bài tập.
HS ghi lại một trong những kỉ niệm của bản thân về người thân.
Tiết tới: Trường từ vựng [SGK/21].