Tiếng Việt
TRƯỜNG TIỂU HỌC AN NHƠN ĐÔNG
TUẦN 3-TIẾT 4
Thứ năm, ngày 30 tháng 9 năm 2021
Tiếng Việt
Bài 3B : Góp phần xây dựng quê hương
Tiết 2: Lập dàn ý bài văn tả cơn mưa.
Mưa rào
Một buổi có những đám mây lạ bay về. Những đám mây lớn, nặng và đặc xịt lổm ngổm đầy trời. Mây tản ra từng nắm nhỏ rồi san đều trên một nền đen xám xịt. Gió nam thổi giật mãi. Gió bỗng đổi mát lạnh, nhuốm hơi nước. Từ phía nam bỗng nổi lên một hồi khua động dạt dào. Mưa đã xuống bên kia sông: gió càng thêm mạnh, mặc sức điên đảo trên cành cây.
1. Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi:
Mưa đến rồi lẹt đẹt….lẹt đẹt…mưa giáo đầu. Những giọt nước lăn xuống mái phên nứa: mưa thực rồi. Mưa ù xuống khiến cho mọi người không tưởng được là mưa lại kéo đến chóng thế. Lúc nãy là mấy giọt lách tách, bây giờ bao nhiêu nước tuôn rào rào. Nước xiên xuống, lao xuống, lao vào bụi cây. Lá đào, lá na, lá sói vẫy tai run rẩy. Con gà sống ướt lướt thướt tìm chỗ trú. Mưa xuống sầm sập, giọt ngã, giọt bay, bụi nước tỏa trắng xóa. Trong nhà bỗng tối sầm, một mùi nồng ngai ngái, cái mùi xa lạ, man mác của những trận mưa đầu mùa. Mưa rào rào trên sân gạch. Mưa đồm độp trên phên nứa, đập bùng bùng vào lòng lá chuối. Tiếng giọt tranh đổ ồ ồ…
Nước chảy đỏ ngòm bốn bề sân, cuồn cuộn dồn vào các rãnh cống đổ xuống ao chuôm. Mưa xối nước được một lúc lâu thì bỗng trong vòm trời tối thẫm vang lên một hồi ục ục ì ầm. Tiếng sấm, tiếng sấm của mưa mới đầu mùa…
Mưa đã ngớt. Trời rạng dần. Mấy con chim chào mào từ hốc cây nào đó bay ra hót râm ran. Mưa tạnh, phía đông một mảng trời trong vắt. Mặt trời ló ra, chói lọi trên những vòm lá bưởi lấp lánh.

(Theo Tô Hoài)
a. Những dấu hiệu nào báo cơn mưa sắp đến?
TL:
Những dấu hiệu báo cơn mưa sắp đến:
- Những đám mây lớn, nặng và đặc xịt lổm ngổm đầy trời; tản ra rồi san đều trên nền trời đen xám xịt.
- Gió thổi giật, đổi mát lạnh, nhuốm hơi nước.
- Một hồi khua động ở phía nam.
- Mưa đã xuống bên kia sông.
b. Những từ ngữ nào tả tiếng mưa và hạt mưa từ lúc bắt đầu đến lúc kết thúc cơn mưa?
TL:Những từ ngữ tả tiếng mưa và hạt mưa từ lúc bắt đầu đến lúc kết thúc mưa:
- Tiếng mưa: lẹt đẹt, lách tách, tuôn rào rào, mưa xuống sầm sập, đồm độp,
- Hạt mưa: Ban đầu là những giọt nước lăn xuống mái phên nứa, mấy giọt lách tách, rồi tuôn rào; mưa xiên xuống, lao xuống, lao vào trong bụi cây. Khi mưa sầm sập, hạt mưa giọt ngã, giọt bay, bụi nước toả trắng xóa.
c. Những từ ngữ nào tả cây cối, con vật, bầu trời trong và sau trận mưa?
- Con vật: con gà trống ướt lướt thướt ngật ngưỡng tìm chỗ trú, chim chào mào bay ra hót râm ran.
TL:
- Cây cối: lá đào, lá na, lá sói vẫy tai run rẫy, những vòm lá bưởi lấp lánh ánh mặt trời.
- Bầu trời: vòm trời tối thẫm, trời rạng dần, mảng trời trong vắt phía đằng đông, mặt trời ló ra.
d. Tác giả đã quan sát cơn mưa bằng những giác quan nào?
TL:
Tác giả đã quan sát cơn mưa bằng: thị giác (mắt), thính giác (tai), xúc giác (làn da), khứu giác (mũi).
2. Lập dàn ý cho bài văn miêu tả một cơn mưa.
Gợi ý:
a) Mở bài
Giới thiệu : Đó là cơn mưa vào buổi sáng hay trưa, chiều, tối ? Vào mùa nào (xuân, hạ, thu, đông / mùa mưa, mùa khô) ? Diễn ra ở đâu ?...
b) Thân bài
- Lúc sắp mưa, cảnh vật xung quanh em (bầu trời, nắng, gió, chim chóc,...) có những dấu hiệu gì khác thường ?
- Lúc cơn mưa bắt đầu diễn ra, những giọt nước rơi xuống ra sao ? Không khí lúc đó thế nào ?...
- Trong lúc mưa, cảnh vật (cây cối, đường sá, nhà cửa,..), âm thanh ( rơi, gió thổi, nước chảy) có những nét gì nổi bật ? - Cơn mưa kết thúc thế nào ? Cảnh vật và con người sau cơn mưa Có những biểu hiện gì thay đổi so với trước cơn mưa ?
c) Kết bài
Cảm nghĩ : Cơn mưa đem lại cho em cảm giác thế nào (hoặc gợi điều gì về cuộc sống xung quanh) ?
2. Dàn ý bài văn tả cơn mưa
Dàn ý
I. Mở bài: Giới thiệu cơn mưa.
- Cơn mưa đến đột ngột vào buổi trưa.
- Thời tiết của mùa thu mát dịu.
- Đường phố được tắm mát, bớt đi sự oi nồng. II. Thân bài: Tả từng bộ phận của cảnh
- Bầu trời sáng trắng bỗng tối sầm lại.
- Gió thổi mạnh, bụi tung mù, lá cây rơi lả tả.
- Chim chóc cuốn, cuồng rời khỏi các lùm cây
. - Mưa rơi thưa thớt, tung bay theo gió, tạo thành đám bụi mưa.
- Hạt mưa dần nặng hơn, dày hơn, phủ mờ cả khoảng không gian.
- Cây cối hai bên đường ngả nghiêng.
- Đường sá vắng tanh, lác đác vài chiếc ô tô vụt qua.
- Nhà cửa ven đường cửa đóng im ỉm.
- Nước mưa vỗ lên mặt đường nghe rào rào. Nghe
- Nước cuồn cuộn đổ vào các lỗ thoát nước,
- Mưa ngớt hạt rồi tạnh hẳn.
- Cảnh vật như mới hẳn ra.
- Mọi người túa ra đường.
III. Kết bài: Nêu cảm nghĩ về cơn mưa.
- Cơn mưa làm dịu hẳn cái nóng ngột ngạt của ban trưa
- Tâm trạng thật thoải mái, chuẩn bị tốt cho công việc buổi chiều.