GIÁO VIÊN THỰC HIỆN: NGUYỄN TRẦN TRÍ DŨNG
VĂN HỌC LỚP 10
TRUYỆN
CỔ TÍCH
TẤM CÁM

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHƯƠNG NAM
A. Thể loại tự sự dân gian kể về các vị thần nhằm giải thích tự nhiên.
B. Thể loại tự sự dân gian kể về các sự kiện quan trọng có ý nghĩa đối với toàn thể cộng đồng.
C. Thể loại tự sự dân gian kể về các sự kiện và nhân vật lịch sử.
D. Thể loại tự sự dân gian kể về số phận con người bình thường, thể hiện tinh thần nhân đạo và lạc quan của người lao động.
Câu 1. Câu nào sau đây nói đúng đặc trưng của truyện cổ tích?
D
Truyện cổ tích Tấm Cám
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Thể loại truyện cổ tích
Câu 2. Có những loại truyện cổ tích nào?
A. Truyện cổ tích về loài vật
B. Truyện cổ tích thần kì
C. Truyện cổ tích sinh hoạt
D. Cả A, B, C đều đúng
D
Truyện cổ tích Tấm Cám
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Thể loại truyện cổ tích
Câu 3. “Tấm Cám” thuộc loại truyện cổ tích nào?
A. Cổ tích thần kì
B. Cổ tích về loài vật
C. Cổ tích sinh hoạt
A
A. Thể hiện ước mơ của con người về công bằng, hạnh phúc
B. Thể hiện thái độ, sự đánh giá của nhân dân về các sự kiện và nhân vật lịch sử
C. Kể về số phận của những con người bé nhỏ, bất hạnh
D. Sử dụng những yếu tố hoang đường, kì ảo
B
Câu 4. Nhận định nào sau đây không phải là đặc trưng của truyện cổ tích thần kì?
Truyện cổ tích Tấm Cám
A. Cô bé Lọ Lem (Pháp)
B. Cô Tro Bếp (Đức)
C. Cô bé bán diêm (Đan Mạch)
D. Nê-ang Can-tóc (Cam pu chia)
Câu 6. Truyện “Tấm Cám” không giống với truyện cổ tích nào sau đây:
C
Câu 5. Cô Tấm được xếp vào kiểu nhân vật nào trong truyện cổ tích?
A. Người con út
B. Người thông minh
C. Người mồ côi
D. Người nghèo khó
C
Truyện cổ tích Tấm Cám
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Thể loại truyện cổ tích
Chặng đời khi Tấm chưa làm hoàng hậu
3
2
4
1
10
6
7
5
9
8
Dựa vào thứ tự của những hình ảnh, em hãy tóm tắt nội dung của chặng 1?
Truyện cổ tích Tấm Cám
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Thể loại truyện cổ tích
Tóm tắt truyện
1
7
Chặng đời khi Tấm đã vào cung làm hoàng hậu
2
3
4
5
6
Dựa vào thứ tự của những hình ảnh, em hãy tóm tắt nội dung của chặng 2?
BỐ CỤC
Thân phận và con đường tìm đến hạnh phúc của Tấm.

Cuộc đấu tranh giành lại hạnh phúc của cô gái mồ côi.

Tấm ở nhà và đi dự hội
Tấm vào cung vua, gặp nạn, trở lại cuộc đời và gặp lại nhà vua
Truyện cổ tích Tấm Cám
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHƯƠNG NAM
GV THỰC HIỆN NGUYỄN TRẦN TRÍ DŨNG
TRUYỆN CỔ TÍCH
VIỆT NAM
Truyện cổ tích Tấm Cám
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. Thân phận và con đường tìm đến hạnh phúc của Tấm
a. Hoàn cảnh, thân phận
– Cuộc sống nghèo khó.
– Mồ côi mẹ từ nhỏ.
– Sau mấy năm cha cũng mất
=> Tấm ở với dì ghẻ là mẹ của Cám
Hoàn cảnh đáng thương, côi cút, cô đơn.
Truyện cổ tích Tấm Cám
b. Mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám
Truyện cổ tích Tấm Cám
b. Mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám
Truyện cổ tích Tấm Cám
b. Mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám
Truyện cổ tích Tấm Cám
b. Mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám
Truyện cổ tích Tấm Cám
b. Mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám
-Tấm là nhân vật đại diện cho cái thiện, mẹ con Cám là nhân vật đại diện cho cái ác.
-Mâu thuẫn giữa Tấm và mẹ con Cám không chỉ là mâu thuẫn, xung đột giữa dì ghẻ và con chồng trong gia đình mà còn là mâu thuẫn, xung đột giữa cái thiện và cái ác
TÓM LẠI
Truyện cổ tích Tấm Cám
b. Mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám
Truyện cổ tích Tấm Cám
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. Thân phận và con đường tìm đến hạnh phúc của Tấm
c. Con đường tìm đến hạnh phúc
– Tấm: thụ động, chỉ biết khóc khi gặp khó khăn, cản trở.
– Nhờ sự giúp đỡ của Bụt, Tấm bắt đầu tìm đến hạnh phúc, được trở thành hoàng hậu
-Ở hiền gặp lành
-Khát vọng và mơ ước hạnh phúc và tinh thần lạc quan, yêu đời của người bình dân xưa.
Truyện cổ tích Tấm Cám
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. Thân phận và con đường tìm đến hạnh phúc của Tấm
d. Vai trò của yếu tố thần kì
– Yếu tố thần kì => sự trợ giúp của Bụt:
+ Luôn xuất hiện đúng lúc.
+ An ủi, nâng đỡ mỗi khi Tấm gặp khó khăn hay đau khổ.
– Vai trò:
+ Thúc đẩy sự phát triển của cốt truyện.
+ Thể hiện khát vọng thay đổi cuộc đời, thay đổi số phận cho những con người bé nhỏ, bất hạnh trong xã hội.
+ Biểu hiện cho triết lí ở hiền gặp lành.
Truyện
Cổ tích
TẤM CÁM
GV THỰC HIỆN:
NGUYỄN TRẦN TRÍ DŨNG
Truyện cổ tích Tấm Cám
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
a. Sự kiện ngày giỗ cha
2. Cuộc đấu tranh giành lại hạnh phúc của Tấm
Sau khi đã vào cung, dù đã trở thành hoàng hậu nhưng Tấm vẫn không quên ngày giỗ cha
Người con gái hiếu thảo.
Nhưng Tấm đã bị mẹ con Cám giết chết

b. Những hình thức và quá trình hóa thân của Tấm
VÀNG ANH
XOAN ĐÀO
KHUNG CỬI
QUẢ THỊ
 Những vật bình dị, thân thương, giàu giá trị thẩm mĩ
THẢO LUẬN NHÓM
Câu hỏi:Ở mỗi lần hóa thân, cô Tấm có những lời nói, cử chỉ như thế nào? Nhận xét về cô Tấm qua mỗi lần hóa thân.
NHÓM 1
CHIM VÀNG ANH
NHÓM 2
NHÓM 3
NHÓM 4
CÂY XOAN ĐÀO
KHUNG CỬI
QUẢ THỊ
b. Những hình thức và quá trình hóa thân của Tấm
Vàng ảnh vàng anh
Có phải vợ anh
Chui vào tay áo?
Chim Vàng Anh
Quấn quýt bên Vua

Sự hóa thân của một linh hồn trong sáng, hồn hậu.
- Báo hiệu một cô Tấm đầy sức phản kháng đã đứng lên
Chim Vàng Anh
Phơi áo chồng tao
Phơi lao phơi sào
Chớ phơi bờ rào
Rách áo chồng tao!
=>Nhắc nhở Cám
CÂY XOAN ĐÀO
Cành lá sà xuống, che kín thành bóng tròn như hai cái lọng cho vua mắc võng hóng mát.
 Dịu dàng, chăm sóc cho vua
GỖ XOAN ĐÀO
Lòng cây màu hồng như tấm lòng son mãi không phai qua bao thăng trầm của Tấm.

KHUNG CỬI
Cót ca cót két
Lấy tranh chồng chị
Chị khoét mắt ra
Răn đe, tuyên chiến với Cám
KHUNG CỬI
Lên tiếng vạch mặt, tuyên chiến với kẻ thù quyết liệt hơn.
Quả thị
Thị ơi thị
Thị rụng bị bà
Bà để bà ngửi
Chứ bà không ăn
QUẢ THỊ
Cô Tấm vừa đẹp bình dị, vừa tươi mới rạng rỡ.
Quả thị vàng thơm như vẻ đẹp và tấm lòng thơm thảo của Tấm.
- Kết thúc đoạn đời đầy bất hạnh và mở ra một cuộc sống mới hạnh phúc viên mãn của nhân vật.
Dọn dẹp nhà cửa, nấu cơm, têm trầu cho bà lão
TẤM TỪ QUẢ THỊ BƯỚC RA
Hạnh phúc thực sự của Tấm
Sau bao lần hóa thân chống lại kẻ thù, Tấm trở về với cuộc đời, trong vai một người con gái khéo léo, đảm đang, nhân hậu.
– Nhờ miếng trầu têm cánh phượng, nhà vua đã nhận ra Tấm và đón Tấm về cung.
THẢO LUẬN THEO BÀN: Theo em, vì sao từ quả thị, cô Tấm bước ra trở lại là người?

Em nghe không trái thị đã rơi xuống tay người
Trái không chỉ rơi vì sức hút đất đai
Trái rơi vì tay người ao ước
Khi trái chạm tay người và người ấm ủ
Thì lừng hương và cô Tấm bước ra
(Nguyễn Khoa Điềm)

SỨC MẠNH DIỆU KÌ CỦA TÌNH YÊU THƯƠNG
VÀNG ANH
XOAN ĐÀO
KHUNG CỬI
QUẢ THỊ
b. Ý nghĩa quá trình hóa thân của Tấm
- Khẳng định sự bất diệt của cái thiện và ước nguyện đổi đời của nhân dân.
- Quan niệm giàu tính nhân văn của nhân dân về hạnh phúc
Nếu như lúc đầu, trong quá trình tìm đến hạnh phúc, Tấm có phần thụ động, thì đến đây, Tấm đã mạnh mẽ đứng dậy, chủ động, quyết liệt giành lại hạnh phúc cho mình.
Những sự vật mà Tấm hóa thân đều là những sự vật bình dị, thân thương, gắn bó với người dân lao động. Đó cũng là những hình ảnh đẹp đẽ của làng quê Việt Nam xưa.
VAI TRÒ CỦA YẾU TỐ KÌ ẢO
Yếu tố kì ảo đã tạo nên một thế giới cổ tích huyền diệu, đầy ắp không khí lãng mạn.
Thể hiện ước mơ, khát vọng của nhân dân ta về công bằng, hạnh phúc ở đời.
III. Tổng kết
* Nội dung:
Cảm thông trước số phận của người dân lao động.
Sức sống và sự trỗi dậy mãnh liệt của con người trước sự vùi dập, tấn công của cái Ác.
Ước mơ đổi đời -> niềm lạc quan trong cuộc sống
=> Tinh thần nhân đạo
TẤM CÁM
Bản chất của các mâu thuẫn và xung đột
=> Giá trị hiện thực
* Nghệ thuật:
- Cốt truyện ly kì hấp dẫn, khắc hoạ tính cách nhân vật.
- Yếu tố kì ảo: tạo sức hấp dẫn và kết thúc có hậu.
- Các câu văn vần: giàu chất thơ, khắc sâu cốt truyện
TẤM CÁM
GIÁO VIÊN THỰC HIỆN: NGUYỄN TRẦN TRÍ DŨNG
TRUYỆN CỔ TÍCH TẤM CÁM

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHƯƠNG NAM
A. Nhân vật Bụt
B. Xương cá bống
C. Miếng trầu têm cánh phượng
D. Sự hóa thân của Tấm
Câu 1. Câu nào sau đây không phải là yếu tố thần kì trong truyện cổ tích “Tấm Cám”?
C
A. Cha Tấm chết
B. Tấm nuôi cá bống
C. Tấm muốn đi xem hội
D. Tấm trở thành hoàng hậu
Câu 2. Tình tiết nào sau đây không tham gia vào việc phát triển mâu thuẫn trong truyện?
A
A. Giai cấp thống trị với bị trị
B. Thiện và ác
C. Dì ghẻ và con chồng
D. Giàu sang với nghèo hèn
Câu 3. Mâu thuẫn được phản ánh trong “Tấm Cám” chủ yếu là mâu thuẫn giữa:
B
A. Ở hiền gặp lành
B. Ác giả ác báo
C. Lá lành đùm lá rách
D. Gieo gió gặp bão
Câu 4. Cách giải quyết mâu thuẫn trong “Tấm Cám” không tương ứng với ý nghĩa của câu tục ngữ nào sau đây?
C
A. Vì Bụt không xuất hiện lần thứ hai
B. Vì Tấm không cần Bụt giúp đỡ nữa
C. Vì Tấm phải tự đấu tranh để sinh tồn
D. Vì Tấm đã được nhà vua bảo vệ
Câu 5. Vì sao nhân vật Bụt không xuất hiện kể từ khi Tấm vào cung:
C
A. Muốn tiêu diệt Tấm đến cùng
B. Muốn chiếm đoạt tất cả những gì Tấm có
C. Luôn hối hận về tội lỗi của mình
D. Độc ác, tàn nhẫn đến cùng cực
Câu 6. Nhận định nào sau đây không đúng về mẹ con nhà Cám?
C
A. Hoàn toàn chủ động
B. Từ yếu ớt, thụ động đến mạnh mẽ, quyết liệt
C. Quyết liệt từ đầu đến cuối
D. Chủ yếu nhờ sự giúp đỡ của thần linh
Câu 7. Sự phản kháng trước cái ác của nhân vật Tấm là:
B
A. Mơ ước đổi đời của con người
B. Thể hiện niềm lạc quan của con người
C. Khát vọng được bất tử của con người
D. Sức trỗi dậy mãnh liệt của con người trước sự vùi dập của cái ác.
Câu 8. Sự biến hóa của Tấm trong “Tấm Cám” thể hiện điều gì?
D
A. Phản ánh mơ ước được tự do của con người
B. Phản ánh ước mơ được sống giàu có
C. Phản ánh ước mơ về công bằng, hạnh phúc trong xã hội
D. Phản ánh ước mơ có thần linh giúp đỡ
Câu 9. Ý nghĩa của truyện “Tấm Cám” là:
C
XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN CÁC BẠN ĐỒNG NGHIỆP ĐÃ TIN TƯỞNG TẢI BÀI CỦA MÌNH VỀ THAM KHẢO
XIN ĐỪNG ĐĂNG LẠI BÀI DƯỚI MỌI HÌNH THỨC!
HÀ NỘI 01/10/2021
NGUYỄN TRẦN TRÍ DŨNG