1
NỘI QUY LỚP HỌC
1/ Tắt mic khi vào lớp, chỉ mở khi GV cho phép.
2/ Luôn bật camera. Không tự ý rời lớp.
3/ Ghi chép và làm bài tập đầy đủ.
4/ Không chụp, chia sẻ bài học lên MXH
5/ Sử dụng các công cụ Google Meet chỉ để phục vụ cho việc học.
CÁC PHƯƠNG CHÂM
HỘI THOẠI
Câu 1: Xác định các phương châm hội thoại sau:
Phương châm
về chất
Phương châm
về lượng
Giờ văn học , thầy giáo hỏi bài cũ:    
- Ai đã viết Hịch tướng sĩ?
   Cả lớp im phăng phắc. Thầy phát cáu gọi:
     - Nam! Ai đã viết Hịch tướng sĩ ?
    Nam run rẩy đứng lên, nói lắp bắp:
     - Thưa thầy ... không phải em ạ.
7
Tiết 8: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt)
I/ Tìm hiểu bài
3/ Phương châm quan hệ
a/ Ngữ liệu: SGK
b/ Nhận xét:
8
10
b/ Nhận xét:
-Nội dung: trong cuộc hội thoại, mỗi người nói một nội dung khác nhau dẫn đến không hiểu nhau.
=>Phải nói đúng đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề.
Chú ý
Một số trường hợp xét bề mặt câu chữ là lạc đề nhưng trong văn cảnh cụ thể vẫn đáp ứng.
VD: - Khách: nóng quá, bật quạt dùm chị với.
- Chủ nhà: Mất điện rồi chị ơi.
Đặt trong tình huống giao tiếp cụ thể có đáp ứng yêu cầu phương châm quan hệ không ?

+ “Nóng quá” -> là để yêu cầu “làm ơn bật quạt lên”
+ “Mất điện rồi” -> trả lời không bật quạt được
12
4/ Phương châm cách thức
a/ Ngữ liệu: SGK
b/ Nhận xét:
13
14
Làm người nghe khó tiếp nhận hoặc tiếp nhận không đúng. Không đạt hiệu quả.
-Dây cà ra dây muống: Cách nói
dài dòng, rườm rà.
-Lúng búng như ngậm hạt thị: Cách nói ấp úng không thành lời
=> Nói rõ ràng, ngắn gọn; tránh cách nói mơ hồ, gây khó hiểu.
Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông ấy.
Cách 1: Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy về truyện ngắn nào đó. (“ông ấy” bổ nghĩa cho “nhận định”)
Cách 2 : Tôi đồng ý với những nhận định (của ai đó) về truyện ngắn của ông ấy. (“ông ấy” bổ nghĩa cho “truyện ngắn”)
=> Nói mơ hồ, nhiều cách hiểu
16
5/ Phương châm lịch sự
a/ Ngữ liệu: SGK
b/ Nhận xét:
17
18
19
Một người ăn xin đã già. Đôi mắt ông đỏ hoe, nước mắt ông giàn giụa, đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi. Ông chìa tay xin tôi.
Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, không có lấy một xu, không có cả khăn tay, chẳng có gì hết. Ông vẫn đợi tôi. Tôi chẳng biết làm thế nào. Bàn tay tôi run run nắm chặt lấy bàn tay run rẩy của ông:
- Xin ông đừng giận cháu! Cháu không có gì cho ông cả.
Ông nhìn tôi chăm chăm, đôi môi nở nụ cười:
- Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã cho lão rồi.
Khi ấy tôi chợt hiểu ra: Cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được một cái gì đó của ông.
(Theo Tuốc-ghê-nhép)
20
- Cả hai đều nhận được sự chân thành và tôn trọng lẫn nhau.
Khi giao tiếp cần tế nhị, tôn trọng người đối thoại.

*/ Ghi nhớ 1+2+3: SGK
II/ Luyện tập
Bài tập 1:
-Nêu nội dung lời khuyên
-Tìm thêm ca dao, tục ngữ
22
- Suy nghĩ, lựa chọn ngôn ngữ khi giao tiếp.
- Có thái độ tôn trọng, lịch sự với người đối thoại
- Chẳng được miếng thịt miếng xôi
Cũng được lời nói cho nguôi tấm lòng.
- Một lời nói quan tiền thúng thóc
Một lời nói dùi đục cẳng tay.
- Chó ba quanh mới nằm, người ba năm mới nói.
23
Bài tập 2.
- nói giảm nói tránh
PHƯƠNG CHÂM LỊCH SỰ
nói giảm nói tránh
- so sánh
- ẩn dụ
- nhân hóa
- hoán dụ
- điệp ngữ
- nói quá
25
nói mát
nói hớt
nói móc
nói leo
nói ra đầu ra đũa
Khi người nói muốn hỏi một vấn đề nào đó không thuộc đề tài đang trao đổi .
Khi người nói muốn ngầm xin lỗi trước người nghe về những điều mình sắp nói.
Khi người nói muốn nhắc nhở người nghe phải tôn trọng.
a
b
c
27
Nói bốp chát, xỉa xói, thô bạo
Lịch sự
Nói mạnh, trái ý người khác, khó tiếp thu
Nói trách móc, chì chiết
Nói không rõ ràng, mập mờ
Cách thức
Lắm lời, đanh đá, nói át người khác
Cố ý né tránh vấn đề mà người đối thoại muốn trao đổi
Quan hệ
Nói thô cộc, thiếu tế nhị
Lịch sự
Lịch sự
Lịch sự
Lịch sự
HƯỚNG DẪN TIẾT SAU
Bài này: Học 3 ghi nhớ SGK
Hoàn thành các bài tập.
Tiết sau: chuẩn bị bài Miêu tả trong văn thuyết minh
29

HƯỚNG DẪN XEM CÁC TIẾT DẠY TRỰC TUYẾN CỦA BÌNH THUẬN
QUA KÊNH YOUTUBE.
Bài PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH

Học sinh ghi lại:
[BTV] Học Online- Lớp 9 – Môn Văn – 06-9-2021