Bài tập (SGK/14)
Thành ngữ: “Ông nói gà, bà nói vịt”
- Mỗi người nói một ý, không khớp với nhau.
- Những người tham gia giao tiếp không hiểu nhau hoặc hiểu sai nội dung.

Kết luận
Khi giao tiếp, cần nói đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề.
 
Tình huống:
1) Khách: Nóng quá !
Chủ nhà: Mất điện rồi !
2) Cô gái: Anh ơi ! Quả khế chín rồi kìa.
Chàng trai: Cành cây cao lắm !
Những tình huống trên có tuân thủ phương châm quan hệ không? Tại sao?
Bài tập (TL/14)
- "dây cà ra dây muống", “vòng vo Tam Quốc”: nói dài dòng, rườm rà.
- "lúng búng như ngậm hột thị": nói ấp úng, không rành mạch, không thành lời.
Không thể hiện được nội dung muốn truyền đạt, gây khó khăn cho người tiếp nhận.

2. Kết luận
Khi giao tiếp, cần chú ý nói ngắn gọn, rành mạch; tránh nói mơ hồ, dài dòng.
Bài tập (TL/19)
Các câu tục ngữ, ca dao đó khuyên con người phải nói năng tế nhị và tôn trọng người khác.
Kết luận
Khi giao tiếp, cần tế nhị và tôn trọng người khác; tránh cách nói thiếu lịch sự, coi thường người khác.
Bài tập c (TL/9)
Người nói đã tuân thủ phương châm về chất. Người nói muốn báo cho người nghe biết tính xác thực của nhận định hay thông tin mà mình đưa ra chưa được kiểm chứng.
Bài tập a (TL/22)
- VD1: Phương châm quan hệ không được tuân thủ. Vì người khách muốn hỏi về bố cậu bé, còn cậu bé lại nói về tờ giấy bố đưa.
- VD2: Phương châm lịch sự không được tuân thủ.
Bài tập b (TL/22)
Nghĩa của các thành ngữ:
- Nói băm nói bổ: Nói bốp chát, xỉa xói, thô bạo
- Nói như đấm vào tai: Nói mạnh, trái ý người khác, khó tiếp thu.
- Mồm loa mép giải: lắm lời, đanh đá, lấn át người khác
=> Phương châm lịch sự
- Nửa úp nửa mở: Nói mập mờ, không hết ý. => Phương châm cách thức
- Đánh trống lảng: lảng ra, né tránh, không muốn tham dự vào một việc nào đó, một vấn đề mà người đối thoại đang trao đổi. => Phương châm quan hệ.
Bài tập c (TL/22)
- Nhân tiện đây tôi xin được hỏi; tiện đây anh có thể cho tôi biết.
-> Được dùng khi người nói muốn hỏi về một vấn đề không đúng đề tài đang trao đổi, tránh người nghe hiểu là mình không tuân thủ phương châm quan hệ.
- Cực chẳng đã tôi phải nói; tôi nói điều này có gì chưa phải xin chị bỏ qua cho.
-> Là những cách diễn đạt khi phải nói điều khó nói, dễ gây mất lòng người nghe. Để đảm bảo phương châm lịch sự người nói phải rào đón như vậy.