GV GIẢNG DẠY: TRƯƠNG THỊ PHƯƠNG HOA CHÀO CÁC EM HỌC SINH LỚP 8
TRƯỜNG THCS AN HỒNG
CHÀO MỪNG CÁC EM VÀO
NĂM HỌC MỚI
Các bức tranh sau gợi cho em liên tưởng tới sự việc gì? Nêu cảm nhận của em về một trong các bức tranh.
Chủ đề tích hợp vẻ đẹp tâm hồn trẻ thơ Qua văn bản:
VĂN BẢN: TÔI ĐI HỌC ( Thanh Tịnh)
VĂN BẢN: TRONG LÒNG MẸ( nguyên Hồng)
TÍCH HỢP TÍNH THỐNG NHẤT CỦA CHỦ ĐỀ VĂN BẢN
BỐ CỤC VÀ MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
TÔI ĐI HỌC
( Thanh Tịnh)
Đọc - tìm hiểu chú thích:
1. Đọc:

Hướng dẫn đọc: Đọc chậm rãi, giọng tha thiết, lắng sâu kỉ niệm,
chú ý giọng của các nhân vật.
2. Tìm hiểu chú thích:
a. Tác giả:
- Tìm hiểu chú thích */ SGK
trình bày những nét chính về tác giả.
- Thanh Tịnh (11/12/1911- 17/7/1988).
- Tên thật là Trần Văn Ninh
- Quê: ở Huế.
- Sáng tác truyện ngắn (Các tập truyện ngắn như Hận chiến trường, Sức mồ hôi, Những giọt nước biển....), truyện dài, thơ, ca dao, bút kí…
- Giọng văn: Giàu chất trữ tình.
Sáng tác của ông thường toát lên tình cảm êm dịu, trong trẻo.
Được tặng giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007
b. Tác phẩm:
- In trong tập Quê mẹ (1941)
c. Từ khó: 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9.
-Xem các chú thích: 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9.
- Từ “ ông đốc” thuộc loại từ nào. Là danh từ chung hay danh từ riêng? Em hiểu thế nào là “ lạm nhận”? Lớp 5 trong truyện có phải là lớp 5 em học cách đây 3 năm.
Một số sáng tác của Thanh Tịnh
II. Đọc- hiểu văn bản:
1. Tìm hiểu khái quát văn bản:
- 1. Tìm hiểu khái quát văn bản:
Thể loại:
* PTBĐ:
- Nội dung chính của văn bản:
- Nhân vật chính:
- Ngôi kể:
- Tình huống truyện:
- Trình tự diễn tả kỉ niệm:
- Bố cục:
-Thể loại: Truyện ngắn.
PTBĐ: Tự sự + Biểu cảm + Miêu tả.
- Nội dung chính của văn bản: Những kỉ niệm trong sáng của buổi tựu trường đầu tiên qua hồi tưởng của nhân vật tôi.
- Nhân vật chính: tôi
- Ngôi kể: thứ nhất
- Tình huống truyện: kỉ niệm ngày đầu tiên đi học
- Trình tự diễn tả kỉ niệm: Từ hiện tại hồi tưởng về quá khứ.
+ Theo trình tự thời gian của buổi tựu trường.
- Bố cục: 2 phần
+ Phần 1: Từ đầu….tưng bừng rộn rã: Khơi nguồn kỉ niệm
+ Phần 2: Còn lại: Tâm trạng, Kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên
+ Phần 2: Còn lại: Kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên
. Đoạn 1: Buổi mai hôm ấy....ngọn núi: Tâm trạng của tôi trên đường tới trường.
. Đoạn 2: Tiếp… trong cảnh lạ: Tâm trạng khi đứng trước sân trường.
+ Đoạn 3: Tiếp….chút nào hết: Tâm trạng khi xếp hàng, gọi tên vào lớp.
+ Đoạn 4: Còn lại: Tâm trạng khi ở trong lớp học.
Từng bức tranh Minh họa những cảnh gì được miêu tả trong bài văn?
1
2
3
- Các hình ảnh thân quen đã đánh thức những kỉ niệm đẹp đẽ, hồn nhiên, trong sáng của nhân vật “tôi” về ngày đầu tiên đi học
2. Tìm hiểu chi tiết văn bản:
2.1. Khơi nguồn kỉ niệm:
Tìm hiểu đoạn 1.
- Đoạn văn nói về thời điểm nào ?Những cảnh tượng gì đã gợi lên trong lòng nhân vật tôi kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên?
Em có nhận xét gì về những hình ảnh được miêu tả đó?
- Dùng cách miêu tả đó, theo em, tác giả có dụng ý gì?
-Thời điểm, không gian gợi nhớ: cuối thu
- Cảnh sắc Thiên nhiên:
+ Buổi sáng cuối thu, lá rụng nhiều
+ trên không có những đám mây bàng bạc
-> Biến chuyển của đất trời vào cuối thu.
- Cảnh sinh hoạt của con người: Hình ảnh những em bé rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường.
-> Miêu tả, liệt kê, từ láy ( tương đồng – liên tưởng) -> Miêu tả Khung cảnh để gợi lên tâm trạng – gợi cảm, gợi nhớ về buổi tựu trường đầu tiên
2.2.Tâm trạng, Kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên
Trên đường cùng mẹ đến trường
-Nhân vật “Tôi” Cảm nhận về con đường và bản thân như thế nào vào ngày cùng mẹ đến trường?
Gợi ý:
+Hình ảnh con đường hôm ấy thế nào?
+ suy nghĩ, cảm nhận thế nào về bản thân? Có những hành động gì?
*Chi tiết:
-Cảm nhận về con đường:
+Mọi ngày: quen >< hôm nay: lạ
+Không lội sông, thả diều, ra đồng nô đùa
+Thấy mình trang trọng, đứng đắn hơn …muốn thử sức mình, tự cầm bút thước…
+ý nghĩ non nớt ,ngây thơ…thoáng qua … nhẹ nhàng như một làn mây lướt ngang trên ngọn núi
NT: tương phản, liệt kê, so sánh; dùng nhiều động từ=>Tâm trạng xúc động chân thành, có sự thay đổi về nhận thức: cảm thấy mình lớn lên, ý thức được tầm quan trọng của việc đi học
-Cảm nhận về con đường : - Hành động, ý nghĩ:
Hình ảnh ngôi trường xưa
b. Cảm nhận của “Tôi” lúc ở sân trường
* Cảm nhận về:
Nhân vật “Tôi” cảm nhận thế nào về:
Khung cảnh trước sân trường?
Ngôi trường Mĩ Lí ( trước khi đi học và khi đối diện với nó)?
*Thầy và bạn mới?
Chỉ ra nghệ thuật tiêu biểu và tác dụng.
*Khung cảnh trước sân trường:
- Dày đặc cả người
- Người nào quần áo cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi sáng sủa
* Ngôi trường Mĩ Lí - Trước khi đi học: Là nơi xa lạ,
+ Cảm thấy nó cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng
- Nhưng lần này lại khác: xinh xắn, oai nghiêm như cái đình làng Hòa Ấp; Sân nó rộng, mình nó cao
-NT: So sánh, nhân hóa, tương phản…=> thể hiện cảm xúc : ngỡ ngàng, ngưỡng mộ,trang nghiêm của cậu học trò nhỏ trước ngôi trường mới với nhiều điều thiêng liêng, hấp dẫn.
Khung cảnh trước sân trường:
Ngôi trường Mĩ Lí
* Cảm nhận về thầy và bạn:
-Bạn: học trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân… như con chim con đứng bên bờ tổ , nhìn quãng đời cao rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ. … ao ước thầm được như những người học trò cũ , biết lớp, biết thầy để khỏi phải rụt rè
+ trò mới bỡ ngỡ, như con chim con… ngập ngừng e sợ, ao ước… bạn tí hon
So sánh, tương phản, từ láy miêu tả sinh động hình ảnh và tâm trạng các em nhỏ lần đầu tới trườngThể hiện khát vọng bay cao khám phá những chân trời tri thức mới của tuổi trẻ trước cánh cửa trường học
+ Ông Đốc: Đọc tên , nói sẽ, Nhìn với cặp mắt hiền từ và cảm động, tươi cười nhẫn nại chờ
+ Thầy giáo trẻ: Tươi cười đón
=>Những người thầy nhân hậu từ tốn bao dung, yêu thương con trẻ hết lòng, vì sự nghiệp giáo dục.
*Khi xếp hàng vào lớp và được ông đốc gọi tên, Khi vào lớp gần bạn và thầy tâm trạng nhân vật “Tôi” có thay đổi thế nào?
cảm thấy chơ vơ, cảm thấy như quả tim ngừng đập. quên cả mẹ …, giật mình, lúng túng, thấy nặng nề, nức nở khóc
Vào lớp: Thấy lạ lạ, hay hay; lạm nhận vật riêng ; Chăm chỉ nhìn thầy viết và lẩm nhẩm đánh vần
Thầy:
- Bạn:
* Cảm nhận về bạn:
* Cảm nhận về thầy
- Thái độ của những người lớn đối với các bé lần đầu tiên đi học : Người mẹ: Rất quan tâm đến con, nắm tay dẫn con đi học trong ngày đầu tiên tựu trường.
Ông Đốc: Một người thầy, một người lãnh đạo rất từ tốn, bao dung. Khi các em khóc, ông đã động viên: “Các em đừng khóc! Trưa nay các em được về nhà cơ mà. Ngày mai các em được ở nhà nữa”.
Thầy giáo chủ nhiệm: Vui tính, giàu tình yêu thương, đón các em trước cửa lớp
- Qua hình ảnh về người lớn, chúng ta nhận ra trách nhiệm, tấm lòng của gia đình, nhà trường đối với thế hệ tương lai. Đó là một môi trường giáo dục ấm áp, là nguồn nuôi dưỡng các em trưởng thành.
-III. Tổng kết
1.Nghệ thuật:
- Văn bản có sự kết hợp hài hòa giữa tự sự - trữ tình - miêu tả
- Bố cục chặt chẽ, tự nhiên theo dòng hồi tưởng, theo trình tự đan xen giữa hiện tại và quá khứ
- Ngôn ngữ miêu tả tinh tế, giàu hình ảnh, giàu nhạc điệu và đậm chất thơ
2. Nội dung: Văn bản kể về một trang đời gần gũi mà thiêng liêng, đó là kỉ niệm buổi tựu trường đầu tiên với tâm trạng bỡ ngỡ, những cảm xúc mới mẻ, những ấn tượng không quên về trường lớp, thầy cô và bạn bè
3. Ghi nhớ: SGK
Luyện tập
Bài 1 (trang 9 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)
Nhân vật "tôi" bồi hồi xúc động trước biến đổi về thiên nhiên, cảnh vật -> những kỉ niệm đẹp, sâu đậm về ngày tựu trường đầu tiên sống lại trong lòng nhân vật hết sức tự nhiên.
 Ý nghĩ muốn thử sức mình cầm sách vở, bút thước -> ý thức về sự trưởng thành, tự lập.
Thấy trường vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như đình làng -> sự so sánh hết sức ngộ nghĩnh, thú vị, độc đáo.

Trò chơi: Đi tìm dòng chữ
Luyện tập TN.
Van b?n " Tụi di h?c" cú ch? d? gỡ?
A. K? ni?m sõu s?c v? tu?i h?c trũ c?a tỏc gi?.
B. í nghia v� vai trũ c?a nh� tru?ng d?i v?i cu?c d?i m?i con ngu?i.
C. Dũng c?m nghi thi?t tha sõu l?ng c?a tỏc gi? khi nh? l?i ng�y d?u tiờn di h?c.
D. Tõm tr?ng h?i h?p c?a nhõn v?t trong bu?i t?u tru?ng d?u tiờn.
Bài 2. Nhận xét nào nói đúng nhất những yếu tố góp phần tạo nên chất thơ của tác phẩm?
A. Truyện được bố cục theo dòng hồi tưởng, cảm nghĩ của n/v ``tôi`` theo trình tự thời gian của buổi tựu trường.
B. Có sự kết hợp hài hoà giữa các phương thức tạo lập Vb như tự sự, m/tả, biểu cảm.
C. Tình huống truyện chứa đựng chất thơ kết hợp với việc sử dụng các h/ả so sánh giàu chất trữ tình.
D. Cả A, B, C đều đúng.