Thứ tư ngày 6 tháng 10 năm 2021
Luyện từ và câu
Dấu ngoặc kép (trang 82)
Trong thư gửi học sinh nhân ngày khai trường, Hồ Chí Minh viết: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”.
Dấu hai chấm trong câu văn trên có tác dụng gì?
Dấu hai chấm được dùng phối hợp với dấu gì?
Đọc các đoạn văn, đoạn thơ trong SGK tr82 và thực hiện các yêu cầu sau:
Khoanh vào các dấu ngoặc kép có trong các đoạn văn, đoạn thơ.
Ở phần a, những từ ngữ trong dấu ngoặc kép là lời của ai? Dấu ngoặc kép có tác dụng gì?
Ở phần b, từ “lầu” được dùng với ý nghĩa gì? Dấu ngoặc kép có tác dụng gì?
TRẢI NGHIỆM VÀ KHÁM PHÁ
Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân”. Ở Bác, lòng yêu mến nhân dân đã trở thành một sự say mê mãnh liệt.Bác nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
b. Có bạn tắc kè hoa
Xây “lầu” trên cây đa
Rét, chơi trò đi trốn
Đợi ấm trời mới ra.
Đọc các đoạn văn, đoạn thơ trong SGK tr82 và thực hiện các yêu cầu sau:
Khoanh vào các dấu ngoặc kép có trong các đoạn văn, đoạn thơ.
Ở phần a, những từ ngữ trong dấu ngoặc kép là lời của ai? Dấu ngoặc kép có tác dụng gì?
Ở phần b, từ “lầu” được dùng với ý nghĩa gì? Dấu ngoặc kép có tác dụng gì?
Đọc các đoạn văn, đoạn thơ trong SGK tr82 và thực hiện các yêu cầu sau:
Khoanh vào các dấu ngoặc kép có trong các đoạn văn, đoạn thơ.
Ở phần a, những từ ngữ trong dấu ngoặc kép là lời của ai? Dấu ngoặc kép có tác dụng gì?
Ở phần b, từ “lầu” được dùng với ý nghĩa gì? Dấu ngoặc kép có tác dụng gì?
Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân”. Ở Bác, lòng yêu mến nhân dân đã trở thành một sự say mê mãnh liệt.Bác nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
Dấu ngoặc kép được dùng để dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc của người nào đó.
Nếu lời nói trực tiếp là một câu trọn vẹn hay một đoạn văn thì trước dấu ngoặc kép ta thường phải thêm dấu hai chấm.
b. Có bạn tắc kè hoa
Xây “lầu” trên cây đa
Rét, chơi trò đi trốn
Đợi ấm trời mới ra.
Dấu ngoặc kép được dùng để đánh dấu từ ngữ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.
Con tắc kè hoa
DẤU NGOẶC KÉP
Dẫn lời nói trực tiếp
của nhân vật
Dẫn lời nói trực tiếp
của nhân vật
Dùng độc lập
(từ, cụm từ)
Dùng phối hợp với dấu hai chấm
(câu, đoạn văn)
Đánh dấu từ ngữ
có ý nghĩa đặc biệt
Chọn câu sử dụng đúng dấu ngoặc kép trong các câu sau :
a, Người xưa có câu: Trúc dẫu cháy, đốt ngay “vẫn thẳng”.

b, Người xưa có câu: “Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng”.

c, Người xưa có câu “Trúc dẫu cháy”, đốt ngay vẫn thẳng.
LUYỆN TẬP
Bài 1. Tìm lời nói trực tiếp trong đoạn văn sau:
Có lần, cô giáo ra cho chúng tôi một đề văn ở lớp: “Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ?”
Tôi loay hoay mất một lúc, rồi cầm bút và bắt đầu viết: “Em đã nhiều lần giúp đỡ mẹ. Em quét nhà và rửa bát đĩa. Đôi khi, em còn nấu cơm khi mẹ đi làm.”
LÀM BÀI CÁ NHÂN BÀI 1 – SGK
Bài 2. Có thể đặt những lời nói trực tiếp trong đoạn văn ở bài tập 1 xuống dòng, sau dấu gạch ngang đầu dòng không? Vì sao?
Có lần, cô giáo ra cho chúng tôi một đề văn ở lớp: “Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ?”
Tôi loay hoay mất một lúc, rồi cầm bút và bắt đầu viết: “Em đã nhiều lần giúp đỡ mẹ. Em quét nhà và rửa bát đĩa. Đôi khi, em còn nấu cơm khi mẹ đi làm.”
SUY NGHĨ VÀ CHIA SẺ– 2 PHÚT
Bài 3. Em đặt dấu ngoặc kép vào chỗ nào trong các câu sau?
Cả bầy ong cùng nhau xây tổ. Con nào con nấy hết sức tiết kiệm vôi vữa.
Trạng Quỳnh thấy có người dâng vua một mâm đào gọi là đào trường thọ thì thản nhiên lấy một quả mà ăn. Vua giận, ra lệnh chém đầu Quỳnh. Quỳnh bèn tâu:
- Tâu bệ hạ, thần thấy quả đào gọi là trường thọ mới lấy ăn, tưởng ăn vào thì được sống lâu thờ vua. Không ngờ, nuốt chưa khỏi miệng mà chết đã đến cổ. Vậy nên, xin đức vua đổi tên quả ấy là đoản thọ và trị tội kẻ xu nịnh dâng đào.
Vua nghe vậy bật cười, tha tội cho Trạng Quỳnh.
LÀM BÀI CÁ NHÂN– 2 PHÚT
Suy ngẫm
DẶN DÒ
Tìm 2 trường hợp sử dụng dấu ngoặc kép trong sách giáo khoa Tiếng Việt hay vở bài tập PTNL của em và nêu tác dụng của dấu ngoặc kép
Đặt câu, viết đoạn văn có sử dụng dấu ngoặc kép.