Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Thứ…ngày…tháng 10 năm 2021
Tập làm văn
I. Nhận xét
1. Tìm những câu ghi lại lời nói và ý nghĩ của cậu bé trong truyện Người ăn xin.
- Chao ôi ! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào.
- Cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của ông lão.
- Ông đừng giận cháu, cháu không có gì cho ông cả.
2. Lời nói và ý nghĩ của cậu bé nói lên điều gì về cậu?
- Cậu bé là người nhân hậu, giàu lòng thương người.
3. Lời nói, ý nghĩ của ông lão ăn xin trong hai cách kể sau đây có gì khác nhau?
a) - Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy cháu đã cho lão rồi. - Ông lão bằng giọng khản đặc.
b) Bằng giọng khản đặc, ông lão cảm ơn tôi và nói rằng như vậy là tôi đã cho ông rồi.
Cách 1: a)Tác giả dẫn trực tiếp, nguyên văn lời ông lão. Do đó, các từ xưng hô là từ xưng hô của chính ông lão với cậu bé (cháu - lão).
Cách 2: b) Tác giả (nhân vật xưng tôi) thuật lại gián tiếp lời ông lão. Người kể xưng tôi, gọi người ăn xin là ông lão.
II. Ghi nhớ:
1. Trong bài văn kể chuyện, nhiều khi ta phải kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật. Lời nói và ý nghĩ cũng nói lên tính cách nhân vật và ý nghĩa câu chuyện.
2. Có hai cách kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật:
- Kể nguyên văn (lời dẫn trực tiếp).
- Kể bằng lời của người kể chuyện (lời dẫn gián tiếp).
1. Tìm lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp trong đoạn văn sau:
Ba cậu bé rủ nhau vào rừng. Vì mãi chơi nên các cậu về khá muộn. Ba cậu bàn nhau xem nên nói thế nào để bố mẹ khỏi mắng. Cậu bé thứ nhất định nói dối là bị chó sói đuổi.
Cậu thứ hai bảo:
- Còn tớ, tớ sẽ nói là đang đi thì gặp ông ngoại.
- Theo tớ, tốt nhất là chúng mình nhận lỗi với bố mẹ. - Cậu thứ ba bàn.
III. Luyện tập
2. Chuyển lời dẫn gián tiếp trong đoạn văn sau thành lời dẫn trực tiếp:
Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước xem trầu đó ai têm
Bà lão bảo chính tay bà têm.
Vua gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật là con gái bà têm.
M: Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hang nước:
- Trầu này ai têm, bà lão?
.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Lời dẫn gián tiếp
Lời dẫn trực tiếp
Bà lão bảo:
- Tâu bệ hạ, do chính tay già têm đấy!
Nhà vua không tin, gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật:
- Thưa, đó là trầu do con gái già têm.
3. Chuyển lời dẫn trực tiếp trong đoạn văn sau thành lời dẫn gián tiếp :
Lời dẫn gián tiếp
Lời dẫn trực tiếp
Bác thợ hỏi Hòe:
- Cháu có thích làm thợ xây không?
Hòe đáp:
- Cháu thích lắm.
..........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Bác thợ hỏi Hòe là cậu có thích làm thợ xây không?
Hòe đáp rằng Hòe thích lắm.
Củng cố, dặn dò
- Học thuộc phần ghi nhớ trong SGK.
- Xem trước bài “Viết thư” để tiết sau học.