Chào mừng các em
đến với tiết học ngày hôm nay !
1930
-
1945
Văn bản:
Tức nước vỡ bờ
- Ngô Tất Tố -
I. Tìm hiểu chung
1.Tác giả:
Ngô Tất Tố (1893 – 1954).
- Quê: Từ Sơn, Bắc Ninh (nay thuộc Đông Anh, Hà Nội).
Văn bản: Tức nước vỡ bờ
Ngô Tất Tố
- Ông xuất thân là một nhà nho gốc nông dân.
- Là một học giả, nhà báo và nhà văn hiện thực xuất sắc.
- Phong cách nghệ thuật: chân thực, sắc sảo, nhiều khi thâm thúy, hóm hỉnh.
- Năm 1996: Ông được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học và nghệ thuật.
Một số tác phẩm tiêu biểu của Ngô Tất Tố
I. Tìm hiểu chung
2.Tác phẩm:
b. Thể loại: Tiểu thuyết hiện đại.
c. Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp miêu tả.
Văn bản: Tức nước vỡ bờ
Ngô Tất Tố
a. Xuất xứ:
Thuộc chương XVIII của tiểu thuyết Tắt đèn (1939).
d. Tóm tắt đoạn trích
d. Tóm tắt đoạn trích
5
4
3
2
1
Chị Dậu vùng lên chống trả quyết liệt
Tên Cai Lệ mắng và đánh chị Dậu.
Chị Dậu van xin nhưng tên Cai Lệ chạy sầm sập tới trói anh Dậu.
Chị Dậu bưng bát cháo đến cho anh Dậu. Anh chưa kịp ăn thì người nhà Lý trưởng ập đến.
Bà lão hàng xóm ái ngại cho hoàn cảnh của chị Dậu, bà cho bát gạo nấu cháo.
e. Bố cục:
II. Đọc - Hiểu văn bản
HOẠT ĐỘNG ĐỌC
Thời gian đọc: 5 phút
Văn bản: Tức nước vỡ bờ
Ngô Tất Tố
II. Đọc - Hiểu văn bản
1. Tình thế của gia đình chị Dậu
Văn bản: Tức nước vỡ bờ
Ngô Tất Tố
PHIẾU BÀI TẬP 1
Em hãy hoàn thành bảng sau:
Làng vào vụ thế căng thẳng, gay gắt nhất
- Nghèo nhất nhì trong hạng cùng đinh.
- Chạy vay ngược xuôi: bán con + bán chó + bán khoai ➠ không đủ nộp sưu.
- Anh Dậu đang ốm nặng bị lôi ra đình đánh trói, cùm kẹp ➠ sắp chết ➠ trả về.
- Nhà không còn gì ăn bà lão đem gạo nấu cháo.
- Bọn tay sai chuẩn bị xông vào thúc sưu.
=> Thê thảm , đáng thương, nguy cấp.
II. Đọc - Hiểu văn bản
1. Tình thế của gia đình chị Dậu
Văn bản: Tức nước vỡ bờ
Ngô Tất Tố
Thê thảm , đáng thương, nguy cấp.
II. Đọc - Hiểu văn bản
2. Nhân vật cai lệ và người nhà lí trưởng
Văn bản: Tức nước vỡ bờ
Ngô Tất Tố
Là đại diện cho tầng lớp tay sai và phong kiến: tàn bạo, hống hách, không còn tình người.
3. Diễn biến tâm lí, hành động của chị Dậu
Chị Dậu chăm sóc chồng
Chị Dậu đối đầu với bọn tay sai
PHIẾU BÀI TẬP 2
+Nấu cháo, múc ra bát, quạt cho chóng nguội.
+Rón rén bưng một bát đến chỗ chồng nằm.
+Ngồi chờ xem chồng ăn có ngon miệng hay không.
Thầy em hãy cố ngồi dậy hút ít cháo cho đỡ xót ruột.
Ân cần, chu đáo
Nhẹ nhàng, an ủi, vỗ về
➠ Là người phụ nữ hiền dịu, đảm đang, yêu thương chồng con hết mực.
Em hãy hoàn thành bảng sau:
PHIẾU BÀI TẬP 3
Van xin tha thiết, thái độ nhẹ nhàng
➠ Là người phụ nữ mạnh mẽ không cam chịu.
Em hãy hoàn thành bảng sau:
ông - cháu
Nhẫn nhục, mềm mỏng, chịu đựng
Đấu lí
ông - tôi
Liều mạng cự lại
+ Nghiến hai hàm răng
+ Túm, ấn dúi, giằng co, áp vào vật nhau, túm tóc, lẳng ra thềm.
mày - bà
Đấu lực
II. Đọc - Hiểu văn bản
3. Diễn biến tâm lí, hành động của chị Dậu
Văn bản: Tức nước vỡ bờ
Ngô Tất Tố
- Tính cách: hiền dịu nhưng mạnh mẽ, nhẫn nhịn nhưng không cam chịu.
- Sức mạnh: sức sống mạnh mẽ, tinh thần phản kháng tiềm tàng.
- Nguồn gốc của sức mạnh:
+ Lòng căm thù và uất hận khi bị dồn nén cao độ.
+ Lòng thương yêu chồng tha thiết.
III. Tổng kết
Bằng ngòi bút hiện thực sinh động, đoạn văn Tức nước vỡ bờ đã vạch trần bộ mặt tàn ác của xã hội thực dân phong kiến đương thời; xã hội ấy đã đẩy người nông dân vào tình cảnh vô cùng cực khổ, khiến họ phải liều mạng chống lại. Đoạn trích còn cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ nông dân, vừa giàu tình yêu thương vừa có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ.
Ghi nhớ SGK trang 33
Câu hỏi. Ý nghĩa của nhan đề Tức nước vỡ bờ ?
IV. Luyện tập
Trong văn bản: Trước sự áp bức, bóc lột nặng nề của tên cai lệ và người nhà lí trưởng, chị Dậu dã vừng lên phản kháng mạnh mẽ để bảo vệ chồng.
Nhan đề Tức nước vỡ bờ
Nghĩa đen:
nước lớn và mạnh sẽ gây ra tức bờ, vỡ đê.
Nghĩa bóng:
khi con người hay con vật bị đối phương dồn tới bức đường cùng thì ắt sẽ phải vùng dậy đấu tranh, quyết chiến để tự vệ.
+ Phản ánh quy luật: có áp bức, có đấu tranh.
+ Thể hiện chân lí: Con đường sống của quần chúng bị áp bức chỉ có thể là con đường đấu tranh để tự giải phóng, không còn con đường nào khác.
V. Vận dụng – Dặn dò:
1. Đọc trước bài Lão Hạc
2. Vẽ vào vở học sơ đồ mindmap và ôn lại kiến thức bài học Tức nước vỡ bờ.
Làm văn:
Xây dựng đoạn văn trong văn bản
Làm văn:
Xây dựng đoạn văn trong văn bản

HOẠT ĐỘNG ĐỌC
Thời gian đọc: 5 phút
Làm văn:
Xây dựng đoạn văn trong văn bản

Luyện tập
Em hãy viết đoạn văn nêu suy nghĩ của em về nhân vật chị Dậu trong Tức nước vỡ bờ.