CHÀO CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC TRỰC TUYẾN
MÔN NGỮ VĂN 9
GIÁO VIÊN: NGUYỄN PHÚC DUY
Văn bản: CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều”- Nguyễn Du)
Văn Bản: CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
I. Tìm hiểu chung:
1. Vị trí đoạn trích:
Trích trong phần mở đầu của “Truyện Kiều” có tên là: “Gặp gỡ và đính ước” (từ câu 15 đến câu 38) trong tổng số 3254 câu thơ của truyện.
2. Bố cục:


Đầu lòng hai ả tố nga,
Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân
Mai cốt cách tuyết tinh thần,
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.


Vẻ đẹp chung của chị em Thuý Kiều.

Vân xem trang trọng khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.
Hoa cười ngọc thốt đoan trang,
Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.


Vẻ đẹp của Thuý Vân.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn:
Làn thu thủy, nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.
Một hai nghiêng nước nghiêng thành,
Sắc đành đòi một tài đành họa hai.
Thông minh vốn sẵn tính trời,
Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm.
Cung thương lầu bậc ngũ âm,
Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương.
Khúc nhà tay lựa nên chương,
Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân.


Văn bản:
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)

Vẻ đẹp của Thúy Kiều.
Phong lưu rất mực hồng quần,
Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.
Êm đềm trướng rủ màn che,
Tường đông ong bướm đi về mặc ai.
Cuộc sống của hai chị em

\
Bố cục: 4 phần
- 4 câu đầu: Giới thiệu khái quát hai chị em Thúy Kiều.
- 4 câu (tt): Gợi tả vẻ đẹp Thuý Vân
-12 câu (tt): Gợi tả vẻ đẹp của Thuý Kiều
- 4 câu cuối: Cuộc sống của hai chị em.
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
Văn bản:
II. Phân tích:
1. Vẻ đẹp của hai chị em Thúy Kiều
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
Văn bản:
Đầu lòng hai ả tố nga,
Thuý Kiều là chị em là Thuý Vân.
Mai cốt cách tuyết tinh thần,
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.

Từ HánViệt
Ước lệ

Thành ngữ
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
Văn bản:
II. Phân tích:
1. Vẻ đẹp của hai chị em Thúy Kiều
- Vẻ đẹp duyên dáng, thanh cao, trong trắng, vẹn toàn nhưng cũng rất khác biệt của Thúy Kiều và Thúy Vân.
- Bút pháp ước lệ.
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
Văn bản:
II. Phân tích
2. Vẻ đẹp của Thúy Vân

CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
Văn bản:
Vân xem trang trọng khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.
Hoa cười ngọc thốt đoan trang,
Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.
Khuôn trăng:
Nét ngài:
Hoa cười:
Ngọc thốt:
Mây thua nước tóc:
- Tuyết nhường màu da:
Gương mặt như mặt trăng tròn
Đường lông mày sắc nét, hơi đậm
Miệng cười tươi thắm như đóa hoa
Giọng nói trong như ngọc
Mái tóc bồng bềnh óng ả hơn mây
Làn da trắng mịn màng hơn tuyết
Hình ảnh ước lệ tượng trưng
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
Văn bản:
II. Phân tích
2. Vẻ đẹp của Thúy Vân
- Vẻ đẹp cao sang, quý phái, đoan trang, phúc hậu dự báo một cuộc đời bình yên, hạnh phúc.
- Bút pháp ước lệ, tượng trưng.
Câu hỏi: Theo em, tại sao khi giới thiệu gia cảnh Thuý Kiều,
tác giả lần lượt giới thiệu từ chị đến em nhưng khi miêu tả vẻ
đẹp của hai nàng, tác giả lại tả Vân trước, Kiều sau? Phải chăng là vì Vân đẹp hơn Kiều?
Trả lời: Tác giả muốn lấy Vân làm nền để nêu bật lên vẻ đẹp và tài năng của Kiều: Vân đã đẹp hoàn mỹ như vậy nhưng Kiều còn xuất sắc hơn.
Thảo luận nhóm
Nghệ thuật đòn bẩy
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
Văn bản:
II. Phân tích:
3. Vẻ đẹp của Thúy Kiều
Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn:
Làn thu thủy nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh
Một hai nghiêng nước nghiêng thành,
Sắc đành đòi một tài đành họa hai.
Làn thu thuỷ
Nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm
Liễu hờn kém xanh

Một hai nghiêng nước nghiêng thành
* Sắc:
Đôi mắt trong xanh như làn nước mùa thu; Lông mày đẹp như nét núi mùa xuân
Bởi kém thắm tươi, rực rỡ như nàng
Bởi thấy mình không tràn trề sức sống tươi trẻ như nàng
Ẩn dụ
Nhân hóa
Văn bản:
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
II. Phân tích:
3. Vẻ đẹp của Thúy Kiều
b. Tài:
Thông minh vốn sẵn tính trời,
Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm.
Cung thương làu bậc ngũ âm,
Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương.
Khúc nhà tay lựa nên chương,
Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân.
thi họa pha nghề
ca ngâm đủ mùi
ngũ âm làu
hồ cầm ăn đứt




- Bạc mệnh, não nhân

Đa cảm
Kiều đẹp vẹn toàn: sắc- tài- tình
Bạc mệnh
Liệt kê
Tài năng tuyệt đỉnh.
* Tiểu kết:
c. Tình
Kiều có trái tim đa sầu, đa cảm
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
Văn bản:
II. Phân tích:
3. Vẻ đẹp của Thúy Kiều
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
Văn bản:
II. Phân tích:
3. Vẻ đẹp của Thúy Kiều
- Sắc são về trí tuệ, mặn mà về tâm hồn.
- Vẻ đẹp đến thiên nhiên phải hờn ghen.
- Vẻ đẹp của sự kết hợp sắc – tài – tình.
=> Dự báo số phận éo le, đau khổ.
THẢO LUẬN

Trong hai bức chân dung Thúy Vân và Thúy Kiều, em thấy bức chân dung nào nổi bật hơn, vì sao?
(Gợi ý: - So sánh số câu thơ tả Thúy Vân với số câu thơ tả Thúy Kiều
- Những vẻ đẹp nào có ở Thúy Kiều mà không có ở Thúy Vân?)

Đáp án: Trọng tâm của đoạn trích là vẻ đẹp tài năng của Thúy Kiều và bức chân dung của Kiều nổi bật hơn.
Số câu thơ tả Thúy Vân chỉ có 4 trong khi số câu thơ tả Thúy Kiều đến 16 .
Khi tả Thúy Vân, tác giả chỉ miêu tả nhan sắc, đến Thúy Kiều nàng không chỉ đẹp bởi nhan sắc, tâm hồn mà còn đẹp bởi tài năng.
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
Văn bản:
Phong lưu rất mực hồng quần,
Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.
Êm đềm trướng rủ màn che,
Tường đông ong bướm đi về mặc ai.
Từ ngữ chọn lọc, ẩn dụ, thành ngữ
Thúy Kiều và Thúy Vân có nếp sống gia phong, khuôn phép, đúng đắn, chuẩn mực.
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
Văn bản:
II. Phân tích:
4. Cuộc sống của hai chị em
I. Tìm hiểu chung:
1. Vẻ đẹp chung của chị em Thúy Kiều
Dùng từ Hán Việt, bút pháp ước lệ, so sánh, ẩn dụ, tiểu đối.
Vẻ đẹp thanh tao, trong trắng, vẹn toàn nhưng cũng rất khác biệt của Thúy Kiều và Thúy Vân
2. Vẻ đẹp của Thúy Vân
Bút pháp ước lệ, tượng trưng, so sánh, nhân hóa, ẩn dụ, liệt kê, tiểu đối, dùng từ Hán Việt.
Đoan trang, phúc hậu dự báo một cuộc đời bình yên, hạnh phúc.
3. Vẻ đẹp của Thúy Kiều
II. Phân tích:

a. Sắc:
Ẩn dụ, nhân hóa, thành ngữ, điển cố.
Kiều là một tuyệt thế giai nhân.
b. Tài:
* Kiều đẹp vẹn toàn: sắc- tài- tình
Bạc mệnh
Liệt kê
Tài năng tuyệt đỉnh.
4. Cuộc sống của hai chị em.
Thành ngữ, ẩn dụ…
Thúy Kiều và Thúy Vân có nếp sống gia phong khuôn phép, đúng đắn, chuẩn mực.
  1. Vị trí đoạn trích:
Trích trong phần mở đầu của “Truyện Kiều” có tên là: “Gặp gỡ và đính ước” (từ câu 15 đến câu 38) trong tổng số 3254 câu thơ của truyện.
2. Bố cục: 4 phần

B? c?c ho�n ch?nh, ch?t ch? trong m?t th? th?ng nh?t ch?ng t? bỳt phỏp c? di?n diờu luy?n c?a tỏc gi?.
CHỊ EM THÚY KIỀU
(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)
Văn bản:
c. Tình
Kiều có trái tim đa sầu, đa cảm
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Sử dụng bút pháp nghệ thuật ước lệ, tượng trưng cùng với các biện pháp tu từ nhân hóa, ẩn dụ, so sánh, ...
- Miêu tả chân dung mang tính cách, số phận.
- Nghệ thuật đòn bẩy.
2. Nội dung:
Đoạn trích ca ngợi vẻ đẹp, tài năng của con người và dự cảm về kiếp người tài hoa bạc mệnh là biểu hiện của cảm hứng nhân văn ở Nguyễn Du.

Hướng dẫn về nhà
- Thuộc lòng đoạn trích và ghi nhớ.
- Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về hai bức chân dung Thuý Vân và Thuý Kiều qua đoạn trích.
- Soạn bài “Kiều ở lầu Ngưng Bích”.