Thứ hai ngày 11 tháng 10 năm 2021
TIẾNG VIỆT
Tiếng Việt (Tiết 1)
Bài 4A: Hòa bình cho thế giới
Mục tiêu:
- Đọc – hiểu bài “Những con sếu bằng giấy”.
A. Hoạt động cơ bản:
Nhiệm vụ 1: Quan sát bức tranh và trả lời câu hỏi: Bức tranh vẽ cảnh gì?
Chủ điểm “ Cánh chim hòa bình” là bảo vệ hòa bình, vun đắp tình hữu nghì giữa các dân tộc.
Nhiệm vụ 2: Nghe thầy cô đọc bài sau:
Những con sếu bằng giấy
Ngày 16-7-1945, nước Mĩ chế tạo được bom nguyên tử. Hơn nửa tháng sau, chính phủ Mĩ quyết định ném cả hai quả bom mới chế tạo xuống Nhật Bản.
Hai quả bom ném xuống các thành phố Hi-rô-si-ma và Na-ga-xa-ki đã cướp đi mạng sống của gần nửa triệu người. Đến năm 1951, lại có thêm gần 100.000 người ở Hi-rô-si-ma bị chết do nhiễm phóng xạ nguyên tử.
Khi Hi-rô-si-ma bị ném bom, cô bé Xa-xa-cô Xa-xa-ki mới hai tuổi đã may mắn thoát nạn. Nhưng em bị nhiễm phóng xạ. Mười năm sau, em lâm bệnh nặng. Nằm trong bệnh viện nhẩm đếm từng ngày còn lại của đời mình, cô bé ngây thơ tin vào một truyền thuyết nói rằng nếu gấp đủ một nghìn con sếu bằng giấy treo quanh phòng, em sẽ khỏi bệnh. Em liền lặng lẽ gấp sếu. Biết chuyện, trẻ em toàn nước Nhật và nhiều nơi trên thế giới đã tới tấp gửi hàng nghìn con sếu đến cho Xa-xa-cô. Nhưng Xa-xa-cô chết khi em mới gấp được 644 con.
Xúc động trước cái chết của em, học sinh thành phố Hi-rô-xi-ma đã quyên góp tiền xây dựng một tượng đài tưởng nhớ những nạn nhân bị bom nguyên tử sát hại. Trên đỉnh tượng đài cao 9 mét là hình một em bé giơ cao hai tay nâng một con sếu. Dưới tượng đài khắc dòng chữ: “Chúng tôi muốn thế giới này mãi mãi hòa bình.”
(Theo Những mẩu chuyện lịch sử thế giới)
Luyện đọc:
- Đoạn 1: Từ đầu ….Nhật Bản.
- Đoạn 2: Hai quả bom ….. phóng xạ nguyên tử.
- Đoạn 3: Khi Hi-rô-si-ma ….. 644 con.
- Đoạn 4: Xúc động ….. mãi mãi hòa bình.
Bài có mấy đoạn?
-Phóng xạ nguyên tử: chất sinh ra khi bom nguyên tử nổ, rất có hại cho sức khỏe và môi trường.
-Truyền thuyết: loại truyện dân gian về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử nhưng mang nhiều yếu tố thần kì.
- Bom nguyên tử: bom có sức sát thương và công phá mạnh gấp nhiều lần bom thường.
Nhiệm vụ 3: Đọc từ ngữ và lời giải nghĩa
Luyện đọc từ khó:
- Hi-rô-si-ma
- Na-ga-xa-ki
- Xa-xa-cô Xa-xa-ki
Trong vụ ném bom nguyên tử, sức nóng có thể lên đến 4000 độ C, phá hủy nhiều công trình ở một diện tích lớn.
Các hóa chất độc hại có thể khiến con người bất tỉnh, chết trong vài giờ hoặc tích tụ trong cơ thể, phá huỷ tế bào và gây nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư. Phóng xạ cũng có thể gây biến đổi gen, ảnh hưởng tới nhiều thế hệ.
Luyện đọc
Câu: Nằm trong bệnh viện nhẩm đếm từng ngày còn lại của đời mình, cô bé ngây thơ tin vào một truyền thuyết nói rằng nếu gấp đủ một nghìn con sếu bằng giấy treo quanh phòng, em sẽ khỏi bệnh.
/
/
Nhiệm vụ 4: Luyện đọc
LUYỆN ĐỌC DIỄN CẢM
Đọc giọng trầm buồn; nhấn giọng ở những từ ngữ miêu tả hậu quả nặng nề của chiến tranh hạt nhân, khát vọng sống của cô bé Xa-xa-cô và mơ ước hòa bình của thiếu nhi trên toàn thế giới.
Luyện đọc cùng phụ huynh :
Một số lưu ý khi đọc:
Âm lượng (phụ huynh nghe được)
Đọc đúng (phát âm đúng các từ ngữ)
Tốc độ đọc (tốc độ đọc vừa phải)
Đọc trơn (ngắt nghỉ hợp lí chưa)
Đọc diễn cảm (đọc theo cảm nhận)
LUYỆN ĐỌC DIỄN CẢM
Nằm trong bệnh viện nhẩm đếm từng ngày còn lại của đời mình, cô bé ngây thơ tin vào một truyền thuyết nói rằng nếu gấp đủ một nghìn con sếu bằng giấy treo quanh phòng, em sẽ khỏi bệnh. Em liền lặng lẽ gấp sếu. Biết chuyện, trẻ em toàn nước Nhật và nhiều nơi trên thế giới đã tới tấp gửi hàng nghìn con sếu giấy đến cho Xa-xa-cô. Nhưng Xa-xa-cô chết khi em mới gấp được 644 con.
/
/
/
/
Chuyện gì đã xảy ra với Xa- xa- cô?
Em chọn ý đúng để trả lời:
 a. Phải chứng kiến những người chết vì bom nguyên tử.
Nhiêm vụ 5: Trả lời câu hỏi
 b. Bị nhiễm phóng xạ do bom nguyên tử và bị lâm bệnh nặng.
 c. Tìm được cách thoát nạn, không bị nhiễm phóng xạ nguyên tử.
 b. Bị nhiễm phóng xạ do bom nguyên tử và bị lâm bệnh nặng.
Xa- xa- cô đã làm gì để hi vọng kéo dài cuộc sống?



Trả lời: Để hi vọng kéo dài cuộc sống Xa- xa- cô đã tin vào một truyền thuyết rằng nếu gấp đủ một nghìn con sếu bằng giấy treo quanh phòng của mình em sẽ khỏi bệnh.

3. Các bạn nhỏ đã làm gì?
- Để thể hiện mong ước thiết tha cho Xa-xa-cô được sống.
- Để bày tỏ nguyện vọng hòa bình.
Trả lời:
3a)-Để để thể hiện mong ước thiết tha cho Xa-xa-cô được sống: Các bạn nhỏ trên khắp thế giới đã gửi hàng nghìn con sếu giấy đến cho Xa-xa-cô.
3b. Các bạn nhỏ đã làm gì để bày tỏ nguyện vọng hòa bình?
Trả lời: Để bày tỏ nguyện vọng hòa bình các bạn đã quyên góp tiền xây một tượng đài tưởng nhớ những nạn nhân bị bom nguyên tử sát hại. Dưới tượng đài khắc dòng chữ: “ Chúng tôi muốn thế giới này mãi mãi hòa bình”.
4. Nếu em được đứng trước tượng đài, em sẽ nói gì với Xa- xa- cô?
Trả lời:
- Nếu được đứng trước tượng đài, em sẽ nói cái chết của bạn làm chúng tôi hiểu được sự tàn bạo của chiến tranh. Chúng tôi căm ghét chiến tranh. Chúng tôi yêu bạn, cầu cho linh hồn bạn sớm được lên thiên đàng.
1945
Nửa triệu người chết
100 000 người chết do nhiễm phóng xạ
Khát vọng của Xa-xa-cô
“Chúng tôi muốn thế giới này mãi mãi hòa bình.”
Mong ước hòa bình
Câu chuyện muốn nói với em điều gì?
Chúng tôi muốn thế giới này mãi mãi hòa bình.
Tố cáo tội ác chiến tranh hạt nhân, nói lên khát vọng sống, khát vọng hòa bình của trẻ em trên toàn thế giới.
Nội dung bài học
Thử tài trí nhớ
Trò chơi
1/. Khoanh tròn vào ý trả lời đúng.
Nước Mỹ chế tạo được bom nguyên tử vào ngày tháng năm nào?
15 – 7 - 1945
b. 16 – 7 - 1945
c. 15 – 8 - 1945
d. 16 – 8 - 1945

2. Đánh dấu X vào ô trống trước câu trả lời đúng.
- Đến năm 1951, có thêm bao nhiêu người ở Hi-rô-si-ma bị chết do nhiễm phóng xạ nguyên tử?
644 người
70.000 người
80.000 người
100.000 người


X

3. Đúng ghi Đ, sai ghi S vào ô vuông trước ý em chọn:
a. Bom nguyên tử có sức sát thương và tàn phá gấp nhiều lần bom thường.
b. Tạo ra được bom nguyên tử muốn ném xuống nước nào là tùy ý.
c. Khi bom nguyên tử nổ, chất phóng xạ rất có hại cho sức khỏe và môi trường.
d. Tất cả mọi người trên toàn thế giới đều rất yêu chuộng hòa bình, ghét chiến tranh.


Đ
S
Đ
Đ
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
TỪ TRÁI NGHĨA
Mục tiêu:
-Học sinh hiểu được thế nào là từ trái nghĩa, tìm được từ trái nghĩa và đặt được câu với cặp từ trái nghĩa .
A. Hoạt động cơ bản
HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu về từ trái nghĩa
Nhiệm vụ1: So sánh nghĩa của các từ in nghiêng trong câu sau để hiểu thế nào là từ trái nghĩa:
Chúng ta phải biết giữ gìn, không được phá hoại môi trường.
So sánh nghĩa của các từ in nghiêng trong đoạn văn sau:
Phrăng Đơ Bô-en là một người gốc Bỉ trong quân đội Pháp xâm lược Việt Nam. Nhận rõ tính chất phi nghĩa của cuộc chiến tranh xâm lược, năm 1949, ông chạy sang hàng ngũ quân đội ta, lấy tên Việt là Phan Lăng. Năm 1986, Phan Lăng cùng con trai đi thăm Việt Nam, về lại nơi ông đã từng chiến đấu vì chính nghĩa.
* Phi nghĩa: Trái với đạo lí. Cuộc chiến tranh phi nghĩa là cuộc chiến tranh có mục đích xấu xa, không được những người có lương tri ủng hộ.
* Chính nghĩa: Đúng với đạo lí. Chiến đấu vì chính nghĩa là chiến đấu vì lẽ phải, chống lại cái xấu, chống lại áp bức, bất công.
Nhiệm vụ 2: Tìm những từ trái nghĩa với nhau trong câu tục ngữ sau:
Chết vinh còn hơn sống nhục
* chết / sống
* vinh / nhục
vinh: được kính trọng, đánh giá cao
- nhục: xấu hổ vì bị khinh bỉ, danh dự bị xúc phạm nặng nề
Nhiệm vụ 3: câu tục ngữ trên muốn nói điều gì? Cách dùng các từ trái nghĩa trong câu tục ngữ trên có tác dụng gì ?
Thà chết vinh mà được kính trọng, đánh giá cao còn hơn sống nhục mà bị người đời khinh bỉ.
Cách dùng từ trái nghĩa trong câu tục ngữ trên tạo ra hai vế tương phản, làm nổi bật quan niệm sống cao đẹp của người Việt Nam ta.
Vậy từ trái nghĩa là gì? Việc đặt các từ trái nghĩa bên cạnh nhau có tác dụng gì ?

1. Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau.
Ví dụ: cao – thấp
gầy – béo
sáng – tối
ngày – đêm ….
2. Việc đặt các từ trái nghĩa bên cạnh nhau có tác dụng làm nổi bật những sự vật, sự việc, hoạt động, trạng thái,…. đối lập nhau.

Ghi nhớ:
1. Từ trái nghĩa là những từ có ý nghĩa trái ngược nhau.

M: cao - thấp, phải - trái, ngày – đêm,….

2. Việc đặt các từ trái nghĩa bên cạnh nhau có tác dụng làm nổi bật những sự vật, sự việc, hoạt động, trạng thái... đối lập nhau.
Tôi vẫn luôn nhớ nụ cười ... của những người thợ mỏ khi thoát ra khỏi hầm ...
tươi sáng - tối tăm
Tôi vẫn luôn nhớ nụ cười tươi sáng của những người thợ mỏ khi thoát ra khỏi hầm tối tăm.
Tôi chỉ là hạt cát ... giữa đất trời ...
Tôi chỉ là hạt cát nhỏ bé giữa đất trời rộng lớn.
nhỏ bé - rộng lớn
Giọng nói của cô giáo lúc …, lúc … cuốn hút ánh mắt say sưa của chúng tôi.
Giọng nói của cô giáo lúc trầm, lúc bổng cuốn hút ánh mắt say sưa của chúng tôi.
trầm - bổng
B. Hoạt động thực hành
HOẠT ĐỘNG 2: Luyện tập
1.Tìm những cặp từ trái nghĩa trong các thành ngữ, tục ngữ dưới đây:
a. Gạn đục khơi trong
b. Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng.
Anh em như thể chân tay
Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần.
đục / trong
đen / sáng
Rách / lành
dở / hay
2. Điền vào mỗi chỗ trống một từ trái nghĩa với các từ in đậm để hoàn chỉnh các thành ngữ, tục ngữ sau:
b. Xấu người ………………. nết.
c. Trên kính …………………. nhường.
a. Hẹp nhà …………………… bụng.
rộng
đẹp
dưới
3. Tìm từ trái nghĩa với mỗi từ sau:
a. Hòa bình
b. Thương yêu
c. Đoàn kết
d. Giữ gìn
- chiến tranh, xung đột
- căm ghét, căm giận, căm thù, căm hờn, ghét bỏ, thù ghét, thù hằn, thù hận, hận thù, thù địch, thù nghịch,…
- chia rẽ, bè phái, xung khắc, …
- phá hoại, phá phách, tàn phá, hủy hoại, …
4. Đặt câu để phân biệt một cặp từ trái nghĩa ở hoạt động 3. (viết vào vở)
a. Những người tốt yêu chuộng hòa bình. Những kẻ ác thích chiến tranh.
d. Chúng ta phải biết giữ gìn sách vở, đừng bao giờ phá hoại.
c. Anh em trong một nhà phải biết đoàn kết, không nên chia rẽ.
b. Ông em thương yêu tất cả các cháu. Ông chẳng hề ghét bỏ đứa nào.
Trò chơi
Ai nhanh hơn !
Củng cố
1. Ghi lại từ trái nghĩa với các từ sau:
Thật thà –
Giỏi giang-
Khỏe mạnh-
Cứng cỏi-
Hiền lành-
Rộng-
To –
Lớn-
Sâu –
dày-
-Béo –
-Dài –
-Siêng năng-
-trên-
Ngang –
Nặng-
Trong-
Trước-
Phải-
Gần-
Gian dối/ dối trá
Kém cỏi
Yếu ớt/ ốm yếu
Yếu ớt
mỏng
hẹp
nhỏ
bé
nông
Độc ác
sau
ngắn
Lười biếng
dưới
dọc
nhẹ
ngoài
gầy
trái
xa
2. Tìm 5 thành ngữ, tục ngữ có sử dụng cặp từ trái nghĩa mà em biết:
- Ba chìm bảy nổi
- Lên thác xuống ghềnh
- Việc nhỏ nghĩa lớn
- Vào sinh ra tử
- Thức khuya dậy sớm
- Xấu người đẹp nết
- Gần mực thì đen gần đèn thì sáng
- Trên kính dưới nhường
- Gạn đục khơi trong
- Chân cứng đá mềm
3. Điền cặp từ trái nghĩa thích hợp vào chỗ trống để hoàn thành câu thành ngữ, tục ngữ sau:
Đi ………………… về ………
Sáng …………. chiều …………
Kẻ ……. người ……
Đất ……………….trời ………
Chân ……………. đá ……….
Nói ………………. quên………
……. bùi nhớ lúc ………….. cay
Lá ………….. đùm lá …………
……. đứng còn hơn ……... quỳ
thấp
xuôi
nắng
mưa
đi
ở
ngược
cao
cứng
mềm
trước
sau
Ngọt
đắng
lành
rách
Chết
sống
4. Viết tiếp vế câu thích hợp có chứa từ trái nghĩa được gạch chân trong câu sau:
Món quà tặng nhỏ bé nhưng …………………

b. Lúc gian khổ họ luôn bên nhau,…………………………………….

c. Mới đầu chúng tôi cứ tưởng ngọn núi ở gần……………………………
ý nghĩa to lớn.
lúc vui sướng họ luôn có nhau.
nhưng hóa ra nó ở rất xa.
Em học thuộc bài và xem lại các bài tập.

Chuẩn bị bài sau: Chính tả (nghe viết): Anh bộ đội Cụ Hồ gốc Bỉ.
Dặn dò
Chào các em !
Chúc các em chăm ngoan, học giỏi.