NỘI DUNG 5
NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TIỀN GIANG
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHỢ GẠO
NST có ở sinh vật nào?
NST cấu tạo gồm thành phần?
Cấu tạo NST đơn?
Cấu tạo NST kép?
Quan sát rõ NST kỳ nào?
Bộ NST đặc trưng của loài?
NST gồm những loại nào?
Cặp NST tương đồng?
BÀI 5: NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Hình thái và cấu trúc nhiễm sắc thể
1. Hình thái nhiễm sắc thể:
Mỗi NST điển hình gồm:
NST gồm 2 vai đính nhau qua tâm động.
+ Trình tự khởi đầu nhân đôi AND
+ Tâm động: giúp liên kết với thoi phân bào giúp NST di chuyển về các cực của tế bào.
+ Đầu mút: bảo vệ NST, làm cho các NST không dính vào nhau.
I. Hình thái và cấu trúc nhiễm sắc thể
SỐ LƯỢNG BỘ NST 2n CỦA 1 SỐ LOÀI
Số lượng NST có phản ánh sự tiến hoá của loài không?
♂: 44A + XY
♀: 44A + XX
Phân tử ADN 146 cặp nu + 8 phân tử prôtêin histôn
Nuclêôxôm
Sợi cơ bản (11nm)
Sợi chất nhiễm sắc (30nm)
Ống siêu xoắn (300nm)
Crômatit (700nm)
I. Hình thái và cấu trúc nhiễm sắc thể
2. Cấu trúc siêu hiển vi của NST:
Khái niệm:
II. Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
2. Các dạng đột biến cấu trúc NST
Mất đoạn
Lặp đoạn
Đảo đoạn
Chuyển đoạn
Khái niệm
Hậu quả
Ví dụ
Ứng dụng
a. Mất đoạn:
- Mất đoạn là: 1 đoạn NST nào đó bị mất
- Làm giảm số lượng gen trên NST
Hậu quả: Thường gây chết với thể đột biến
ƯD: loại bỏ gen xấu, lập bản đồ gen
VD: mất đoạn NST số 5, 21
Hội chứng “mèo kêu”: (mất đoạn NST số 5)
b. Lặp đoạn:
- Một đoạn nào đó của NST bị lặp lại 1 hay nhiều lần
- Làm tăng số lượng gen trên 1NST
Hậu quả: Tăng cường hoặc giảm bớt sự biểu hiện của tính trạng.
Lặp gen  Cung cấp nguyên liệu tiến hoá
VD: Lặp đoạn X của RG mắt lồi  dẹt
VD: Lặp đoạn lúa đại mạch tăng hoạt tính amilaza
Ở ruồi giấm: lặp đoạn 2 lần trên NST X làm cho mắt lồi thành mắt dẹt, lặp đoạn 3 lần làm cho mắt càng dẹt.
c. Đảo đoạn:
- Đảo đoạn: chỉ làm thay đổi vị trí, không làm thay đổi số lượng các gen trên NST
Hậu quả: ít gây hại, làm giảm sức sinh sản
VD: đảo đoạn muỗi, RG  loài mới
d. Chuyển đoạn:
- Là dạng đột biến có sự trao đổi đoạn NST trong 1 NST hoặc giữa các NST không tương đồng
Chuyển đoạn giữa các NST không tương đồng làm thay đổi nhóm gen liên kết
- Chuyển đoạn lớn thường gây chết hoặc làm mất khả năng sinh sản.
CỦNG CỐ
Câu 1: Đơn vị cấu tạo cơ bản của NST là:
A. Nuclêôtit
B. Ribônuclêôtit
C. Axit amin
D. Nuclêôxôm
10/17/2021
32
Mất, thêm, thay thế một đoạn NST.
Mất đoạn, lặp đoạn, thay thế đoạn NST.
Mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn, chuyển đoạn NST.
Mất đoạn, lặp đoạn, thay thế đoạn, chuyển đoạn NST..
10/17/2021
33
CỦNG CỐ
Câu 2: Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể có những dạng nào sau:
Câu 3: Đột biến chuyển đoạn nhiễm sắc thể là kiểu đột biến trong đó có xảy ra cơ chế nào?
10/17/2021
34
CỦNG CỐ
Có trao đổi đoạn giữa các nhiễm sắc thể không tương đồng.
Có trao đổi đoạn tương ứng giữa 2 nhiễm sắc thể tương đồng.
Có trao đổi chéo không cân giữa 2 nhiễm sắc thể tương đồng.
Có đảo ngược 1800 của 1 đoạn nhiễm sắc thể không mang tâm động.