KHỞI ĐỘNG
HĐN – 5 phút trả lời câu 1,2/SHD
a. Những câu thành ngữ, tục ngữ, ca dao trên muốn nhấn mạnh vai trò quan trọng của tình bạn đối với mỗi người. Tình bạn giúp ta hoàn thiện nhân cách. Đó là bờ vai những khi ta buồn, là điểm tựa khi ta rơi vào tuyệt vọng, là một ánh sáng ban mai khi ta gặp chung lí tưởng sống.
b. Một người bạn tốt là một người luôn biết yêu thương, giúp đỡ mình và chân thành với mình. Dù cho có xảy ra bất cứ chuyện vui hay buồn cũng luôn bên cạnh mình, biết sẻ chia đồng cảm với mình và tin tưởng mình.
BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
Tiết
1. Đọc văn bản
Đã bấy lâu nay,/ bác tới nhà.
Trẻ thời đi vắng,/ chợ thời xa.
Ao sâu/ nước cả,/ khôn chài cá,
Vườn rộng/ rào thưa,/ khó đuổi gà.
Cải chửa ra cây,/ cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn,/ mướp đương hoa.
Đầu trò tiếp khách,/ trầu không có,
Bác đến chơi đây,/ ta với ta!
Bạn đến chơi nhà
a. Đọc
Đọc chú thích về Nguyễn Khuyến (SHDH/ 54) kết hợp với thông tin sưu tầm được, em hãy HĐCN tìm hiểu về tác giả theo gợi ý sau:
b. Chú thích
( Cổng Môn Tử Môn )
Cổng vào Từ Đường
Cổng vào từ đường nhà Nguyễn Khuyến
NẾP NHÀ 7 GIAN
2. Tìm hiểu văn bản
a. * Thể loại:
* Bố Cục : 3 Phần
• Số câu: 8 câu (bát cú)
• Số chữ: 7 chữ trong mỗi dòng thơ (thất ngôn)
• Hiệp vần: chữ cuối của các dòng 1 - 2 - 4 - 6 - 8: nhà – xa – gà – hoa – ta (vần a).
=> Thất ngôn bát cú Đường luật
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà.
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
Ao sâu nước cả, khôn chài cá,
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.
Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.
Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta!
Giới thiệu sự việc
Trình bày hoàn cảnh
Quan niệm về tình bạn
b. Những chi tiết trong bài thơ gợi lên vẻ mộc mạc, dân dã của cuộc sống thôn quê :
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
Ao sâu nước cả, khôn chài cá.
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.
Cải chửa ra cây, cà mới nụ.
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.
Đầu trầu tiếp khách, trầu không có.
c,d. Tình huống tiếp đón bạn.
Thời gian
(lâu rồi)
Xưng hô thân mật, tôn trọng
 Lời chào, niềm vui, sự xúc động khi bạn đến thăm
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà.
Câu 1: Giới thiệu sự việc
Khi nhà có khách, mọi người trong gia đình em sẽ chuẩn bị những gì để tiếp khách?
Câu 2  7: Hoàn cảnh tiếp đón
Lâu lâu khách mới đến chơi nhà, trong tình huống ấy, điều kiện tiếp khách của gia đình chủ nhà như thế nào? Em hãy chỉ rõ bằng cách điền vào chỗ trống.
Trẻ: ………
Chợ: ………
Ao: ………
Vườn: ……
Cải: ………
Cà: ………
Bầu: ………
Mướp: ……
Trầu: ………
Trẻ đi vắng
Chợ xa
Ao sâu nước cả
Vườn rộng, rào thưa
Cải chửa ra cây
Cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn
Mướp đương hoa
Trầu không có
Tại sao ngay sau câu chào, nhà thơ lại nhắc đến chợ và trẻ?
Trẻ đi vắng
Chợ xa
Không có người sai vặt, không có món cao sang tiếp bạn
Tiếp bằng “cây nhà
lá vườn”
Có cá
Vườn rộng, rào thưa
Ao sâu nước cả
Khó bắt cá
Có gà
Khó đuổi gà
Có rau
Chưa ăn được
Cải chửa ra cây
Cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn
Mướp đương hoa
=>Hoàn cảnh tiếp đãi bạn khá đặc biệt : trẻ đi vắng; chợ xa; có cá, có gà nhưng không bắt được; có mướp, có bầu, có cà nhưng tất cả đều chưa ăn được. Và ngay cả miếng trầu – là đầu câu chuyện, tác giả cũng không có. Đây là cách nói hóm hỉnh của tác giả về cái nghèo, sự thiếu thốn về vật chất qua đó thể hiện về tình bạn đẹp, chân tình.
=> Dụng ý của tác giả : Đề cao tình bạn ở câu cuối.
Bác đến chơi đây, ta với ta!
e. Câu 8: Quan niệm về tình bạn
“Bạn đến chơi nhà”: ta với ta = tôi và bác = chúng ta tuy hai mà một
Sự tri âm tri kỉ gắn bó với nhau bằng sự đồng cảm chân thành.
Sự đồng nhất trọn vẹn giữa chủ và khách
Tình bạn chân thành, thắm thiết vượt lên trên điều kiện vật chất, lễ nghi.
* Tổng kết
Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật sáng tạo. 
1. Nghệ thuật
Tình huống thơ đặc biệt, bất ngờ.
Ngôn ngữ mộc mạc, tự nhiên. 
Giọng thơ hóm hỉnh, đùa vui. 
Bài thơ ca ngợi tình bạn chân thành thắm thiết, đậm đà, mộc mạc và tràn đầy niềm vui dân dã của tác giả
2. Nội dung
3. Phát hiện lỗi sử dụng QHT
a. Nối các câu ở cột A với loại lỗi về sử dụng quan hệ từ (QHT) ở cột B cho thích hợp:
1-b
2-c
3-d
4-a
b. Mỗi câu dưới đây mắc loại lỗi nào về quan hệ từ:
c. Các câu văn dưới đây có mắc loại lỗi nào về sử dụng quan hệ từ? Hãy chữa lại cho đúng:
* LUYỆN TẬP

Bài thơ Bạn đến chơi nhà là bài thơ hay viết về tình bạn, một tình bạn thắm thiết, keo sơn giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê. Tình bạn của Nguyễn Khuyến thanh bạch, chân tình đối lập hẳn với nhân tình thế thái "Còn bạc còn tiền còn đệ tử - Hết cơm hết rượu hết ông tôi" mà Nguyễn Bỉnh Khiêm đã kịch liệt lên án. Nguyễn Khuyến đùa vui bằng cách nêu lên một tình thế oái oăm, lời phân bua hữu tình khởi đầu cho nụ cười vui giữa đôi bạn tri kỷ. Cả Nguyễn Khuyến và Dương Khuê đều có tâm trạng vui mừng khi gặp nhau, chung tâm sự thời thế, chung tình bạn. Ta với ta , biểu lộ 1 niềm vui trọn vẹn, tràn đầy của tình bằng hữu thân thiết. Bài thơ không chỉ ca ngợi tình bạn mà còn gợi ra không khí làng quê, vườn xanh, cây trái làng quê Việt Nam thật tài tình.
1. Nêu cảm nhận của em về bài thơ “ Bạn đến chơi nhà”
2. Thêm các quan hệ từ thích hợp để hoàn thành các câu dưới đây:
a. Nó chăm chú nghe kể câu chuyện từ đầu đến cuối.
b. Con xin báo một tin vui để cha mẹ vui lòng
3. Thay các quan hệ từ dùng sai trong các câu bằng các quan hệ từ thích hợp.
a. Ngày nay, chúng ta cũng có quan niệm như cha ông ngày xưa, lấy đạo đức, tài năng làm trọng.
b. Mặc dù nước sơn có đẹp đến mấy mà chất gỗ không tốt thì đồ vật cũng không được bền.
c. Không nên chỉ đánh giá con người với hình thức bên ngoài mà nên đánh giá con người về những hành động, cử chỉ, cách đối xử của họ.
4. Cho biết các quan hệ từ (in đậm) trong các câu dưới đây dùng đúng hay sai:
5. So sánh cụm từ “ta với ta” trong bài bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến với cụm từ “ta với ta” trong bài Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan.
Cụm từ ta với ta trong bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan diễn tả nỗi buồn, nỗi cô đơn, lạc lõng của một mình tác giả khi đứng trước sự mênh mông của thiên nhiên. Trong khi đó, ở bài thơ của Nguyễn Khuyến cụm từ này diễn tả niềm vui của đôi bạn Nguyễn Khuyến và Dương Khuê, tuy hai mà một trong ngày gặp lại. Đó là tình bạn tri kỉ, thân thiết gắn bó.